grobowce

W miejscowości Gródek gm. Hrubieszów, w województwie lubelskim trwają prace archeologiczne odkrytego tam cmentarzyska z przełomu IV i V wieku. We wtorek (7 września) Lubelski Wojewódzki Konserwator Zabytków nas swoich mediach społecznościowych udostępnił zdjęcia i najnowsze informacje z przeprowadzanych wykopalisk. Głównym ich celem jest zlokalizowanie południowej granicy historycznej nekropolii grupy masłomęckiej - lokalnej społeczności, która w tamtych zaliczana była do jednej z kultur gockich. Konserwator Zabytków przekazał, że zespołowi archeologów udało się odkryć bogato wyposażone groby dziecięce, w tym jednego noworodka. Naukowcy ustalili, że aktualnie badana część nekropolii jest najmłodszą częścią cmentarzyka. Odnalezione miejsca spoczynku zmarłych znajdują się przy ternach dawnej osady kultury pucharów lejkowatych, dla której typowym były pochówki szkieletowe w olbrzymich grobowcach. Badania przeprowadzane są przez Instytut Archeologii UMCS, pod kierownictwem dr hab. Barbary Niezabitowskiej – Wiśniewskiej i zostały rozpoczęte 10 sierpnia 2021 roku. Konserwator zapowiedział, że prace badawcze w tym sezonie będą trwały do 11 września.

To absolutny fenomen archeologiczny, który pochodzi aż z IV tysiąclecia p.n.e. Mowa o tzw. grobowcach kujawskich. Pierwsze z tych megalitów odkryto dopiero w 2019 r. w Wielkopolsce. Archeolodzy uważają, że jest ich tu zdecydowanie więcej, dlatego właśnie rozpoczęto zakrojone na szeroką skalę poszukiwania. Jak informuje serwis PAP Nauka w Polsce, pierwsze wyniki badań "są bardzo obiecujące". Grobowce megalityczne są największymi prehistorycznymi cmentarzyskami, jakie powstawały na terenach obecnej Polski. Miały kształt wydłużonego trójkąta. Ich szerokość przy stożku zaczynała się od 6-15 m. Osiągały do 3 m wysokości i nawet 150 m długości. Otaczały je wielkie kamienne bloki. Pierwsze z nich odkrył dwa lata temu zespół Wydziału Archeologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu i Muzeum Archeologicznego w Poznaniu. Badacze w pobliżu Rokietnicy w powiecie poznańskim, dzięki lotniczemu skanowaniu laserowemu (LiDAR), zidentyfikowali pięć starożytnych kopców. Kolejne badania potwierdziły, że ich kształt jest charakterystyczny dla grobowców typu kujawskiego. Tegorocznymi pracami badawczymi kieruje m.in. dr Danuta Żurkiewicz z Wydziału Archeologii UAM. W rozmowie z PAP Nauka w Polsce ekspertka przyznała, że w Wielkopolsce znajduje się zdecydowanie więcej takich grobowców, o których dotąd nie mieliśmy pojęcia. Wytypowano już potencjalne lokalizacje, które będą bezinwazyjnie skanowane techniką ALS. Samo otoczenie grobowców może też pomóc uzyskać odpowiedzi na pytania - jak żyli tu ówcześni ludzie, jakie rośliny ich otaczały, co uprawiano dookoła i jak wyglądała sama społeczność tzw. kultury pucharów lejkowatych, która w czasach neolitu żyła na dzisiejszych terenach Szwecji, Holandii, Niemiec, Polski i Ukrainy.

110 starożytnych grobowców – takim odkryciem pochwalił się właśnie zespół egipskich archeologów. Badacze prowadzili prace wykopaliskowe na stanowisku archeologicznym Koum el-Khulgan, w prowincji Dakahlia, ok. 150 km na północny wschód od Kairu. To tu, w jamach, odkryto szczątki dorosłych i dzieci, a także zachowane w idealnym stanie ceramiczne naczynia i sprzęt pogrzebowy. Ich stan zaskoczył badaczy. Większość przedmiotów przetrwała w stanie nienaruszonym. O niezwykłym odkryciu poinformowało egipskie Ministerstwo Turystyki i Starożytności. 68 grobowców jest owalnych. Pochodzą one z okresu predynastycznego (6000-3150 p.n.e.). 37 prostokątnych jam datowane jest na tzw. Drugi Okres Przejściowy (1782-1570 p.n.e.). Pozostałe 5 grobowców to czasy kultury archeologicznej Nagada III (3200-3000 p.n.e.). To kolejne już wyjątkowe odkrycie w Egipcie, które władze chcą nagłośnić. To wszystko w nadziei na ożywienie tamtejszej turystyki, która mocno ucierpiała m.in. przez pandemię koronawirusa.

