starożytność

Nowe badania genomu mumii z Chin ujawniły, że starożytny lud Xiaohe nie był taki, jak sądzono. Ludzie ci pochodzili z epoki brązu. Ich pochodzenie pozostawało zagadką. Badacze sugerowali, że pochodzą od wczesnych hodowców bydła z południowej Rosji lub oaz z Azji Środkowej. Teraz badania wykazały, że Xiaohe pochodzą ze starożytnej plejstoceńskiej populacji zbieracko-łowieckiej, która zniknęła pod koniec ostatniej epoki lodowcowej. -Archeogenetycy od dawna poszukiwali holoceńskich populacji starożytnej północnej Eurazji, aby lepiej zrozumieć genetyczną historię Wewnętrznej Eurazji. Znaleźliśmy jedną w najbardziej nieoczekiwanym miejscu - powiedział genetyk populacji z Seoul National University, Choongwon Jeong. Setki ludzkich szczątków, naturalnie zmumifikowanych przez suchą, zimną i słoną glebę, odkryto w Chinach już w 1990 roku XX. Brązowowłosi ludzie z długimi nosami zostali pochowani w unikalnych trumnach, niczym odwrócone łodzie. Towarzyszyły im filcowane i tkane ubrania wełniane, przedmioty z brązu, bydło, owce, kozy, pszenica, jęczmień, proso, a nawet ser.

Tureccy archeologowie z Uniwersytetu w Ankarze odkryli w północno-zachodniej Turcji dwie antyczne bramy z okresu hellenistycznego. Obydwie mają około 2 tysiące lat. Odsłonięto je na stanowisku archeologicznym starożytnego miasta Aleksandria Traos, w pobliżu Morza Egejskiego. Bramy miały prowadzić do jednego z wielu bazarów, który był wówczas ośrodkiem handlu w mieście. Położony w cieśninie Dardanele, miasto Aleksandria Troas miało silną i kwitnącą gospodarkę między pierwszym i czwartym wiekiem, po tym jak stało się portem morskim kolonii rzymskiej. Z populacji prawie 100.000 mieszkańców w tamtym okresie, starożytne miasto zostało w większości opuszczone w dziewiątym wieku po tym, jak jego gospodarka podupadła. Erhan Oztepe, pracownik Wydziału Archeologii na Uniwersytecie w Ankarze przekazał, że odkrycie możliwe było dzięki zastosowaniu nowoczesnej technologii z użyciem promieni rentgena. Dzięki temu udało się odszukać struktury znajdujące się ok. 7 metrów pod ziemią. Naukowcy planują teraz zakonserwowanie odkrycia oraz wystawienie ich dla turystów. Planowane są także dalsze prace archeologiczne w regionie, gdyż naukowcy są pewni, że kolejne niezwykłe struktury czekają na odkrycie.

Izraelscy archeolodzy coś bardzo rzadkiego. Mowa tu o toalecie z okresu królów Judy (VII w. p.n.e.). Starożytny wychodek znajdował się na promenadzie Pałacu Komisarza, który w tamtym czasie był częścią posiadłości królewskiej. Dyrektor wykopalisk z ramienia Izraelskiego Urzędu Zabytków Yaakov Bilig poinformował, że tego typu pomieszczenia były rzadkością w starożytności i dotychczas odkryto ich raptem kilka, a większość z nich właśnie pochodzi z Jerozolimy. Łazienka to nic innego jak kabina w kształcie prostokąta z toaletą, a pod nią szambo. Konstrukcję wykonano z kamienia wapiennego. Badacze znaleźli również, dużą ilość ceramiki z okresu Pierwszej Świątyni oraz kości zwierzęce. Znalezione przedmioty pomogą naukowcom rozszerzyć wiedzę na temat stylu życia, chorób i diecie ludzi z tamtego okresu. Nie są to jedyne rzeczy, którymi mogą pochwalić się archeolodzy. Badacze odkryli również kamienne kapitele z modelami typowymi dla tamtego okresu oraz niewielkie kolumny zaprojektowane jako balustrady okienne. Wykopaliska zainicjowane zostały dwa lata temu przez Stowarzyszenie El Ir David przed budową kompleksu turystycznego Beit Shatz. Znaleziska zaprezentowano 6 października na konferencji Urzędu Starożytności, Uniwersytetu w Tel Awiwie i Uniwersytetu Hebrajskiego w Jerozolimie.

