grenlandia (strona 2 z 2)

Naukowcy z NASA odkryli pod lodem na Grenlandii kolejne miejsce, które może być kraterem po uderzeniu meteoru. Jeśli zostanie to potwierdzone, będzie to 22. co do wielkości krater na Ziemi. Ma on średnicę 35 km. Odkrycia dokonano dzięki zdjęciom satelitarnym i danym z radaru zebranym podczas misji lotniczych. Pierwszy, odkryty na Grenlandii w listopadzie 2018 r. krater Hiawatha ma średnicę 30 km. Oba miejsca dzieli odległość 190 km. Choć są relatywnie blisko, naukowcy uważają, że jest mało prawdopodobne by powstały w tym samym lub podobnym czasie. Z danych wynika, że oba uderzenia dzieliło wiele lat. Żadne z nich nie nastąpiło raczej wcześniej niż 79 tys. lat temu. Wskazuje na to struktura lodu nad nimi.

Nowe zdjęcia satelitarne wskazują, że jeden z lodowców na Grenlandii pęka. Chodzi o położony na północy wyspy lodowiec Petermanna, najdłuższy pływający lodowiec na półkuli północnej. Pojawienie się nowych pęknięć oznacza, że wkrótce może oderwać się ogromna góra lodowa. Podobne zdarzenie nastąpiło w 2012 roku. Oderwana góra lodowa miała aż 130 km kwadratowych powierzchni. Naukowcy wykonali symulację tamtego wydarzenia i dokonali ważnego odkrycia. Każdy ubytek w lodowcu powoduje, że strumienie lodowe płyną szybciej. Od 2012 r. przyspieszyły o 10 proc. Powoduje to, że pęknięcia na lodowcu będą pojawiały się częściej i oderwie się od niego jeszcze więcej gór lodowych. Jest to niepokojące, bowiem do tej pory wydawało się, że niestabilne są tylko lodowce na południu Grenlandii. Od 2002 roku wyspa traci około 286 miliardów ton lodu. Przyczynia się to do wzrostu poziomu morza o 0,7 mm rocznie.

Kłęby "lodowej mąki" na Grenlandii po raz pierwszy uchwycono na zdjęciach satelitarnych. To największa tego rodzaju burza, jaką kiedykolwiek udało się zaobserwować na dalekiej północy. Ta wspomniana "mąka" to drobinki piasku powstałe na skutek kruszenia i ścierania na proch skał przez lodowiec. Zjawisko udało się dostrzec dzięki MODIS (spektroradiometr obrazujący średniej rozdzielczości) znajdujący się na satelitach Terra i Aqua oraz czujnikowi na satelicie Sentinel-2 należącym do Europejskiej Agencji Kosmicznej. Na zdjęciach widzimy dolinę położoną ok. 130 km na północny-zachód od wioski Ittoqqortoormiit. Naukowcy z NASA mają nadzieję, że teraz wreszcie takie zjawiska zaczną być uwzględniane w modelach atmosferycznych i klimatycznych. Mogą mieć bowiem wpływ na jakość powietrza, odbijanie się promieniowania od śniegu, a także morską biologię.

W lipcu do Ziemi zbliżył się meteor, który eksplodował z siłą 2,1 kilotony trotylu. Do wybuchu doszło na Grenlandii, w pobliżu amerykańskiej bazy powietrznej w Thule. Przez prawie dwa tygodnie incydent pozostawał tajemnicą. Do momentu, kiedy Hans Kristensen - dyrektor Projektu Informacji Nuklearnej dla Federacji Amerykańskich Naukowców - napisał twitta. Kristensen podał m.in., że do eksplozji doszło ok. 43 km nad radarem wczesnego wykrywania rakiet balistycznych. "Wciąż tu jesteśmy, więc słusznie uznano, że to nie było rosyjskie uderzenie. Tutaj jest prawie 2000 pocisków jądrowych, które są w stanie nieustannej gotowości" - napisał naukowiec. Amerykańskie dowództwo tłumaczy, że nie poinformowało o incydencie, bo baza lotnicza nie ucierpiała. Kristensen zwraca jednak uwagę, że misją jednostki w Thule jest dostarczanie ostrzeżeń o atakach rakietowych i ogólna kontrola przestrzeni kosmicznej. Jego zdaniem, wojsko powinno było poinformować opinię publiczną o incydencie. W 2013 roku w Czelabińsku również nie poinformowano ludności o nadchodzącym zagrożeniu. Wtedy bowiem niebezpieczeństwo dostrzeżono zbyt późno. Do eksplozji doszło 22,5 km nad powierzchnią Ziemi. Siła uderzeniowa była ogromna, rannych zostało co najmniej 1600 osób.

W Grenlandii na próbkach lodu wykryto zanieczyszczenia, za które odpowiadają starożytni Rzymianie. Chodzi o pozyskiwanie ołowiu i srebra. Przez lata pyły i cząsteczki unoszące się w powietrzu zaczęły odkładać się w kolejnych warstwach lodu. O szkodliwej dla środowiska działalności antycznych Rzymian badacze wiedzą od lat 90. XX wieku. Dziś naukowcy są w stanie powiązać skład poszczególnych warstw lodu z konkretnymi wydarzeniami z okresu Cesarstwa Rzymskiego.

