skały

Tajemnicza "studnia piekła" w Jemenie została zdobyta. To historyczny moment, bo badaczom w końcu udało się dotrzeć do jej dna. Studnia Barhout to gigantyczna dziura na pustyni o szerokości 30 m i głębokości ponad 100 m. Znajduje się w pobliżu granicy z Omanem. Do tej pory ten mroczny cud natury pozostawał nieodkryty. Podejmowano kilka prób jego zdobycia, ale przeszkodą były niesprzyjające warunki, mała ilość tlenu i tajemniczy nieprzyjemny zapach. Wśród miejscowej ludności krążą legendy o tym, że to więzienie dla demonów. Przez wieki przekazywano, by unikać tej ogromnej dziury. To miejsce wciąż lokalnie budzi przerażenie. W końcu grupa omańskich grotołazów zeszła na dno "studni piekła". Zdecydowało się na to ośmiu śmiałków z Oman Cave Exploration Team (OCET). Grotołazom udało się zejść na głębokość ok. 112 m. Na dole obserwowali stalagmity, formacje skalne i perły jaskiniowe. Odkrywcy poinformowali, że na dnie znaleźli węże oraz martwe zwierzęta. To one są prawdopodobnym źródłem unoszącej się nieprzyjemnej woni. Badaczom udało się pobrać wiele próbek do analiz i przygotować relacje z dołu. Jednocześnie omańscy grotołazi uspokoili, że nie znaleźli pod ziemią żadnych dowodów na obecność tajemniczych lub nadprzyrodzonych zjawisk w tym miejscu.

Rosyjskie petroglify to absolutna sensacja archeologiczna, której - jak podkreślają eksperci – nie ma nigdzie indziej na Ziemi. Wszystko zaczęło się blisko 100 lat temu od przypadkowego odkrycia rysunku ogromnego łosia wyrytego w skale tuż obok Biełomorska, w północno-zachodniej Rosji, na obszarze blisko granicy z Finlandią. Jak się okazało, to jeden z tysięcy starożytnych petroglifów, czyli wyrytych w skale prehistorycznych rysunków z ery neolitycznej, które odnaleziono na terenie dzisiejszej Republiki Karelii. Teraz niezwykłe petroglify mogą zostać wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Te starożytne dzieła sztuki przedstawiają życie w epoce późnego neolitu i powstały na przybrzeżnych skałach wysp ok. 5-7 tys. lat temu. Od tego czasu Morze Białe obniżyło się już o ok. 7 km i odsłoniło "podwodne muzeum" naskalnej sztuki neolitycznej. Pierwsze odkrycia "diabelskich szlaków" tubylcy zgłaszali naukowcom w ubiegłym wieku. Przez dziesięciolecia ujawniono tu setki rysunków na skałach. Tylko przy wschodnim brzegu jeziora Onega, na obszarze 18,5 km, znajduje się ponad 1,2 tys. grafik. Większość petroglifów przedstawia codzienne życie neolitycznych ludzi: polowania, rybołówstwo, a także dowody na… używanie przez nich nart. - Białuchy, renifery, łosie, łabędzie, duże ptaki – grafiki przedstawiają wszystko to, co pozwalało przetrwać tym starożytnym ludziom – tłumaczy Tatiana Golovina, dyrektor Muzeum Petroglifów w Biełomorsku. Malowidła powstawały w różnym czasie. Najstarsze od najmłodszych dzieli ponad tysiąc lat. Rysunki wykonywano przy pomocy młotków z kwarcu. Rzeźbienie dzieł było trudne i czasochłonne. Wyrycie zaledwie 10 cm linii zajmowało ok. pół godziny. Rosyjskie petroglify każdego roku odwiedza ok. 10 tys. turystów. Lokalne władze i muzeum mają nadzieję, że jeśli zabytek trafi na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO, to prehistoryczne grafiki będą przyciągać co najmniej trzy razy tyle osób. W planach jest też budowa w pobliżu dużego centrum turystycznego. Do 2024 r. mają tu powstać hotele i kawiarnie oraz nowe drogi. - Obiekt turystyczny mógłby być ważnym punktem wyjścia dla rozwoju rejonu biełomorskiego i całej naszej Republiki Karelii. Praktycznie narodziny nowego miejsca turystycznego dzieją się na naszych oczach – podsumowuje dumnie Tatiana Golovina z Muzeum Petroglifów w Biełomorsku.

