pustynia

Pustynia w południowej Kałmucji w Rosji się powiększa. Każdego roku eksperci odnotowują coraz większe szkody spowodowane zmianami klimatycznymi w tym rejonie. W ciągu ostatnich dwóch lat piaski Kałmucji zwiększyły swój zasięg ponad dwukrotnie. To m.in. przez długotrwałe susze. Temperatury w Rosji dwukrotnie przewyższają średnią światową. Ekspensywność pustyni zagraża miastu Bergin. Pod piaskiem znikają drogi – mieszkańcy bywają odcięci od świata. Zdaniem ekspertów, pustynnienie napędza też erozja gleb spowodowana nadmiernym wypasem bydła w regionie. Zwierzęta depczą ziemię, co między innymi uniemożliwia zakorzenianie się roślin. Hodowla bydła w Kałmucji jest tradycyjną ostoją lokalnej gospodarki. Latem 2020 r. tysiące zwierząt padły na stepie z powodu braku pożywienia po miesiącach bez deszczu. - To było straszne patrzeć na bydło. Zwierzęta szukały trawy, ale w ogóle jej nie było. Jadąc po stepie można było zobaczyć leżące wszędzie konie, krowy i wielbłądy. To było naprawdę przerażające - powiedział w rozmowie z Associated Press Ulyumdzhi Mukabenow, lokalny pasterz. Aby załagodzić skutki zmian klimatycznych pięć lat temu zaczęto sadzać krzewy w okolicach wydm. Mają korzeniami wiązać glebę oraz powstrzymywać silne wiatry niosące ze sobą piasek. Nikołaj Abuszinow, wiceminister rolnictwa Kałmucji, zapytany przez Associated Press o strategię dotyczącą zmian klimatycznych powiedział, że większość jego wysiłków jest teraz skierowana na przeciwdziałanie skutkom katastrof związanych z klimatem. Rząd rosyjski opracował właśnie bardziej agresywną strategię dekarbonizacji, która po raz pierwszy wyznaczyła cel zerowej emisji dwutlenku węgla netto do 2060 roku.

Tajemnicza "studnia piekła" w Jemenie została zdobyta. To historyczny moment, bo badaczom w końcu udało się dotrzeć do jej dna. Studnia Barhout to gigantyczna dziura na pustyni o szerokości 30 m i głębokości ponad 100 m. Znajduje się w pobliżu granicy z Omanem. Do tej pory ten mroczny cud natury pozostawał nieodkryty. Podejmowano kilka prób jego zdobycia, ale przeszkodą były niesprzyjające warunki, mała ilość tlenu i tajemniczy nieprzyjemny zapach. Wśród miejscowej ludności krążą legendy o tym, że to więzienie dla demonów. Przez wieki przekazywano, by unikać tej ogromnej dziury. To miejsce wciąż lokalnie budzi przerażenie. W końcu grupa omańskich grotołazów zeszła na dno "studni piekła". Zdecydowało się na to ośmiu śmiałków z Oman Cave Exploration Team (OCET). Grotołazom udało się zejść na głębokość ok. 112 m. Na dole obserwowali stalagmity, formacje skalne i perły jaskiniowe. Odkrywcy poinformowali, że na dnie znaleźli węże oraz martwe zwierzęta. To one są prawdopodobnym źródłem unoszącej się nieprzyjemnej woni. Badaczom udało się pobrać wiele próbek do analiz i przygotować relacje z dołu. Jednocześnie omańscy grotołazi uspokoili, że nie znaleźli pod ziemią żadnych dowodów na obecność tajemniczych lub nadprzyrodzonych zjawisk w tym miejscu.

Archeolodzy z Uniwersytetu Khalifa w Zjednoczonych Emiratach Arabskich dokonali niezwykłego odkrycia na pustyni niedaleko Dubaju. Nieopodal stanowiska archeologicznego Saruq Al Hadid odkryli pozostałości po starożytnej cywilizacji, która pamięta najwcześniejszy okres epoki żelaza. Znalezisko było możliwe dzięki zastosowaniu nowoczesnej technologii teledetekcji. Badaczom udało się zlokalizować nowe miejsce mimo tego, że przysypane było grubą warstwą piasku. Odkryto między innymi ruiny ''fabryki'' przedmiotów z żelaza, która istniała ok. 3300-2800 lat temu. Udało się zabezpieczyć ponad 12 tys. różnego rodzaju przedmiotów, które pochodzą z różnych okresów w dziejach świata. Według wstępnych analiz najstarsze pochodzą jeszcze z epoki kamienia, czyli ok. 10 tys. lat p. n.e. Szczytowy moment funkcjonowania tego miejsca według specjalistów przypadał ok. 5 tysięcy lat temu. Był to prawdopodobnie jeden z głównych ośrodków regionu, w którym wytwarzano przedmioty z żelaza i miedzi. Archeolodzy planują teraz dalsze analizy oraz dodatkowe poszerzenie obszaru objętego badaniem.

