zorza polarna

Norwegia jest popularnym kierunkiem migracji Polaków. Niewiele osób ma odwagę zamieszkać jednak w kole podbiegunowy, gdzie warunki atmosferyczne potrafią być zbyt trudne. Rodzina Krzysztofa Elwarta postanowiła pewnego dnia zamieszkać w Tromsø. W rozmowie z Wirtualną Polską opowiada o tym, co było najtrudniejsze w norweskiej przygodzie. Zdradza również, jak zarabia na życie, pływając statkami po wodach północnych mórz, a także jaki widok sprawił, że "opadła mu szczęka".

Zorza polarna to jedno z najbardziej niezwykłych i pięknych zjawisk na nocnym niebie. Silna zorza potrafi rozświetlić niebo do tego stopnia, że można śmiało przeczytać coś bez potrzeby użycia sztucznego światła. Ekspert i popularyzator astronomii – Karol Wójcicki, podpowiada, gdzie można zobaczyć to zjawisko oraz w jakim okresie. Co ciekawe, w Polsce również są miejsca, gdzie można ją dostrzec nawet 2-3 razy w miesiącu, mimo że występują one głównie na wysokich szerokościach geograficznych, za kołami podbiegunowymi. Chodzi o nasze Pomorze. Jeżeli ktoś jesienią wybiera się nad Bałtyk, może też przy okazji spróbować zobaczyć zorzę polarną. Każdy, kto lubi obserwować nocne niebo, z pewnością nie ominie takiej szansy. Jeżeli ktoś nie ma możliwości udać się w takie miejsca, zawsze może skorzystać z transmisji internetowych i podziwiać piękno zorzy. Jednym z takich miejsc jest blog Karola Wójcickiego o nazwie ''z głową w gwiazdach''.

Naukowcy z Uniwersytetu w Iowa w Stanach Zjednoczonych odkryli nowy rodzaj zorzy polarnej. Raport ze swoich badań opublikowali w czasopiśmie naukowym "Journal of Geophysical Research Space Physics". Ich praca oparta jest na nagraniu pochodzącym z 15 marca 2002 roku, które zrealizował fizyk David Knudsen z Uniwersytetu w Calgary. Naukowiec sfilmował wówczas zorzę w Churchill, mieście położonym w pobliżu Zatoki Hudsona w Kanadzie. Nagranie nie było przedmiotem głębokich analiz przez prawie 20 lat, do czasu, gdy zainteresowali się nim eksperci z Iowa. Nowy rodzaj zorzy zaobserwowany na nagraniu nazwali "rozproszonymi ścieranymi zorzami". Chodzi dokładnie o sytuację, gdy część rozproszonej zorzy, przypominającej poświatę, zaczyna powoli ciemnieć, jak gdyby była przykrywana inną warstwą, aby po chwili znowu się rozjaśnić. W sumie na ponad dwugodzinnym nagraniu udało się wychwycić 22 przypadki tego typu zaciemnienia zorzy. - To rodzi pytanie: czy są to powszechne zjawiska, które zostały po prostu przeoczone, czy też są one bardzo rzadkie? Wiedza o ich istnieniu jednak oznacza, że istnieje proces, który je tworzy i może to być proces, któremu jeszcze nie zaczęliśmy się przyglądać - mówi Allison Jaynes, współautorka badań z Wydziału Fizyki i Astronomii w Iowa. Zorze powstają wtedy, gdy naładowane cząstki płynące ze Słońca zwane wiatrem słonecznym, wchodzą w interakcję z magnetosferą, czyli ochronnym bąblem magnetycznym Ziemi. Niektóre cząstki jednak uwalniają się i spadają w kierunku naszej planety. Energia powstała podczas ich zderzeń z gazami w atmosferze generuje zorzę.

NASA podzieliła się w swoich mediach społecznościowych nagraniem gigantycznej burzy polarnej na Jowiszu. Planeta ta wyróżnia się największymi zorzami w Układzie Słonecznym, jednak są one widoczne jedynie w paśmie ultrafioletowym. Powstają w wyniku ciągłego deszczu wysokoenergetycznych elektronów, które są wyrywane z atmosfery jego księżyca, Io, przez ogromną siłę grawitacyjną gazowego olbrzyma. Elektrony przyspieszają wzdłuż biegunów planety, wchodzą w interakcje z gazami i tworzą poświatę. Sonda NASA, Juno, nagrała jedną z takich burz świetlnych. Zjawisko zaczęło się po ciemnej stronie planety, a gdy do Jowisza dotarły promienie Słońca, zorza przekształciła się w istną latarnię ultrafioletową, emitującą tysiące gigawatów światła. Ten niecodzienny widok utrzymywał się przez kilka godzin.

Pracownikom norweskiego obserwatorium udało się zarejestrować niesamowite ujęcia zorzy polarnej. Nagranie pochodzi z wyspy Senja, drugiej co do wielkości w Norwegii, którą oblewa od zachodniej strony Ocean Arktyczny. To tu znajduje się miejsce do obserwacji tego efektownego zjawiska. Na nagraniu widać niebo nocą, mieniące się intensywnymi barwami - kolorem zielonym, granatowym, fioletowym i białym. Zorza polarna jest świetlnym zjawiskiem, które obserwuje się w górnej atmosferze, blisko biegunów magnetycznych Ziemi. Strumienie wiatru słonecznego (fal magnetycznych) po wybuchu na powierzchni Słońca, docierają do Ziemi jako efektownie wyglądające pasma światła na niebie.

