józef stalin

Lew Trocki był jednym z twórców ZSRR. Popadł jednak w konflikt ze Stalinem i stał się jego głównym wrogiem. Materiał powstał na podstawie tekstu opublikowanego na łamach portalu WielkaHistoria.pl. W 1928 r. wypędzono go ze Związku Sowieckiego. Tułał się po Turcji, Francji i Norwegii. W 1936 r. otrzymał azyl w Meksyku. Tam przygotowywał się na najgorsze. Spodziewał się zamachu, ale nie przewidział jednego. Chcesz się dowiedzieć więcej przeczytaj artykuł: Śmierć Lwa Trockiego. Wiedział, że umrze, ale takiego końca nie był w stanie przewidzieć.

Październik 1952 roku. Oto ostatnie publiczne wystąpienie Józefa Stalina. Zapowiadał szybki upadek krajów kapitalistycznych. Jednak w pewnym momencie Stalin zmienił ton, atakował wrogów wewnętrznych. Miał na myśli m.in. Mołotowa, który już wcześniej popadł w jego niełaskę. Pod koniec życia podejrzliwość Stalina tylko wzrosła.

Józef Stalin to jeden z najbardziej bezwzględnych dyktatorów w historii. Nie wiadomo do dzisiaj, dlaczego podczas swoich rządów kierował się taką bezwzględnością. Być może wpływ na jego decyzje miał delikatnie mówiąc, nienajlepszy stan zdrowia.

W Tadżykistanie "sowieckość" powraca głównie w postaci nostalgii za byłym mocarstwem. Wiele starszych osób tęskni za Związkiem Radzieckim, który wciąż - o dziwo - kojarzy im się z dobrobytem. Znającym historię może trudno w to uwierzyć, ale często w pozytywnym świetle Tadżycy przedstawiają Józefa Stalina - jednego z największych zbrodniarzy wojennych. W niemal każdej miejscowości stoją pomniki Lenina. Skąd ta miłość za dawnymi czasami? O tym w rozmowie Klaudiusza Michalca z podróżnikiem, Łukaszem Superganem. Zapraszamy na fragment cyklu #KresyŚwiata.

Historyków od lat fascynuje seksualność Józefa Stalina. Wiadomo, że miał problemy z kobietami. Miał dwie żony, ale nie były to udane małżeństwa. Skończyły się przedwczesną śmiercią obu jego wybranek. Zdarzały mu się takie zachowania jak namiętny pocałunek z amerykańskim ambasadorem przy ZSRR. Domniemany biseksualizm rosyjskiego dyktatora opisuje Christopher Macht, w swojej książce "Spowiedź Stalina". Istnieje hipoteza, że Stalin tępił homoseksualistów, bo sam był gejem. Związki jednopłciowe w ZSRR były karalne. Stalin wysyłał gejów nawet na osiem lat do łagru. Z drugiej strony homoseksualne przekazy o "męskiej przyjaźni" były podstawą propagandy w ZSRR. Sam Stalin zawsze otaczał się wyłącznie mężczyznami i często wyprawiał męskie przyjęcia. Na swoich zakrapianych imprezach dyktator uwielbiał łączyć mężczyzn w pary, by te dla niego tańczyły. Inną z nietypowych rozrywek Stalina było przeglądanie rysunków męskich aktów. Przywódca ZSRR lubił zostawiać na grafikach nieprzyzwoite komentarze. Czy Stalin miał kochanka? Jak wskazuje Christopher Macht, mógł nim być jego osobisty ochroniarz Karl Pauker. Obu mężczyzn łączyła bliska więź, Stalin ufał swojemu ochroniarzowi. Pauker zajmował się nawet goleniem rosyjskiego dyktatora. Mimo bliskiej relacji z wodzem, Paukera rozstrzelano w 1937 r. wraz z innymi ludźmi z bliskiego otoczenia Stalina.

"Pokolenie pryszczatych" - tak Zofia Nałkowska nazywała młodych literatów, którzy w czasach stalinizmu wprowadzali do literatury zasady realizmu socjalistycznego. Według "pryszczatych", by dzieło można było uznać za wartościowe, twórca musiał być zaangażowany w socjalistyczne budownictwo i mieć przyswojone zasady marksizmu. Do najważniejszych reprezentantów tego pokolenia należeli m.in. Wisława Szymborska i Tadeusz Konwicki. Aż do 1956 roku, czyli do momentu, kiedy ujawniono tajny referat Nikity Chruszczowa na temat stalinowskich zbrodni, każdy pisarz, który chciał utrzymać się z pisania, musiał tworzyć socrealistyczne "produkcyjniaki". Po odwilży gomułkowskiej zasady "pryszczatych" przestały być jedynymi obowiązującymi.

11 sierpnia 2017 roku przypada 80. rocznica tzw. „Operacji polskiej NKWD”. Z rozkazu szefa stalinowskiej bezpieki zamordowano 111 tysięcy niewinnych Polaków mieszkających w ZSRR. Jest to bez wątpienia jedna z największych zbrodni o znamionach ludobójstwa w historii Europy XX w.

W mieście Surgut na Syberii odsłonięto popiersie Józefa Stalina. W ceremonii zorganizowanej przez stowarzyszenie "Rosyjska Dusza" wzięło udział kilkanaście osób, które złożyły kwiaty pod pomnikiem dyktatora. Przeciwko wzniesieniu popiersia protestowali liczni mieszkańcy. W Surgucie żyje wielu potomków osób represjonowanych w okresie stalinizmu. Inicjatorzy akcji działali bez zgodny lokalnych władz.

- Kwestia Szczecina była sporna i to ostatecznie Stalin przesądził, że zarówno Szczecin pozostanie w granicach Polski, jak i to właśnie Nysa Łużycka będzie granicą polsko-niemiecką - mówi w programie "Tajemnice PRL" prof. Paweł Machcewicz, dyrektor powstającego w Gdańsku Muzeum II Wojny Światowej.

W Jałcie na Krymie uroczyście odsłonięto pomnik upamiętniający 70. rocznicę konferencji jałtańskiej. Ważąca 10 ton rzeźba z brązu przedstawia scenę spotkania trzech przywódców koalicji antyhitlerowskiej - Józefa Stalina, Winstona Churchilla i Franklina Delano Roosevelta. Wielka Trójka zdecydowała wtedy o nowym podziale Europy po zakończeniu II wojny światowej. Twórcą monumentu jest gruzińsko-rosyjski rzeźbiarz Zurab Cereteli, który zasłynął pomnikiem Piotra Wielkiego w Moskwie.

- Nocą, około godziny 4.00, zaczęli stukać. Siostra otworzyła drzwi. Żołnierze kazali wstawiać, ubierać się. Ciężarówkami zawieźli wszystkich do pociągów. Jechaliśmy 15 dni, głodni, spragnieni. Starsi i dzieci umierali. Martwych ludzi wynoszono i porzucano przy torach - o dramatycznych losach przesiedlanych w 1944 roku Tatarów krymskich opowiedziała reporterom WP.PL Aszime Ibraimowa. Miała wtedy 8 lat, ale te wspomnienia wciąż są żywe. (kż)

Urodził się w podwarszawskiej Górze Kalwarii w 1899 r. Uchodził za jednego z największych polskich, a w związku z zaborami, także radzieckich jasnowidzów, imponując zdolnościami telepatycznymi. Pod wrażeniem jego umiejętności byli m.in. Albert Einstein, Zygmunt Freud i Józef Stalin. (km)

Czy ten archaiczny już symbol polsko-radzieckiej przyjaźni musiał w ogóle powstać? Jakie były plany i zamierzenia jego budowy? (KM)