astronomia (strona 2 z 2)

Na początku XX w. u wybrzeży wyspy Antykithiry we wraku zatopionego statku znaleziono starożytny ”komputer”. Badacze początkowo myśleli, że znaleźli zegar. Budowa mechanizmu, stopień złożoności i precyzja wykonania wskazywały na XVII wiek. Jednak zawarte w nim 37 kół zębatych powstało ponad 2000 lat temu. Wbrew pierwszym przypuszczeniom nie był to zegar, a precyzyjne narzędzie do obserwacji ciał niebieskich jak to późniejsze badania wykazały. Autorzy mechanizmu z Antykithiry znali bardzo dobrze dorobek naukowy Archimedesa, bowiem technologia wykonania mechanizmu związana właśnie jest ze sławnym matematykiem. Naukowcy z Grecji, którzy dokładnie przebadali urządzenie na wszystkie możliwe sposoby odczytali 3400 znaków z jego obudowy oraz jednoznacznie przypisali wynalezienie urządzenia Pitagorejczykom. Mechanizm możemy obejrzeć w muzeum narodowym w Atenach.

Badacze twierdzą, że udało im się uchwycić moment narodzin nowej planety. Astronomowie obserwowali młodą gwiazdę AB Aurigae znajdującą się 520 lat świetlnych od Ziemi. Dzięki wykorzystaniu teleskopu VLT z Chile, sfotografowali gęsty dysk gazu i pyłu wokół gwiazdy. Gdy porównali nowe zdjęcia z archiwalnym, odkryli, że wcześniej go tam nie było. Kierownik badań Anthony Boccaletti podkreśla, iż choć znamy tysiące planet to wciąż nie wiemy dokładnie, w jaki sposób one powstają. Uchwycony przez teleskop ”supeł” z gazu i pyłu to prawdopodobnie początek formowania się nowej planety.

Astronomowie odkryli pierwszy dowód na to, iż kiedyś na Marsie płynęła duża rzeka. Naukowcy z niemieckiego Utrechtu przyjrzeli się stromym klifom i licznym kanionom na planety. Analiza zdjęć z południowej półkuli Marsa przyniosła zaskakujące odkrycie - tymi terenami 3,7 mld lat temu płynęła duża, tworząca piaskowe ławice, rzeka. Świadczą o tym miękkie skały osadowe na dnie kanionów oraz kształt okolicznych klifów.

Stacja astronomiczna w Brazylii zaobserwowała meteoryt pędzący po nocnym niebie, który następnie eksploduje i rozbija się. Wybuch nastąpił dokładnie na wysokości 67,1 km nad Ziemią. Sytuacja miała miejsce w brazylijskim stanie Rio Grande do Sul. Meteoryt wszedł do atmosfery na wysokości 106,4 km i eksplodował nad miastami Nova Petropolis, Canela i Gramado. Sytuację uchwyciły również dwie inne kamery w miastach Monte Castelo i Florianopolis - w stanie Santa Catarina.

Astronomowie z ESA odkryli układ podwójny złożony z dwóch białych karłów. Gwiazdy te mijają się co 1201 sekund, czyli nieco ponad co 20 minut. System, znany jako J2322+0509, uważany jest za ważny cel dla przyszłych obserwacji fal grawitacyjnych. W 2034 r. ESA uruchomi rewolucyjny interferometr laserowy.

Przez całe życie byłeś przekonany o swoim znaku zodiaku. Według konstelacji gwiazd - byłeś w błędzie. Różnice wyjaśnia James Kaler, były prof. astronomii z Uniwersytetu z Illinois w Urbanie i Champaign. Znaki zodiaku są powiązane z nazwami gwiazdozbiorów i ściśle przypisane do stałych dat. W ciągu roku Słońce przechodzi przez pas nieba składający się z 12 starożytnych konstelacji gwiazd. Podzielono je po równo, tymczasem różnią się one kształtem i rozmiarem. Słońce nie przebywa w nich taki sam czas. W konstelacji Skorpiona przebywa tylko 5 dni, a astrologiczny skorpion trwa aż od 23 października do 21 listopada. I tak np. baran astrologicznie wypada w okresie 20 marca - 19 kwietnia, a właściwie 19 kwietnia - 14 maja. Rak astrologicznie 20 czerwca - 22 lipca, a w rzeczywistości 21 lipca - 10 sierpnia. Na zmianę znaków zodiaku wpływa też zjawisko precesji, czyli zmiany kierunku osi obrotu obracającej się Ziemi.