To jedno z najbogatszych w artefakty z epoki brązu miejsc, jakie odkryto w Europie. Naukowcy z Uniwersytetu w Tuluzie odkryli "zaginioną stolicę Celtów" w pobliżu miejscowości Gannat w środkowej Francji. W trakcie wykopalisk ujawniono tu 30-hektarowe ufortyfikowane "osiedle", które okalał podwójny rząd wałów obronnych i wysokie na 6 metrów kamienne mury. Grodzisko może liczyć niecałe 3 tys. lat. Spośród odkrytych we Francji 327 wzgórz z epoki brązu, to odkrycie jest największe. Do tej pory ujawniono tu setki bezcennych skarbów, w tym broń (noże, włócznie, miecze, sierpy) i biżuterię (m.in. liczne obrączki). Do tego wykopano przedmioty związane z rolnictwem, produkcją ceramiki, obróbką drewna i metalu. Ujawniono także elementy rydwanów i uprzęże koni. To wszystko jest dowodem istnienia w tym miejscu złożonego i hierarchicznego społeczeństwa. Część metalowych przedmiotów zakopano ok. 800 r. p.n.e. w ramach rytuału religijnego. Naukowcy uratowali bezcenne przedmioty w ostatnim momencie. Od 2017 r. to miejsce regularnie zaczęli plądrować z wykrywaczami metali poszukiwacze skarbów. Wykopaliska wciąż trwają. Do tej pory wydobyto ponad 800 artefaktów - w większości w stanie nienaruszonym. Zdobienia i symbole na niektórych przedmiotach nawiązują do kultu słońca, które było ważnym bóstwem w tym czasie, podobnie jak w Egipcie. Odkrycie może pomóc zrozumieć naukowcom, jak wyglądało życie w celtyckim społeczeństwie ok. 2,8 tys. lat temu. Bezcenne artefakty trafią do Museum Anne de Beaujeu w Moulins, w środkowej Francji.

W 1900 roku grupa poławiaczy gąbek dokonała niebywałego odkrycia nieopodal wyspy Antykithira koło Krety. Na głębokości 42 znaleźli wrak starożytnego, rzymskiego statku wypełnionego skarbami. Materiał powstał w oparciu o tekst opublikowany na łamach portalu WielkaHistoria.pl. Chcesz się dowiedzieć więcej przeczytaj artykuł: Mechanizm z Antykithiry. Najbardziej niezwykłe i tajemnicze urządzenie starożytności.

Chorwaccy archeolodzy odkryli starożytną nekropolię. Zespół wykopał 20 grobów, gdzie odkryto szczątki 32 osób. Szkielety pochodzą z przełomu IV i V wieku naszej ery i w ocenie ekspertów, są w bardzo dobrym stanie. Badacze natrafili też na liczne przedmioty, które były pochowane wraz ze zmarłymi. Znaleziono między innymi dzbany, amfory, monety i naczynia. Wiek zmarłych nie został jednak jeszcze ustalony. Odnalezione dobra mogą dać całkowicie nowe spojrzenie na lokalną produkcję antycznej ceramiki oraz na ówczesny handel. Odkrycia dokonano na terenie Pałacu Radošević - XVII-wiecznej barokowej budowli na wyspie Hvar, u wybrzeży Dalmacji.

W Pompejach odnaleziono odpowiednik współczesnego fast fooda: stragan oferujący klientom posiłki i napoje. To pierwsze, kompletne odkrycie takiego stanowiska w historii. Naukowcy są znaleziskiem bardzo podekscytowani, bo to pierwsze kompletne odkrycie termopolium. Sklep odkryto w sobotę, 26 grudnia, w części parku archeologicznego, który nie został udostępniony turystom. Stoisko, naukowo zwane termopolium, wyposażone było w głębokie słoje z terakoty w których sprzedawca chował żywność. Przód lady udekorowano freskami, przedstawiającymi koguta i dwie kaczki. Według naukowców, to odkrycie pomoże lepiej zrozumieć dietę starożytnych mieszkańców Pompejów. W słojach zachowały się bowiem resztki jedzenia, które będą teraz analizowane przez międzynarodowy zespół ekspertów.

Darmowa telewizja na wakacje. Sprawdź szczegóły na se.pl. Archeolodzy odkryli w Portugalii okrągłe, drewniane konstrukcje sprzed ponad 4500 lat. Pomniki pochodzą z epoki brązu i były używane do odprawiania rytuałów religijnych. Odkrycia dokonano w dystrykcie Evora, podczas wykopalisk portugalskich badaczy. Kręgi rozciągają się na 4 km, a do ich zbudowania zużyto ponad 4000 drzew. Według ekspertów kręgi te służyły jako świątynie na świeżym powietrzu lub miejsca spotkań towarzyskich.