Naukowcy z uniwersytetu w Hajfie, pracujący na pustyni Judzkiej w Izraelu znaleźli najstarszy kosz świata. Wyjątkowe odkrycie datowane jest na okres neolityczny, około tysiąca lat przed wynalezieniem ceramiki. Kosz musi mieć więc około 10 tysięcy lat. Wykonano go z roślin. Służył do przechowywania wody i mógł pomieścić około 100 litrów płynu. Zachował się w świetnym stanie, gdyż pustynia Judzka to jedno z najbardziej suchych miejsc na Ziemi. Co ciekawe, odkryto go zupełnym przypadkiem. Jeden z archeologów schylił się, aby zawiązać but i dostrzegł dziwny kształt wystający ze skały. Po głębszym zbadaniu, okazało się, że to część koszyka. Przedmiot został przetransportowany do uniwersytetu w Hajfie, gdzie zostanie dokładnie zbadany. Na koszyk natrafiono podczas tych samych wykopalisk, na których odkryto także fragment zwoju biblijnego, liczącego ponad 2 tys. lat.

Na środku pustyni w Kaliforni znajduje się gigantyczny megafon i nikt nie wiem, skąd się wziął. Megafon znajduje się na szczycie skalistego wzgórza, pośrodku pustyni Mojave, kilkanaście kilometrów od sławnego "miasta duchów" Crucero. Rzecz ma około 2,5 metra długości i jest przykręcony do dwóch skał. W pobliżu nie ma żadnych dróg, więc nikt nie wie, jak megafon mógł trafić na szczyt kamiennego wzgórza. Pojawiło się za to wiele teorii. Jeden koniec megafonu wskazuje na wzgórze, na zboczu którego wykuto petroglify, więc niektórzy sądzą, że jest to rodzaj mapy skarbów. Inni sądzą, że megafon zostawili nam kosmici. Jednak najbardziej prawdopodbne jest, że urządzenie zainstalował rząd USA i była to kiedyś syrena, ostrzegająca przed testami broni atomowej na pustyni.

Zamiast na Marsa, astronauci polecieli na Półwysep Arabski. Suchy krajobraz pustyni w Omanie tak bardzo przypomina czerwoną planetę, że ponad 200 naukowców z 25 krajów wybrało go jako idealne miejsce eksperymentów. Pustynia jest podobna do Marsa nie tylko pod względem wizualnym, ale też mineralogicznym. W 2018 roku Izrael przeprowadził symulację życia na Marsie. W ramach projektu badawczego naukowcy przez kilka dni testowali sprzęt, w warunkach, które miały symulować życie na czerwonej planecie. Badania prowadzone są również na pustyniach w USA i Hiszpanii. Wszystkie mają jeden cel - przybliżyć człowieka do lądowania na Marsie.

Na pustyni Kara-Kum w Turkmenistanie, znajduje się tajemniczy płonący krater Darvaza, zwany popularnie ‘’Bramą Piekieł”. Lej ma aż 30 metrów głębokości oraz 69 metrów szerokości. Jego powstanie wiąże się z bardzo ciekawą historią. Na początku lat 70-tych w tamtym miejscu zapadła się ziemia, tworząc ogromny krater. Znajduje się tam pole gazu ziemnego i takie sytuacje się zdarzają na tego typu terenach. Geolodzy chcieli zapobiec rozprzestrzenianiu się trującego metanu, dlatego pomyśleli że... podpalą krater. Wypalanie gazu miało zając kilka tygodni, lecz okazało się, że krater płonie już 50 lat. Co ciekawe, miejsce to stało się atrakcją turystyczną i każdego roku przyjeżdżają tam tysiące turystów, aby podziwiać niezwykły widok wieczorną porą.

18 listopada 2020 roku urzędnicy liczący zwierzęta w południowo-wschodnim Utah całkiem przypadkiem zobaczyli tajemniczy obiekt na pustyni. To właśnie był metalowy monolit otoczony skałami. Poszukiwacz przygód David Surber postanowił odnaleźć to miejsce. Nie było to łatwe zadanie, ponieważ lokalne władze nie podają dokładnej lokalizacji tego miejsca. Podkreślają, że to dla bezpieczeństwa obywateli. 25 listopada 2020 roku David, wyruszył na poszukiwanie. Z pomocą dostępnych w sieci wskazówek od amatorskich tropicieli, udał się na miejsce, dokumentując całą podróż na filmie.