Mieszkańcy tureckiej prowincji Konya nie mogą spać spokojnie. W ich sąsiedztwie powstało 360 ogromnych zagłębień, które według specjalistów, będą im zagrażały. Te ogromne dziury są wynikiem erozji podłoża. Skały w tamtym regionie są bardzo podatne na działanie wody i tworzy się w ten sposób struktura krasowa. Naukowcy są pewni, że to nie koniec tego zjawiska i już badają za pomocą zdjęć satelitarnych kolejne miejsca, w których mogą pojawić się te olbrzymie dziury. W ten sposób możliwe będzie ewakuowanie ludzi, którzy mieszkają w pobliżu tych niebezpiecznych zjawisk.

Gigantyczne masy skał wewnątrz Ziemi, określane podziemnymi kontynentami, istnieją od początków naszej planety. Do takich przełomowych wniosków doszli eksperci z Uniwersytetu Kalifornijskiego badający próbki skał. Tych skał nie można normalnie zbadać, bo znajdują się głęboko między płaszczem Ziemi, a jądrem zewnętrznym.

Jest widziana z kosmosu i zajmuje powierzchnię 150 km kw. To tyle, co 20 tys. boisk piłkarskich. Ogromna tratwa pumeksu, czyli skał wulkanicznych, płynie z prądem przez Ocean Spokojny w kierunku Australii. Tratwa powstała w wyniku erupcji podwodnego wulkanu blisko Tonga.

Ogromny, tajemniczy zbiornik metanu zidentyfikowano głęboko pod oceanem. Zbiornik zawiera abiotyczny metan, czyli taki, który nie ma pochodzenia organicznego. Odkrycia dokonali naukowcy z Woods Hole Oceanographic Institution. Przebadali oni łącznie 160 skał pochodzących z górnego płaszcza Ziemi i dolnej skorupy oceanicznej. Dzięki spektroskopii i mikroskopii naukowcy odkryli, że niemal wszystkie próbki zawierają kieszenie pełne metanu. Wyniki badań są ważne nie tylko z ziemskiego punktu widzenia. Mogą bowiem wyjaśnić, w jaki sposób metan utrzymuje się na innych obiektach w Układzie Słonecznym - na przykład na Marsie.

Zanieczyszczenie planety tworzywami sztucznymi weszło na kolejny poziom. Eksperci odkryli na Maderze tajemnicze niebieskie plamy na skałach. Okazało się, że to plastik, który wżera się w morskie skały. Niebieską mieszankę plastiku i skał nazwano "plastikrast". Składa się on głównie z polietylenu - najpopularniejszego składnika opakowań. Pierwszy raz naukowcy na Maderze spotkali się z tym zjawiskiem w 2016 r. Wtedy myślano, że to jednorazowy przypadek. W kolejnych latach okazało się, że liczba skał, w które zaczął wżerać się plastik, cały czas rośnie. Skały pokryte plastikrastem odsłoniła woda w trakcie odpływu. Portugalczycy nie znają jeszcze mechanizmu tworzenia się plastikrastu. Nie wiadomo też, jak działa on na morskie stworzenia.

Grenlandia to miejsce, gdzie można znaleźć jedne z najstarszych skał na Ziemi. Mają one nawet 3,8 mld lat. Właśnie takie skały zostały niedawno przebadane przez naukowców z University College London. Znaleźli oni w nich grafit. Związek ten składa się z atomów węgla, ułożonych w strukturę plastra miodu. W przebadanej skale grafit znajduje się między warstwami rudy żelaza, która stanowi dużą jej część. Obecność związku węgla wzbudziła entuzjazm naukowców. Może to być jeden z najstarszych śladów życia. Zwłaszcza że grafit znaleziono w złożu apatytu – minerału składającego się z wapnia i fosforu, budulca kości i zębów. Naukowcy, którzy zbadali próbki twierdzą, że znalezione przez nich struktury mają większość cech wskazujących na ich biologiczne pochodzenie. Zdaniem badaczy, odkrycie może być bardzo pomocne w poszukiwaniu śladów życia na innych planetach. Jeśli kiedyś na Marsie znajdowały się jakieś żywe organizmy, mogły pozostawić w skałach podobne ślady.

Jakiego przełomowego odkrycia dokonała pewna wolontariuszka z USA? Kiedy dokonano jednej z najbardziej zdumiewającej transakcji w dziejach? Gdzie leżą najmniej zanieczyszczone miejsca na Ziemi? (ph)