Wszystko, co do tej pory wiedzieliśmy o Wszechświecie, właśnie zostaje wywrócone do góry nogami. Otóż przez lata naukowcy wierzyli, że kosmos jest płaski, niczym papier. Jednak wg najnowszych badań, na 99 proc., Wszechświat przypomina raczej gigantyczny, nadmuchany balon. Naukowcy doszli do takich wniosków analizując echa Wielkiego Wybuchu. Odkryli, że grawitacja wygina kosmiczne mikrofale i zakrzywia kształt Wszechświata.

Od dwóch lat naukowcy przetwarzają dane zebrane z zespołu teleskopów nazwanego Teleskopem Horyzontu Zdarzeń. Dziś poznaliśmy efekt ich pracy - pierwsze w historii zdjęcie, które przedstawia czarną dziurę.

Starożytni, chińscy cesarze podobnie jak faraonowie w Egipcie uważali, że ich władza ma boskie pochodzenie. Nic więc dziwnego, że przy budowie grobowców cesarzy wykorzystywano położenie gwiazd na niebie. Tak twierdzą autorzy analizy zdjęć satelitarnych chińskich "piramid". Naukowcy z politechniki w Mediolanie przyjrzeli się 40 różnym grobowcom położonym w rejonie miasta Xi’an. Oś części z nich wskazuje dokładnie geograficzny biegun północny. W przypadku pozostałych występuje czternastostopniowe odchylenie. Nie znaczy to jednak, że starożytni Chińczycy byli niedokładni. Odchylenie to efekt precesji osi Ziemi. W ciągu ok. 26 tys. lat zakreśla ona krąg, co powoduje że gwiazda, która wskazuje biegun północny, nie zawsze dokładnie się z nim pokrywa. Starożytni Chińczycy zapewne znali to zjawisko, zbudowali więc swoje mauzolea orientując je za pomocą Gwiazdy Polarnej, która wtedy jeszcze nie wskazywała dokładnie północy.

Już w połowie sierpnia wystąpi piękne i powtarzające się co roku zjawisko - Perseidy, potocznie nazywane spadającymi gwiazdami. Warto przygotować się do tego wydarzenia. Astronomowie uważają, że w tym roku może być wyjątkowo spektakularne.

Pierwszy dzień wiosny. Oficjalnie - przyjmuje się, że pierwszy dzień kalendarzowej wiosny to 21 marca. Ale ta astronomiczna zaczyna się w momencie, gdy Słońce przekracza równik. W tym roku, i aż do 2102 astronomiczna wiosna przypada na 20 marca. Kiedy zatem witać wiosnę?

Układ Słoneczny istnieje już od ponad 4 miliardów lat i przez cały ten czas duże ciała niebieskie w pasie planetoid zderzały się ze sobą. W ich wyniku zawsze powstawał szereg różnej wielkości odłamków. Niektóre z nich docierały do ziemskiej atmosfery. Uderzenia dużych ciał niebieskich mogą mieć katastrofalne skutki.

9 grudnia 2009 roku Norwegia przygotowywała się do historycznej wizyty Baracka Obamy. Jednak mieszkańcy jednego z miast zapamiętali ten dzień z całkiem innej przyczyny. Tuż przed świtem na niebie zostały zaobserwowane nietypowe obiekty. W pewnym momencie pojedynczy promień światła zmienił się w swojego rodzaju promienisty wir.

Jednemu z mieszkańców stanu Kansas w Ameryce Północnej udało się uwiecznić na filmie rzadko spotykane i widowiskowe zjawisko astronomiczne - słońce poboczne. Efekt ten powstaje w wyniku załamania się promieni słonecznych w kryształkach lodu, zawieszonych w górnej części atmosfery. Podobne zjawisko mogli zaobserwować mieszkańcy Moskwy pod koniec stycznia.

13 października astronom z Krymskiego Obserwatorium Astronomicznego Giennadij Borysow odkrył dużą asteroidę, która pędzi w kierunku Ziemi. Wg wstępnych obliczeń naukowców, może ona przelecieć bardzo blisko Ziemi lub nawet znaleźć się na kursie kolizyjnym w sierpniu 2032 r. Dokładne ustalenie, czy asteroida może uderzyć w Ziemię, będzie możliwe w 2018 r. Obiekt nazwano 2013 TV135. To asteroida mierząca blisko 410 metrów. (ms)

- W kosmosie nawet uderzenie drobinki może dokonać szkód - powiedział Mirosław Hermaszewski.