W centrum południowego Oceanu Spokojnego znajduje się tzw. Punkt Nemo. Badania naukowe pokazały, że jest to swego rodzaju ''pustynia'' pod względem istnienia tam organizmów żywych. Tajemnicę tę próbowali rozwikłać na przełomie 2015-2016 roku niemieccy naukowcy. Zbadali oni Punkt Nemo podczas 6-tygodniowej ekspedycji na statku badawczym FS Sonne. Zebrali próbki drobnoustrojów żyjących na głębokościach od 20 do 5000 metrów w celu ich analizy. Ich badanie potwierdziło, że Punkt Nemo jest wyjątkowe i dodatkowo jest również najczystszym miejscem na naszej planecie, mimo tego, że jest tam cmentarzysko kosmicznych śmieci w postaci wraków satelit i statków kosmicznych. Co stanowi o wyjątkowości Punktu Nemo i dlaczego teren ten jest tak ubogi w obecność organizmów żywych?

Nowe badania sugerują, że 12 tys. lat temu tereny zachodniej Libii były pełne rzek i ryb. Niestety, przez zmiany klimatu zamieniły się one w ogromną pustynię. Naukowcy z Uniwersytetu Sapienza w Rzymie odkryli ponad 17 tys. szczątków ryb w libijskich górach Akakus Tadrart. Pozostałości sugerują, że tysiące lat temu na tych terenach roiło się od sumów i tilapii, które stanowiły podstawowy składnik diety miejscowej ludności.

Pustynia Negew to jedno z najbardziej niegościnnych miejsc na Ziemi. Naukowcy odkryli jednak, że pod jej powierzchnią znajduje się jezioro, które przez setki tysięcy lat leżało nietknięte. Teraz eksperci postanowili sprawdzić, jakie jest pochodzenie wody. W tym celu zespół z Uniwersytetu Ben-Guriona wydrążył ponad 20 studni, z których pobrano próbki. Wyodrębniono z nich krypton (gaz) i deuter (izotop wodoru). Dzięki ich analizie okazało się, że woda zaczęła się w tym miejscu gromadzić nawet 360 tys. lat temu. Odkrycie oznacza, że na tym terenie przez tysiąclecia doszło do dramatycznych zmian w krajobrazie. Poza tym badania wykazały, że woda pod Negew nie jest tą samą, która kryje się pod Saharą. Zebrana wiedza może pomóc naukowcom w rozumieniu obecnych zmian w klimacie i przewidywaniu następnych.

W 1965 roku uwagę badaczy przykuły zdjęcia wykonane przez załogę misji Gemini IV. Zauważono na nich przedziwną strukturę o średnicy ponad 40 km, którą nazwano Kalb ar-Riszat.

Malowidło znajdowało się w ruinach bizantyjskiego kościoła w sercu pustyni Negew w Izraelu. Portret pochodzi prawdopodobnie z VI wieku naszej ery i jest jedynym z najstarszych tego typu dzieł. - Twarz Jezusa w tym obrazie jest ważnym odkryciem - podkreślają naukowcy.

Na pustyni Gobi odkryto kolejną "tajemniczą" bazę wojskową. W ciągu kilku dni powstało wiele hipotez, czym właściwie jest i do czego służyła ta intrygująca, promienista struktura. Eksperci jednak ostrzegają: wszystkie te hipotezy to teorie spiskowe. Zdaniem znawców, najbardziej "tajemnicze" w tych odkryciach jest to, że zabudowania są opuszczone i znajdują się na pustyni. Nic więcej. Nowe znalezisko znajduje się między Katmandu a Mongolią. Fani teorii spiskowych nadali mu już nazwę: Sektor 51. Naukowcy ostrzegają, że opuszczone bazy wojskowe znajdują się w wielu częściach świata i zadawanie pytań typu: czy chiński rząd o tym wie? - nie ma na celu wyjaśnienia niczego, a tylko wywołanie niezdrowych sensacji.

Największa i najsuchsza pustynia piaszczysta na świecie pokryta mikrojeziorami - tak najprościej można opisać widok, który na zdjęciach uwieczniła NASA. To Ar-Rab al-Chali. Znajduje się na Półwyspie Arabskim. W maju ten teren nawiedził cyklon tropikalny Mekunu. Huragan spustoszył m.in. Jemen i Oman. Zginęło co najmniej 30 osób. Jednak oprócz tego, że cyklon doprowadził do tragicznych statystyk, pozostawił też po sobie ten wspomniany już niezwykły obraz. Satelita wykonał te niezwykłe zdjęcia trzy dni po przejściu cyklonu.