Zmniejszanie się powierzchni lodowców to od wielu lat jedno z najbardziej poważnych zagrożeń, z którymi boryka się ludzkość. Topnienie lodu na Grenlandii przewyższa jego coroczną akumulację. Od dwa tysiące trzeciego roku w północno-wschodnim masywie lodowym tempo tego procesu zwiększyło się aż trzykrotnie. Okazuje się, że ma to związek ze znikaniem jezior Grenlandii.

Na powierzchni Grenlandii istnieje tzw. ciemna strefa. To rozciągające się na ok. 400 km2 miejsce, gdzie w przeciwieństwie do reszty wyspy, na stałe nie zalega śnieg. Istnienie tego obszaru może mieć poważne skutki. "Ciemne strefy" pochłaniają dużo więcej światła słonecznego niż śnieg, powodując szybsze topnienie pokrywy lodowej. W latach 2000-2012 zacieniony obszar zwiększył się o 12 proc. Do tej pory naukowcy nie byli pewni, co jest tego przyczyną. Teraz eksperci z Norwegii, dzięki zdjęciom z drona, znaleźli odpowiedź na nurtujące ich pytanie. Badania wykazały, że zacienienia powstają w wyniku osadzania pyłu i węgla, którymi żywią się glony. Gruba średnio na 1,5 kilometra pokrywa lodowa zajmuje 80 proc. powierzchni Grenlandii. To 1,7 mln km2. Zawiera w sobie 8 proc. zasobów słodkiej wody na całym świecie. Gdyby się stopiły, globalny poziom wód wzrósłby o ok. 7 metrów.

W 2012 roku grupa naukowców pod przewodnictwem Allena Nutmana z australijskiego Uniwersytetu Wollongong prowadziła badania na południowym zachodzie Grenlandii. Znajdują się tam formacje skalne uznawane za jedne z najstarszych na Ziemi. Szacuje się, że mogą liczyć nawet trzy miliardy osiemset milionów lat. W ostatnim czasie na łamach naukowego czasopisma "Nature" opublikowano podsumowujące ekspedycję wyniki badań, które rzucają nowe światło na początki życia na Ziemi oraz mogą też wpłynąć na zmianę myślenia na temat rozwoju życia na innych planetach. Południowo-zachodnia Grenlandia od lat poddawana jest wnikliwej analizie, ale z powodu grubej pokrywy lodowej dostęp do niektórych punktów jest utrudniony lub niemożliwy. Dopiero w czasie ekspedycji Nutmana możliwe było przebadanie niedostępnych wcześniej skał – jest to jedno z niewielu pozytywnych następstw ocieplania się klimatu. Uczeni przypuszczają, że natrafili na stromatolity - skamieniałe pozostałości funkcjonowania żywych organizmów sprzed 3,7 miliardów lat. Czyni to je najstarszymi tego typu obiektami, jakie zna nauka. są o około 220 milionów lat starsze niż rekordowe dotąd okazy, które odnajdywano w zachodniej Australii.

Przewodniczący Rady Europejskiej Donald Tusk spotkał się na grenlandzkim lodowcu z premierami Grenlandii i Danii. Miejsce spotkania było nieprzypadkowe - politycy rozmawiali bowiem o zmianach klimatycznych i globalnym ociepleniu. W czasie spotkania polityków od lodowca nagle oderwała się ściana lodu.

Co roku latem lód Grenlandii zaczynał topnieć, w miesiącach zimowych jego objętość zaś rosła. Jednak w ostatnich latach ten naturalny cykl uległ zaburzeniu: roztopy zaczynają przybierać na sile, co stopniowo prowadzi do trwałego zmniejszania się powierzchni lodu. Zdaniem naukowców zajmujących się tym tematem, niekorzystna tendencja wciąż się nasila. Według najnowszych prognoz tegoroczne topnienie będzie największe odkąd prowadzone są pomiary i być może obejmie najbardziej rozległy obszar w dziejach. Zobacz także: Znikające jeziora na Grenlandii

Bieganie to jej pasja od ponad 5 lat. Trenuje nawet sześć razy w tygodniu i nieustannie podejmuje nowe wyzwania sportowe. Blogerka Anna Szczypczyńska, autorka bloga "Panna Anna Biega" mimo ciąży zdecydowała się na wyprawę na Grenlandię.

Pod lodowcem kryje się ogromny kanion. Odkryli go naukowcy z uniwersytetu w Bristolu. Ma ok. 750 km długości, 10 km szerokości, a miejscami głęboki jest na 800 metrów. Część danych o jego powierzchni dostarczyły satelity NASA, inne pozyskano z samolotów. Informacje o rzeźbie terenu pod lodowym pancerzem udało się zdobyć z kolei dzięki radarom. Badania trwały kilkadziesiąt lat. (km)

Czy muzyka jest coraz prostsza? Po co super komputer w produkcji lodów? Dlaczego największa perła nigdy nie zostanie sprzedana? Jak szybko topnieje Grenlandia? Czy niedźwiedzie dają sobie radę z globalnym ociepleniem?