księżyc (strona 3 z 5)

Przełomowe odkrycie NASA. Przy wykorzystaniu narzędzia LAMP w sondzie LRO, zbadano ruchy cząsteczek wody. Odkrycie obala wieloletnią teorię, według której powierzchnia Księżyca nie zawiera płynnej wody. Do końca 2010 r. uważano, że na jasnej stronie Księżyca woda występuje wyłącznie jako lód w kraterach.

Geokorona – tak nazywa się najbardziej zewnętrzna warstwa atmosfery. Składa się ona głównie z atomów wodoru. Pierwszy raz zaobserwowano ją za pomocą teleskopu umieszczonego na Księżycu podczas misji Apollo 16. Aby zmierzyć dokładnie jej zasięg, naukowcy musieli odkopać dane sprzed 20 lat. Obserwacje sondy SOHO wskazują, że geokorona, która otacza nasza planetę rozciąga się na 630 tys. km. To 50 razy więcej, niż wynosi średnica Ziemi. Księżyc znajduje się w zasięgu naszej geokorony. Dodatkowo, geokorona jest gęstsza po słonecznej stronie planety, ponieważ kompresują ją promienie UV ze Słońca. Odkrycie jest o tyle ciekawe, że geokorona z wodoru otacza planety, w których atmosferze jest para wodna. Może to pomóc w poszukiwaniu takich planet poza Układem Słonecznym.

Ma jedynie 34 kilometry średnicy. Nowo odkryty księżyc Neptuna otrzymał nazwę Hippokamp, na cześć morskich koni, które ciągnęły rydwan rzymskiego boga morza. Skoro Hippokamp jest tak malutki, jak udało się go dostrzec? Krąży przecież wokół planety leżącej 4,7 mld km od nas. Stało się to przypadkiem. Astronomowie badali szczątkowe pierścienie Neptuna. W tym celu łączyli ze sobą kilkadziesiąt zdjęć planety z tego samej pozycji na orbicie, aby wzmocnić ekspozycję. Przy okazji pokazał się Hippokamp. Skąd wziął się taki malutki księżyc? Jedna z hipotez mówi, że to fragment Proteusza – innego, większego satelity, który oderwał się od niego po zderzeniu z kometą. Oba księżyce znajdują się bardzo blisko. Dodatkowo, na powierzchni Proteusza znajduje się krater, który jest pamiątką po takim zderzeniu.

Izraelski, warty 100 mln dolarów, księżycowy lądownik ma w ciągu trzech miesięcy wylądować na Księżycu. Pojazd nazywa się Bereszit (po hebrajsku to pierwsza księga Starego Testamentu), a jego zawartość jest bardzo interesująca. Został w nim umieszczony cały pięcioksiąg, który został wyryty za pomocą nanotechnologii na metalowym krążku wielkości monety. Prócz Biblii w lądowniku umieszczono również wspomnienia ocalałego z Holokaustu, dziecięce rysunki, izraelskie piosenki i deklaracja niepodległości żydowskiego państwa. Bereszit ma zbierać dane o polu magnetycznym Księżyca. Jego główny cel jest jednak edukacyjny. Twórcy chcą zainteresować młodych Izraelczyków kosmosem i skłonić ich, by kształcili się w tym kierunku. Izraelski pojazd kosmiczny poleci na Księżyc na pokładzie amerykańskiej rakiety SPACE X. Jeśli misja zakończy się powodzeniem, Izrael będzie czwartym krajem w historii, którego pojazd wylądował na Księżycu.

Po latach patrzenia się tylko na jasną stronę Księżyca, nie możemy oderwać wzroku od ciemnej. Astronomom-amatorom udało się ostatnio zrobić niezwykłe zdjęcie ciemnej strony Księżyca z Ziemią w tle. Teraz świat rozpisuje się o nowym zdjęciu wykonanym przez satelitę NASA LRO, który krąży wokół Księżyca. Zdjęcie zostało wykonane z wys. 330 km nad pow. Księżyca. To właściwie szczegółowa mapa ciemnej strony naszego satelity. Można na niej dostrzec chińską sondę Chang'e 4, która 3 stycznia wylądowała na ciemnej stronie. Chang'e 4 ma na nim zaledwie 2 piksele wielkości. Sonda znajduje się w kraterze Von Kármána, który ma średnicę ok. 186 km. Co ciekawe krater ten sam znajduje się w środku innego - Aitken, który znajduje się na skraju basenu Biegun Południowy. Basen Biegun Południowy to największy znany krater księżycowy i jeden z największych w Układzie Słonecznym.