Kiedy myślimy o starożytnych grobowcach, od razu wyobrażamy sobie egipskie piramidy, sarkofagi z mumiami i klątwy. Jednak Chiny także potrafią pochwalić się ogromnymi cmentarzyskami szkieletów, ukrytych w zakopanych pod ziemią grobowcach. Jedne z największych skupisk znajduje się w wiosce Luoyang w środkowych Chinach, jest ich tam ponad 400. Pochowani zostali tam głównie przedstawiciele ludu Rong, a pierwsze groby odkryto w 2013 roku. Od tamtego czasu badacze wciąż natrafiają na nowe komnaty i szczątki. To, co najbardziej zadziwiło uczonych to bardzo silnie widoczne wpływy innego chińskiego ludu, Hanów. W niektórych komnatach natrafiono bowiem na przedmioty z brązu, a także jadeitowe pierścienie i przedmioty służące do ceremonii religijnych. Brąz i jadeit były często chowane podczas pogrzebów ludu Han.

Mumie dwóch starożytnych Egipcjan o wysokim statusie społecznym, mogą przybliżyć badaczy do znalezienia szczątków legendarnej królowej Kleopatry. Mumie, które odnaleziono w grobowcu na zachód od Aleksandrii, mają ponad 2000 lat. Zachowały się w złym stanie, gdyż do ich grobowca przedostała się woda. Wiadomo jednak, że mumie pokryte były wzorkiem złotych liści. Tak starożytni Egipcjanie oznaczali zmarłych, którzy za życia należeli do elity ich społeczeństwa. Naukowcy podejrzewają, że mogła to być dwójka kapłanów. W ich grobowcu było 200 monet z wizerunkiem Kleopatry.

Archeolodzy odkryli 16 grobowców wypełnionych sarkofagami z czasów starożytnego Egiptu. Grobowce mają ponad 2500 lat. Znaleziono je w jaskini w prowincji Al-Minja, w środkowym Egipcie. W grobowcach znajdowało się 20 sarkofagów z wapienia z hieroglificznymi tekstami. Badacze znaleźli tam również wiele skarbów, m.in. 700 amuletów, mnóstwo naczyń garncarskich, 86 słoików z wnętrznościami oraz 10 tys. figurek uszebti, które uosabiały dusze zmarłych kapłanów.

Wykopaliska archeologiczne w Kostrzynie nad Odrą ujawniły ślady pochówków sprzed prawie 4,5 tys. lat. Odkopali dwa cywilne groby. W jednym z nich odnaleziono spalone szczątki dziecka, złożone w glinianej urnie. Obok urny znaleziono również kolię ze szklanych paciorków oraz spinkę. Według naukowców, cmentarz jest dowodem na to, że w pobliżu musiała znajdować się osada. Cmentarzysko odkryto dzięki wichurze, jaka przeszła nad tymi terenami w 2017 r. Powalone przez wiatr drzewo odsłoniło wtedy grot włóczni, a sprawą zainteresowali się historycy.

Cztery groby sprzed ok. 1400 lat, a w nich spalone szczątki ludzkie, znaleźli archeolodzy na Mazurach. Archeolodzy sądzą, że wszyscy zmarli zostali spopieleni. Liczą, że analizy antropologiczne opowiedzą o nich więcej. Na razie naukowcy podejrzewają, ze względu na stan szczątków, że temperatury stosów pogrzebowych musiały nie być zbyt wysokie. W grobach znaleziono też różne przedmioty, np. fragmenty nadpalonego, ceramicznego pucharka. Świadczy to o tym, że na stosach pogrzebowych przedmiot umieszczono razem z ciałem zmarłego. Znaleziono też wykonaną z brązu zapinkę i kilka fragmentów stopionego metalu – pozostałości po ozdobach. Groby znajdują się na cmentarzysku w Wólce Prusinowskiej, które badano już w XIX w. Odkryto wówczas 200 grobów. Cmentarzysko funkcjonowało w VI i VII w. W grobach mogli zostać pochowani Bałtowie, zamieszkujący wtedy Mazury. Badaniami nekropolii kierują wspólnie Iwona Lewoc i Kamil Niemczak z Uniwersytetu Warszawskiego.

Naukowcy odkryli 47 grobowców i ponad 100 naczyń i przedmiotów z czasów kultury Chimu. Odkrycia dokonano 13 kilometrów od nadmorskiego miasta Trujillo, obok którego znajdowała się Chan Chan – stolica państwa Chimu. Badacze odkryli ciała co najmniej 12 dzieci, które oddano w ofierze. Dzieci miały połamane żebra, prawdopodobnie, by wyjąć ich serca.

Godzinę marszu od Doliny Królów znajdują się pozostałości niezwykłego starożytnego miasta o nazwie Deir el-Medina. Jest ono swoistą dokumentacją codziennego życia dawnych Egipcjan. Grobowce znajdujące się na terenie osady opowiadają o świetnie prosperującej społeczności. Jednak, jak mówią eksperci, nie wszystko było tak idealne. - To tylko pozory. Działo się tu wszystko. Nawet takie rzeczy, o których wolelibyśmy nie wiedzieć - mówi prof. Peter Brand z Uniwersytetu Memphis. Skąd to stwierdzenie? Mieszkańcy Deir el-Medina zostawili bowiem po sobie liczne tabliczki z najróżniejszymi wiadomościami. Można je porównać do współczesnych karteczek samoprzylepnych. Z zapisów można wyciągnąć wnioski na temat pozycji kobiet w państwie faraonów, ale też na temat tego, jak starożytni Egipcjanie spędzali czas wolny.