morze martwe

To prawdziwa sensacja wśród badaczy tekstów biblijnych. Dotyczy ona słynnych zwojów znad Morza Martwego. Od ich przypadkowego odkrycia minęło 70 lat, mimo to wciąż są one przedmiotem licznych badań i analiz - obecnie z wykorzystaniem najnowszych technologii, a nawet sztucznej inteligencji. Naukowcy z Uniwersytetu w Groningen odkryli właśnie, że biblijny tekst został napisany przez wielu skrybów, którzy naśladowali wzajemnie swoje style pisania. Eksperci przeprowadzili szczegółową analizę jednego ze zwojów - 1QIsaa, manuskryptu napisanego na pergaminie ok. 125 r. p.n.e. To jeden z najstarszych rękopisów z Qumran, a jednocześnie największy i najlepiej zachowany spośród wszystkich rękopisów biblijnych. Dzięki digitalizacji i stworzeniu specjalnego algorytmu, naukowcy analizowali każdy znak, szukając nawet najdrobniejszych różnic. Okazało się, że dwie połówki manuskryptu stworzyło dwóch różnych skrybów o bardzo podobnym stylu pisma. Na końcu 27. kolumny teksty badacze odkryli nawet przerwę w manuskrypcie i zmianę materiału. Odkrycie Holendrów obala wcześniejszą tezę, że tekst zwojów znad Morza Czarnego to dzieło jednego skryby. Zwoje z Qumran zawierają najstarsze manuskrypty Biblii Hebrajskiej. Odkryto je w 11 grotach w Qumran w latach 1947-1956.

Od 1997 r. leżały schowane w pudełku. Naukowcy myśleli, że nie są zapisane. Cztery fragmenty Zwojów znad Morza Martwego przechowywane przez Uniwersytet w Manchesterze zbadali ponownie naukowcy z Malty i Wlk. Brytanii. Eksperci znaleźli na pergaminie litery, zauważyli je dopiero pod lupą. Jeden z fragmentów ma cztery linijki tekstu z 15-16 literami i słowem "Szabat" z biblijnej Księgi Ezechiela. Inny fragment zawierał hebrajską literę L oraz aramejskie zwroty. Rękopisy znaleziono w latach 50. XX w., w 11 grotach jaskini Qumran. Przekazano je do szczegółowych badań, rozczytano i sfotografowano. Do Brytyjczyków trafiły cztery fragmenty uważane za puste. Miały one zostać pocięte do badań pergaminu. Dzięki nowym technikom, po latach odkryto, że są zapisane.

Naukowcy za pomocą datowania radiowęglowego określili, że na terenie dzisiejszej Jordanii ok. 3,7 tys. lat temu doszło do wielkiej kosmicznej eksplozji. Według ekspertów ogromny wybuch spowodowany eksplozją meteoru zniszczył tamtejszą cywilizację. Naukowcy szacują, że w momencie wybuchu żyło tu 40-65 tys. osób. W trakcie wykopalisk w regionie, badacze odkrywali kolejne dowody potwierdzające tezę o eksplozji.

Poziom wody najniżej położonego jeziora świata od pół wieku drastycznie spada. Spowodowane jest to przekierowaniem rzeki Jordan na pola uprawne oraz do wodociągów. Na terenach Jordanii powstaje coraz więcej zapadlisk, które stanowią poważne zagrożenie dla rolników.

Po intensywnych opadach śniegu w Jerozolimie, poziom rzek wpływających do Morza Martwego wyraźnie się podniósł. Tryskające strumienie wyrzeźbiły niezwykłe kształty. Dopiero na nagraniu zarejestrowanym z wykorzystaniem kamery zamontowanej na dronie widać wszystko jak na dłoni.

Morze Martwe kurczy się w ostatnich latach ze względu na szereg czynników atmosferycznych. Autor filmu chciał zaprezentować jak wygląda ten proces z perspektywy drona. To niepowtarzalna okazja, aby zobaczyć to niezwykłe miejsce i zrozumieć, że woda może kiedyś całkowicie stamtąd wyparować. I to znacznie szybciej niż ktokolwiek mógłby przypuszczać.

Kibuc to charakterystyczne dla Izraela miejsce, w założeniach przypominające współczesny squat. Zobacz, jak wygląda życie w Ein Gedi, położonym nad zachodnim brzegiem Morza Martwego.