Astronauci, którzy w podczas Apollo 14 przywieźli na ziemię próbki księżycowych skał, nie spodziewali się, że znajdą tam coś ziemskiego pochodzenia. Po 48 latach zbadano jedną z próbek i okazało się, że pochodzi ona właśnie z naszej planety. Na Księżycu znalazła się, bo w Ziemię uderzyła asteroida. Skała jest naprawdę stara. Naukowcy szacują, że uformowała się we wnętrzu skorupy ziemskiej około 4 mld lat temu. Ziemia była wtedy młoda planetą i często uderzały w nią asteroidy. Jedno z takich uderzeń wyrzuciło skałę w przestrzeń kosmiczną. Ponieważ Księżyc znajdował się w tym czasie dużo bliżej Ziemi niż dziś, skała wylądowała właśnie tam. Wymieszała się z innymi skałami, mogła nawet częściowo się stopić. Leżała pod powierzchnią Księżyca do czasu, gdy 26 milionów lat temu uderzyła w niego asteroida, która ponownie wydobyła skałę na powierzchnię. To naprawdę niezwykłe odkrycie. Taka skała to kapsuła czasu, gdzie zamknięte są 4 mld lat historii Układu Słonecznego.

Od czasu pojawienia się na ziemi dinozaurów, wzrosła liczba uderzeń asteroidów w naszą planetę. Tak wynika z badań zespołu naukowców z Uniwersytetu w Toronto. Wyniki opublikowali w "Science". Policzono, że w ciągu ostatnich 290 milionów lat, liczba uderzeń wzrosła nawet trzykrotnie. Eksperci twierdzą nawet, że wzrost trafień asteroid w Ziemię oznacza, że wyginięcie dinozaurów było "nieuniknione". Jak badacze doszli do tych wniosków? Stwierdzili, że fakt, że częstotliwość występowania kraterów po uderzeniach asteroid, które datowane się powyżej 290 mln lat i tych poniżej 650 mln lat nie wynika z tego, że stare kratery uległy erozji, ale dlatego, że było ich po prostu dużo mniej. Odkrycia dokonano dzięki badaniu kraterów na powierzchni Księżyca. Nie jest pewne, dlaczego Ziemia i Księżyc zaczęły być tak intensywnie bombardowane przez asteroidy. Badacze sugerują, że mogły mieć na to wpływ wielkie zderzenia w pasie asteroid między Marsem a Jowiszem.

Nowe badanie wykazało, że pył księżycowy jest o wiele bardziej niebezpieczny, niż wcześniej sądzono. Naukowcy zanurzali dwa minerały występujące na Księżycu - augit i oliwiny w cieczy przypominającej płyn wytwarzany przez opłucną. Uzyskali wyniki podobne do tych, które pojawiają się przy raku płuc. Naukowcy przestrzegają więc, że długotrwałe przebywanie człowieka na Księżycu może wywoływać nowotwór. Trudno bowiem uniknąć wdychania pyłu księżycowego, który jest silnie naelektryzowany i przyczepia się do skafandrów. Już wcześniej, po badaniach astronautów z misji Apollo, wiadomo było o "księżycowym katarze siennym". Teraz jest pewne, że księżycowy pył nie tylko powoduje problemy oddechowe, ale po prostu jest toksyczny.