Podczas prac drogowych na rzymskiej ulicy via Tiburtina dokonano niezwykłego, archeologicznego odkrycia. Pod powierzchnią drogi znaleziono ogromną ścianę zbudowaną ze starych, kamiennych bloków i cegieł. Ściana prawdopodobnie pochodzi z II-I wieku p.n.e. Naukowcy prowadzą badania mające na celu ustalenie, czego częścią mogła być ta ściana. Via Tiburtina została zbudowana na polecenie konsula Marka Waleriusza Maksymusa. Jej całkowita długość wynosiła blisko 200 km z Rzymu do Aternum, czyli dzisiejszej Pescary. Wychodziła z Rzymu przez mur Aureliana w Porta Tiburtina oraz przez mury serwiańskie w Porta Esquilina. Jedna z dzisiejszych, głównych ulic nosi dokładnie taką samą nazwę i przebiega tą samą trasą.

Archeolodzy odkryli 16 grobowców wypełnionych sarkofagami z czasów starożytnego Egiptu. Grobowce mają ponad 2500 lat. Znaleziono je w jaskini w prowincji Al-Minja, w środkowym Egipcie. W grobowcach znajdowało się 20 sarkofagów z wapienia z hieroglificznymi tekstami. Badacze znaleźli tam również wiele skarbów, m.in. 700 amuletów, mnóstwo naczyń garncarskich, 86 słoików z wnętrznościami oraz 10 tys. figurek uszebti, które uosabiały dusze zmarłych kapłanów.

Przez ponad 80 lat uważano ją za symbol egipskiej medycyny i nauki. Dziś wiadomo - to jedna, wielka pomyłka. Mowa o Merit Ptah - kobiecie, której historię opisała w 1938 r. kanadyjska pisarka - Kate Hurd-Mead. Ptah, która żyła ok. 2700 r. p.n.e., wg Hurd-Mead, miała być pierwszą znaną kobietą, która zajmowała się nauką. Miała być nawet pochowana w słynnej Dolinie Królów, w której spoczywają władcy Egiptu od XVIII do XX dynastii. Tymczasem, jak dowodzą najnowsze badania, kobieta nazywająca się Merit Ptah nie była żadną lekarką, a żoną bogatego wezyra, która żyła ok. tysiąc lat później i została pochowana w Dolinie Królów, ale w 1350 r. p.n.e. Prawdziwa legenda egipskiej medycyny i kobiet-naukowczyń, nosiła imię Peseshet i nie mogła być pochowana w Dolinie Królów, bo zaczęto to robić dopiero ok. 1540 r. przed naszą erą. O tym, że pisarka pomyliła osoby świadczy też fakt, że Ptah nie pojawia się na żadnej liście uzdrowicieli. Pomimo tych rewelacji, naukowcy apelują, żeby nie umniejszać zasług Merit Ptah. Według nich jest ona symbolem wysiłku kobiet i bohaterką walki feministycznej.

Archeolodzy odkryli grób celtyckiego wojownika sprzed 2200 lat. Znalezisko wywołało ogromną ekscytację badaczy. W grobie znajduje się bowiem ozdobna tarcza, którą okrzyknięto "celtyckim znaleziskiem tysiąclecia". Odkrycia dokonano na terenie hrabstwa Yorkshire w Anglii. Tarcza wykonana jest w stylu zwanym La Tène i posiada półokrągłe ząbki na krawędzi, potrójną spiralę oraz jest zdobiona w wizerunki muszli mięczaków oraz roślinne motywy. Dotychczas sądzono, że tak ozdobne tarcze były zbyt cenne, aby używać ich podczas bitwy. Jednak to znalezisko nosi wyraźne ślady po uderzeniach oraz oznaki świadczące o naprawie. Oprócz tarczy, eksperci odkryli w grobie również rydwan z końmi. Nie wiadomo, czy zwierzęta zostały pogrzebane żywcem, czy były już martwe w momencie pochówku. Co do pochowanego wojownika, badacze uważają, że zmarł około roku 200 p.n.e i miał ponad 40 lat. Naukowcy będą teraz przeprowadzać dalsze badania, mające ustalić jak umarł starożytny wojownik.

Naukowcom udało się odczytać grecką ołowianą tabliczkę z 500 r. To tzw. tabliczka złorzecząca z wyrytą prośbą do bóstwa. 1500-letni kawałek ołowiu znaleziono w latach 50. w ruinach teatru w Izraelu.

Brytyjscy eksperci przy pomocy potężnych promieni rentgenowskich chcą rozszyfrować zwoje sprzed 2 tys. lat. W trakcie badania emitowane są wiązki światła 10 mld razy jaśniejsze od Słońca. Chodzi o zachowane dwa kompletne zwoje i kilka fragmentów, które pochodzą z antycznej "biblioteki Herkulanum".