W nocy z 25 na 26 września nie tylko pasjonaci fotografii i mieszkańcy, ale także turyści byli świadkami niezwykle pięknego pokazu na fińskim niebie. Nad Rovaniemi pojawiła się zorza polarna. Widzowie przez kilka godzin mogli podziwiać piękno rozświetlonego na różne kolory nieba. Pokaz rozpoczął się około godziny 22.30 czasu lokalnego. Około godziny 2 wyglądało na to, że niebo zgaśnie, lecz ku uciesze obserwatorów, jeszcze przez 30 minut niebo było rozświetlone.

Czy na katastrofę Titanica w 1912 roku mogła mieć wpływ siła natury? Według Mili Zinkovej - niezależnej meteorolog i programistki z Kalifornii, to możliwe. Wcale nie chodzi też o górę lodową. Na podstawie swoich analiz danych pogodowych z 15 kwietnia 1912 roku, czyli dnia katastrofy Titanica, Zinkova dowiedziała się, że miała miejsce wtedy silna burza geomagnetyczna. Spowodowały ją rozbłyski słoneczne, które przy ich dużej intensywności i sile, mogą wyrządzić poważne zakłócenia i zniszczenia urządzeń elektrycznych i sieci elektrycznej. Według Zinkovej burza geomagnetyczna mogła zakłócić działanie kompasu i skierować statek wprost na górę lodową. Na potwierdzenie swoich badań sprawdziła również, co o dniu katastrofy mówili jej świadkowie. Okazało się, że widzieli oni tamtej nocy na niebie zorzę polarną, która jest charakterystycznym skutkiem właśnie burzy magnetycznej.

Rosyjski astronauta Ivan Vagner nagrał w kosmosie film z przelotu nad Antarktydą. Na filmie widać szczyt zorzy polarnej, ale również 5 nieznanych obiektów lecących obok siebie. Według Vagnera mogły to być meteory lub satelity. Astronauta przekazał film do rosyjskiej agencji kosmicznej Roscosmos, która ma go poddać analizie.

Naukowcy od pewnego czasu wiedzą, że tlen ucieka z ziemskiej atmosfery. Chodzi o setki ton gazu każdego dnia. Wiadomo dlaczego tak dzieje się w nocy, nie jest jednak jasne jak ten proces przebiega podczas dnia. Wiadomo jedynie, że dzieje się to podczas zorzy polarnej. Naukowcy nazwali ten proces gazową fontanną. Sekcja NASA, zajmująca się obserwacją naszej planety, rozpoczęła misję VISIONS-2, która ma zbadać zjawisko. Na miejsce badań naukowcy wybrali Ny-Ålesund na Spitsbergenie, najdalej wysunięte na północ, całoroczne osiedle. Dodatkowo miejscowość znajduje się tuż pod dziurą w magnetycznej bańce, jaka otacza Ziemię. Podczas zorzy polarnej wystrzelono stamtąd dwie rakiety meteorologiczne wyposażone w kamery i czujniki. Po wystrzeleniu rakiety zbierały dane przez 10 minut, po czym spadły. Wszystko poszło zgodnie z planem. Udało się zaobserwować gazową fontannę. Dane będą dalej analizowane. Na szczęście nie musimy się obawiać, że z Ziemi ucieknie nam cały tlen. To, co "wycieka" stanowi niewielki ułamek tlenu w naszej atmosferze.

W szwedzkim Östersund trwa zima. To najlepsza pora, by zaobserwować niezwykłe zjawiska na niebie, takie jak zorza polarna czy potrójne słońce. Dzień w grudniu trwa nieco ponad cztery godziny, za to śnieg jest gwarantowany. Östersund to największe miasto północnej Szwecji, ale liczy tylko 49 tys. mieszkańców. To kraina jezior, lasów, łosi i reniferów. Choć do Koła Podbiegunowego jest jeszcze 500 km, może wyglądać jak kraina Świętego Mikołaja.

Zorza polarna to jeden z najwspanialszych widoków, jakie możemy zobaczyć na naszej planecie. Jest równie piękna, co tajemnicza, ponieważ do dzisiaj nie jest do końca jasne w jaki sposób powstaje.

Zorza polarna w Polsce? Można ją było zobaczyć całkiem niedawno i powstało sporo ciekawych fotografii tego nietypowego na naszej szerokości geograficznej zjawiska. Żeby takie zdjęcia się udały, potrzeba nie tylko sporo cierpliwości, ale też dużo wiedzy no i trochę szczęścia. Miał je Michał Kałużny z Leszna, który od lat zajmuje się astrofotografią.

Satelita należący do Europejskiej Agencji Kosmicznej ESA zarejestrował niezwykłe zjawisko, jakim jest zorza polarna z perspektywy kosmosu. Aurora była wyjątkowo jasna i ogarnęła bardzo dużą powierzchnię ziemskiej atmosfery. Na nagraniu widać także krzywiznę Ziemi oraz to, jak świetliste łuki okalają atmosferę. Satelita znajdowała się w perspektywie, która pokazała jak wysoko powstaje zorza.

Mieszkańcy Minnesoty byli świadkami niezwykłego pokazu artystycznych zdolności natury. Zapierające dech w piersiach widoki 'tańczących' świateł to efekt zorzy polarnej, która zawisła nad miastem Saint Cloud. (wp)

Niezwykłe widowisko mogli podziwiać turyści w Parku Narodowym Abisko w Szwecji. Aurora borealis, jak brzmi łacińska nazwa zorzy polarnej, widoczna była na początku lutego na północnym krańcu kraju. (ek)