W sieci pojawiło się nagranie, na którym widać dramatyczny wyścig kierowcy z błyskawiczną powodzią. Do zdarzenia doszło na początku marca na pustyni w Arabii Saudyjskiej. Widać dziesiątki kierowców, którzy uciekają przed falą. Jednego z nich woda odcina od reszty. Kierowca postanawia więc przechytrzyć powódź. Ucieczka wygląda spektakularnie. Błyskawiczna powódź związana jest z z szybkim zalaniem nisko położonych obszarów, rzek i strumieni przez zwiększone opady deszczu spowodowane zazwyczaj przez burzę lub przez kilka burz. Powódź taka ma miejsce, gdy ziemia zostaje nasycona wodą, która zgromadziła się tak szybko, że nie może być wchłonięta. Woda zbiera się i szybko spływa dalej w dół stoku nagle wzbierającą falą. Najczęściej pojawia się na normalnie suchych obszarach, nad którymi przeszły burze z deszczem. Może się pojawić gdziekolwiek w dół od miejsca opadu - nawet dziesiątki kilometrów od niego. Może mieć miejsce nawet kilka minut po opadzie.

Na Marsie może istnieć życie. Do takiego wniosku doszli amerykańscy naukowcy. Skąd to przypuszczenie? Pustynia Atakama to jedno z najsuchszych miejsc na Ziemi i najbardziej niesprzyjających istnieniu życia. Wprawdzie odnajdowano tam organiczne pozostałości, ale nie było pewności, czy przypadkiem nie przywiał ich wiatr. Wszystko wyjaśniło się, gdy spadł ulewny deszcz. Wtedy okazało się, że pod powierzchnią ziemi były mikroby, które obudziły się wraz z nadejściem wody. Przez dziesięciolecia życie trwało w uśpieniu ze względu na ekstremalne warunki panujące na Atakamie. Naukowcy są zdania, że podobnie może być na Marsie. Wiadomo bowiem, że miliardy lat temu na tej planecie istniały oceany i jeziora. W 2021 roku na Marsie wyląduje łazik, który wwierci się dwa metry w głąb jego powierzchni. Wtedy okaże się, czy obecne przypuszczenia są prawdziwe.

Naukowcy w paryskiego uniwersytetu odkryli niesamowite skalne malowidła na pustyni Atakama w Chile. Przedstawiają polowanie na wieloryby, lwy morskie i rekiny. Oprócz żółwi, mieczników i marlinów zobaczyć można tratwy z harpunami.

Niesamowite płaskorzeźby odkryto na pustyni w Arabii Saudyjskiej. Choć niektóre są nadgryzione zębem czasu, łatwo można dostrzec w nich kształt wielbłąda. Skalne rzeźby mogą mieć nawet 2000 lat.

Zanim postawimy nogę na Marsie upłynie jeszcze trochę czasu. Dla niecierpliwych miłośników kosmicznych przygód powstała alternatywa - marsjańska osada na środku pustyni. To jedyne miejsce na Ziemi, gdzie można poczuć się, jak na innej planecie. A wszystko między innymi dzięki polskim inżynierom.

Historia ultramaratończyków, którzy wzięi udział w cyklu biegów "4 Deserts". Polacy biegli przez Saharę, Gobi, Atacamę i Antarktydę. Reportaż Karoliny Jakobsche.

Moab, Utah, Stany Zjednoczone. W dzisiejszych czasach drony dają nam możliwość oglądania z lotu ptaka najwspanialszych widoków świata. Jednym z nich jest niewątpliwie Pustynia Moab w stanie Utah. Zobaczcie zapierające dech w piersiach ujęcia formacji skalnych.

Część pustyni Atacama w Chile pokryta jest gęsto fioletowymi kwiatami. To skutek ulewnego deszczu, jaki nie padał w tym regionie od 20 lat. Podobne zjawisko pojawia się cyklicznie co kilka lat, ale na taką skalę ostatnio można było je podziwiać właśnie dwie dekady temu. Widok zachwyca nawet mieszkańców, bo przecież Atacama należy do najsuchszych obszarów na świecie. - Dla nas to cud. Jak długo tu żyję, jeszcze nigdy czegoś takiego nie widziałem - wyznaje jeden z mieszkańców.

Święta wielkanocne spędziła na Saharze, gdzie wraz z ponad tysiącem zawodników wystartowała w jednym z najtrudniejszych biegów na świecie - Maratonie Piasków w Maroku. W ciągu 7 dni pokonała 250 km, w palącym słońcu najgorętszej pustyni na Ziemi. Tylko Wirtualnej Polsce Natalia Salomon opowiedział o swoim sportowym sukcesie.

Zapraszamy na przegląd najważniejszych wydarzeń dnia. Informujemy o tym, czego domaga się Kamil Durczok od "Wprost" oraz o wstrząsającej tragedii rodzinnej, która rozegrała się w jednym z mieszkań w Kuźni Raciborskiej. Opowiadamy o porozumieniu z Iranem, które oddala - zdaniem eksperta - groźbę skonstruowania przez ten kraj bomby atomowej o co najmniej dekadę oraz o niezwykłym wyzwaniu, jakiego podjęła się młoda Polka - Natalia Salamon. Zobaczycie także, co robią Filipińczycy w Wielki Piątek.