Brytyjscy eksperci przy pomocy potężnych promieni rentgenowskich chcą rozszyfrować zwoje sprzed 2 tys. lat. W trakcie badania emitowane są wiązki światła 10 mld razy jaśniejsze od Słońca. Chodzi o zachowane dwa kompletne zwoje i kilka fragmentów, które pochodzą z antycznej biblioteki Herkulanum.

Badacze od lat zastanawiali się, jak starożytni Egipcjanie tworzyli budowle takie, jak Wielka Piramida. W szczególności chodzi o to, jak transportowali kamień, z którego powstała piramida w Gizie. Do tej pory wiedzieli tylko, że budulec pochodzi m.in. z Luksoru, który leży ponad 500 km na południe od Gizy. Badacze nie mogli się zgodzić co do środka transportu. Teraz wygląda na to, że zagadka została rozwiązana. Podróżnik i wielbiciel historii, Richard Bangs, twierdzi, że dostawy były możliwe dzięki rzece Nil. To dzięki wodzie było możliwe transportowanie nawet najcięższych surowców z jednego końca państwa na drugi. Inni badacze jako dowód przedstawiają dziennik ze starożytnego portu Wadi-el-Garf, w którym mowa jest o kanałach wykopanych w pobliżu Nilu, którymi transportowane były kamienie.

Odnaleziony w wodach Nilu wrak starożytnego statku zakończył trwający od wieków spór naukowy. "Statek 17", jak roboczo nazwano wrak, spoczywa nieopodal starożytnego miasta Heraklejon. Statek miał około 27 metrów długości. Zachowało się ponad 70 proc. kadłuba. Konstrukcja statku jest dokładnie taka, jak opisał ją Herodot w 450 r. p.n.e. Według niego, starożytni Egipcjanie budowali statki towarowe, zwane baris. W jednym ze swoich dzieł grecki historyk opisał konstrukcję statku i jego układ sterowania. Deski, z których budowano baris, były układane naprzemiennie, jak cegły, a ster przechodził przez otwór w kilu. Aż do teraz nie było jednak archeologicznego dowodu potwierdzającego słowa Herodota. Według odkrywców wraku, odzwierciedla on opis Herodota tak dokładnie, że mógł być wybudowany w tej samej stoczni, którą wieki temu zwiedzał grecki historyk.

Na północ od Luksoru archeolodzy odkryli ślady konstrukcji, dzięki której możliwe było wznoszenie piramid. To pochyła rampa z dwoma zestawami schodów i licznymi słupkami po każdej ze stron. Dzięki konstrukcji, kamienne bloki mogły być transportowane na saniach pod górę. Oczywiście wciąganiem bloków na szczyt zajmowali się niewolnicy. Archeolodzy pierwszy raz trafili na pozostałości wspomnianej konstrukcji. W oświadczeniu Ministerstwa Starożytności czytamy, że jest to wyraźny dowód "unikatowego systemu". Warto dodać, że przeciętny kamienny blok ważył 2,5 tony. Wysokość Piramidy Cheopsa to 139 metrów.

Właściwości podbiału pospolitego. Podbiał pospolity to zioło znane od wieków. Stosowano go już w starożytności. Ziele jest źródłem wielu składników odżywczych. Zobacz wideo.

Przed dziesięcioma laty archeolodzy odkryli na terenie Sudanu głowę starożytnej rzeźby. Pracę nad ustaleniem, kogo przedstawiał pomnik odnaleziony w świątyni, trwały przez całą dekadę. Naukowcom wreszcie udało się ustalić, kim była osoba uwieczniona na statui. To Aspelta – władca królestwa Kusz od 593 do 568 roku p.n.e. Przodkowie króla rządzili terytorium Kuszu - obecnego południa Egiptu i północy Sudanu od 744 do 656 roku p.n.e. Razem z pomnikiem Aspelty odnaleziono fragmenty innych monumentów. Naukowcy ustalili, że przedstawiały jego dwóch poprzedników. Jak archeolodzy dotarli do prawdy? Pomogło im w tym odnalezienie kilku innych fragmentów pomników. Udało im się odczytać napisy niegdyś zdobiące monument. Archeolodzy podjęli się także rekonstrukcji całości statui. Najprawdopodobniej jest ona o połowę mniejsza niż była w przeszłości.

Mało kto wie, że wiele przedmiotów użytku codziennego oraz wynalazków ma swój pierwowzór w starożytności. Niektóre ówczesne pomysły zdecydowanie wyprzedzały swoją epokę. (ak)