Europa, jeden z satelitów Jowisza, jest od lat obiektem wielu badań. Wszystko z powodu wody, jaka się tam znajduje. Nie wszystko jednak da się sprawdzić za pomocą sondy, dlatego NASA pracuje nad robotem do eksploracji Europy. Musi on być w stanie przewiercić się przez warstwę lodu o grubości co najmniej 2 km, a gdzieniegdzie nawet 30. Stąd pomysł na zbudowanie zasilanego nuklearnie kosmicznego robo-kreta. Byłby on wyposażony w instrumenty badawcze służące poszukiwaniu śladów życia w podziemnym oceanie. Lód topiłby dzięki atomowemu napędowi. Produkuje on dużo ciepła, w sam raz aby przetopić się przez powłokę. Z lądownikiem łączyłby go światłowód dzięki któremu zachowana będzie komunikacja z Ziemią. Kosmiczny kret to niestety na razie tylko koncept.

Chiński statek kosmiczny Chang’e-4 z powodzeniem wszedł na księżycową orbitę, około 130 km nad jego powierzchnią. Sonda ma wylądować po ciemnej stronie naszego naturalnego satelity już w styczniu. To odległość około 385 tys. kilometrów. Badacze mają nadzieję poznać wcześniej niezbadany obszar Nazywany "Basen Biegun Południowy - Aitken" na południowej półkuli.

Według lokalnych mediów, 11 małych firm będzie konkurowało o miliony dolarów w ramach kontraktów z NASA. Chodzi o współpracę "na kolejne dekady i długoterminowe badania naukowe poświęcone ludzkiej eksploracji Księżyca". Amerykańskie firmy będą pracowały m.in. nad małymi robotami do transportu ładunków z Ziemi na Księżyc i odwrotnie.

Fizyk Sarah Stewart z University of California opracowała nową teorię narodzin naszego satelity. Przed misjami Apollo sądzono, że Księżyc składa się głównie z materiałów ciała niebieskiego, które uderzyło w młodą Ziemię miliardy lat temu. Jednak próbki zebrane podczas lądowania pokazały, że tak nie jest. Okazało się, że z punktu widzenia chemicznego to prawie bliźniak Ziemi.

Eksperci z Węgier odnaleźli dwa obłoki pyłu krążące wokół Ziemi. Pierwszy odkrył je Kazimierz Kordylewski w październiku 1961 roku. Do tej pory badacze pozostawali sceptyczni wobec dokonania Polaka - nikt inny nie widział obłoków. Teraz dzięki filtrom polaryzującym przymocowanym do soczewki kamery udało się potwierdzić ich lokalizację.

Księżyc odbija fale radiowe, jakie emituje nasza galaktyka - Droga Mleczna. Są one bardzo słabe i niezwykle trudno jest je wykryć, jednak udało się to astronomom z Curtin University. To dzięki australijskiemu teleskopowi MWA. Ma on 2048 anten łapiących fale radiowe niskich częstotliwości. Naukowcy mają nadzieję, że dzięki serii prób wyłapywania fal odbijających się od Księżyca uda im się wypracować metodę prowadzącą do poznania wczesnych dziejów wszechświata. A dokładnie okresu tuż po Wielkim Wybuchu, gdy nie było jeszcze gwiazd, a wszechświat składał się z wodoru. Jeśli uda im się osiągnąć cel, będzie można zweryfikować wiele teorii na temat ewolucji wszechświata.

Eksperci z Waszyngtonu i Bordeaux zasugerowali, że Księżyc może mieć swój mniejszy księżyc, który krąży wokół niego. Taką hipotezę naukowcy wysnuli na podstawie obliczeń i obserwacji. Badacze stwierdzili, że księżyce księżyców mogą istnieć, ale tylko w tzw. idealnych warunkach. Zachowana musiałaby być właściwa odległość między księżycami a planetą. Mały księżyc musiałby być na tyle blisko swojego dużego księżyca, by wiązała go grawitacja, ale na tyle daleko od planety, by nie oddziaływały na niego rozrywające siły pływowe. W Układzie Słonecznym te idealne warunki spełniają obecnie 4 księżyce - Ziemi, Jowisza oraz dwa Saturna. Hipoteza o księżycach księżyców nie została w żaden sposób potwierdzona, ale internauci już dyskutują nad ich nazwą.

O wielkim kroku dla ludzkości słyszeliśmy wielokrotnie, ale okazuje się, że mały krok dla człowieka również zasługuje na duże zainteresowanie. Na Księżycu od 21 lipca 1969 roku stanęło jeszcze 12 osób. Niemal dla każdego z nich poruszanie się po satelicie Ziemi było sporym wyczynem. Grawitacja jest tam bowiem 6 razy mniejsza co powoduje, że zapanowanie nad własnym ciałem staje się bardzo trudne. Spektakularne upadki zaliczyli m.in. Gene Cernan i Jack Schmitt podczas misji Apollo 17. Każda wywrotka została dokładnie przeanalizowana przez NASA i szczegółowi opisana w raportach.

Po raz pierwszy w historii astronomowie znaleźli dowody na istnienie księżyca poza naszym Układem Słonecznym. Ciało niebieskie jest ogromne. Jest wielkości Neptuna i okrąża planetę Kepler-1625b, która znajduje się aż 8 tys. lat świetlnych od Ziemi. Badacze przeanalizowali dane z 284 planet odkrytych przez teleskop Keplera.

Ludzie z różnych stron świata i kultur, patrząc na księżyc, dostrzegają tam ludzką twarz. Tworzą ją ciemne i jasne strefy oraz księżycowe wiry - wzorzyste struktury na jego powierzchni. Jak tworzą się te "księżycowe tatuaże"? Naukowcy od dawna podejrzewali, że odpowiada za to magnetyzm Księżyca. Naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego i Rutgers opracowali komputerowy model księżycowych wirów. Wynika z niego, że mogły utworzyć się nad tunelami, wyżłobionymi niegdyś przez lawę. Rejony, gdzie niegdyś aktywność wulkaniczna była duża, mają silne pole magnetyczne. Pod wpływem dużych temperatur powstawało tam metaliczne żelazo, mające właściwości magnetyczne. Pole magnetyczne chroni niektóre rejony przed działaniem wiatru słonecznego, dlatego pozostają one jaśniejsze.

Po raz pierwszy na powierzchni Księżyca odkryto zamarzniętą wodę. Znajduje się w ciemnych rejonach… polarnych naszego satelity. Jednak stanowi tylko 3,5 proc. pokrytych cieniem rejonów Księżyca. Odkrycie na Księżycu dobrze wróży przyszłym koloniom, które nie będą musiały dostarczać wody z Ziemi. Naukowcy mają nadzieję, że wykorzystywana zaawansowana technologia satelitarna umożliwi także odkrycie zamarzniętej wody na powierzchni Merkurego lub Ceres. Merkury, Ceres i Księżyc łączy niewielkie nachylenie osi, które powoduje depresje topograficzne w ich rejonach polarnych. Często są one pełne kraterów uderzeniowych, których część znajduje się zawsze w cieniu, co czyni ich kandydatami w poszukiwaniu wody w kosmosie. Występowanie wody na Księżycu pierwszy raz potwierdzono w 2009 roku, kiedy to indyjska sonda Chandrayaan-1 znalazła ślady cząsteczek wody w ryzalicie, czyli zewnętrznej warstwie Księżyca.

Dwa okruchy skalne wielkości orzecha włoskiego uderzyły w połowie lipca w powierzchnię Księżyca. Uwieczniły to teleskopy w Hiszpanii, które są częścią systemu MIDAS (Moon Impacts Detection and Analysis System). Chociaż w Księżyc często uderzają różne obiekty, to są one rzadko wykrywane. Dlatego rejestracja rozbłysków z połowy lipca jest tak wyjątkowa. Dzięki obserwacji takich zjawisk możemy określać, ile skał i jak często uderza w Księżyc. A to już prosta droga do wnioskowania, jakie są szanse, że następnym razem coś uderzy w Ziemię. Wg ekspertów z ESA, okruchy były zapewne produktem ubocznym roju meteorytów alfa Kaprikornidy.

Na profil Project Apollo Archive w serwisie Flickr trafiło kilkadziesiąt zdjęć, których NASA nie zdecydowała się opublikować przez 49 lat. To fotografie astronautów, którym jako pierwszym udało się stanąć na Księżycu. Mowa więc o Neilu Armstrongu, Buzzie Aldrinie i Michaelu Collinsie z misji Apollo 11. Trzeba przyznać, że nic dziwnego, że NASA nie publikowała wszystkich zdjęć, które astronauci zrobili w 1969 roku. Wiele z nich jest źle wykadrowanych, niedoświetlonych lub po prostu nieostrych. Nie ulega jednak wątpliwości, że to właśnie te "nieudane" fotografie dają nieznany dotąd wgląd w ośmiodniową podróż na Księżyc.

Na starym lotnisku wojskowym w Pile stoi budynek jedyny w swoim rodzaju. To marsjańska baza na Ziemi. Tutaj "analogowi astronauci" odbywają misje na "innych planetach". To jedyne takie miejsce w Europie.

Eksperci z Europejskiej Agencji Kosmicznej rozpoczynają badania nad wpływem pyłu księżycowego na zdrowie astronautów i sprzęt stosowany na powierzchni satelity Ziemi. Chcą sprawdzić na ile jest toksyczny dla ludzi. Materiał do badań zostanie wydobyty z terenów wulkanicznych na obszarze Niemiec. Zadanie nie jest łatwe, bo księżycowy pył jest bardzo specyficzny. W odróżnieniu od tego znajdującego się na Ziemi jest ostry i spiczasty. Dodatkowo jest nieustannie bombardowany przez promieniowanie słoneczne, co czyni go silnie naładowanym elektrostatycznie. Badania postanowiono wreszcie przeprowadzić, by określić stopień niebezpieczeństwa jakie nosi ze sobą chodzenie po Księżycu. 46 lat temu, po misji Apollo 17, katar wystąpił u wszystkich, 12 uczestników wyprawy którzy stanęli na srebrnej planecie. Na razie nie jest w 100 proc. potwierdzone, że księżycowy pył stoi za katarem siennym u astronautów. Wiadomo jednak, że objawy pojawiły się po powrocie na Ziemię i u niektórych musiało minąć zaledwie kilka dni, zanim choroba ustąpiła. Wstępne badania wskazują, że pył księżycowy po długiej ekspozycji może niszczyć płuca, a nawet komórki mózgowe. Jest na tyle "ścierny", że przedostaje się do organizmu człowieka niszcząc skafandry. Poza tym zawiera krzemiany, a z powodu wdychania tych minerałów na Ziemi górnicy cierpią z powodu zapalnych i bliznowatych płuc.

Niebo, Księżyc, Wenus a obok zielony promień. Uwe Reichert, niemiecki astronom, zupełnie przypadkowo zrobił niezwykłe zdjęcie. Zamierzał jedynie uwiecznić Księżyc w towarzystwie Wenus. Uchwycił dużo więcej, bo również spadający meteor, który rozświetlił niebo zieloną poświatą. Zdjęcie powstało pod Heidelbergiem. Zjawisko było widoczne także w Belgii i Holandii. - Nigdy nie widziałem czegoś podobnego, mimo że obserwuję niebo już od wielu lat - skomentował swoje zdjęcie Reichert.

Księżyc krąży wokół Ziemi, Ziemia wokół Słońca, a doba trwa 24 godziny. To wie każdy, ale nie zawsze tak było. 1,4 miliarda lat temu doba trwała tylko 18 godzin. Do takiego wniosku doszli naukowcy dzięki astrochronologii. To dyscyplina naukowa polegająca na badaniu skał osadowych i zestawianiu wyników z cyklami astronomicznymi. Za to, że doba ziemska wydłużyła się o 6 godzin odpowiada Księżyc. Nasz satelita uformował się 4,5 mld lat temu. Wtedy jego orbita znajdowała się znacznie bliżej Ziemi. Księżyc bowiem ciągle się oddala. Rocznie o 3,48 cm. W wyniku tego zjawiska obrót Ziemi wokół własnej osi staje się coraz wolniejszy, a doba coraz dłuższa. Niestety, ci którym ciągle brakuje czasu i marzą o tym, żeby doba miała więcej godzin, nie mają wcale powodu do radości. Relacja między Księżycem a długością doby nie jest regularna i nie oznacza, że za 1,5 miliarda lat doba będzie miała 30 godz.