biznes (strona 4 z 48)

Miłosz Brzeziński, psycholog i konsultant biznesowy, tłumaczy w "Biznes Klasie" Łukasza Kijka, dlaczego systemy zarządzania oparte wyłącznie na strachu i hierarchii z czasem przestają działać — pracownicy zamieniają wtedy satysfakcję z pracy na ulgę, że nikt się nie czepia, a szefowie stają się "toksyczni z przyzwyczajenia". Zamiast rzucać etat z dnia na dzień, radzi rozwijać pomysł równolegle z pracą, aż przyniesie około 80 procent obecnych dochodów — "więcej osiągnie pracowita mróweczka niż spazmatyczny Herkules". Brzeziński przekonuje, że bycie nieoryginalnym nie jest problemem, bo o wartości pomysłu decyduje sam rynek, a największą szansę na sukces daje działanie w branży, którą już się zna. Ważniejsze od pieniędzy jest, jego zdaniem, poczucie sensu i autonomii — własna firma bywa bezpieczniejsza niż etat.

Polska giełda, WIG20, mWIG40 i sWIG80, a do tego ETF-y i inwestowanie pasywne – o tych wyborach i pułapkach rozmawiają Patrycjusz Wyżga i dr Michał Masłowski, założyciel i wiceprezes Stowarzyszenia Inwestorów Indywidualnych, w programie Horyzonty. W rozmowie wraca wątek CD Projektu i mechanizmu „kupowania na górce” pod wpływem emocji i FOMO, ale też pytanie o to, komu bardziej opłaca się aktywne szukanie okazji, a komu regularne wpłaty małych kwot. Jest też o podatku od zysków kapitałowych, limitach IKE i IKZE oraz o tym, jak polityczne wypowiedzi potrafią wpływać na notowania spółek. Masłowski mówi również, jak wykorzystuje sztuczną inteligencję do porządkowania danych i co – jego zdaniem – mogłoby wzmocnić kulturę dywidend oraz akcjonariat w Polsce.

Adam Ringer, współtwórca sieci kawiarni Green Caffe Nero, tłumaczy w "Biznes Klasie" Łukasza Kijka, dlaczego jego zdaniem sukcesu w biznesie nie szuka się w gotowych lukach rynkowych, tylko tworzy się je samemu — sam zaczynał od otwierania kawiarni o godzinie siódmej rano, gdy polska tradycja kawiarniana była zarezerwowana na później. Kluczem nie jest, jego zdaniem, słuchanie klienta, ale przewidywanie jego potrzeb — sprzedaż kanapek do kawy najpierw kompletnie się nie przyjęła, dziś to 250 tysięcy sztuk miesięcznie, obok ponad 700 tysięcy sprzedawanych kaw. Ringer przekonuje, że jeśli wszyscy chwalą pomysł, to zły znak, a stu argumentów przeciw bywa sygnałem, że coś może się udać — pod warunkiem, że intuicję przełoży się na twarde wyliczenia kosztów i marży. Za kluczową umiejętność szefa uważa zatrudnianie ludzi mądrzejszych od siebie.

Złoto i srebro wracają do centrum debat o pieniądzu i bezpieczeństwie rezerw. W „Horyzontach” Patrycjusza Wyżgi Marcin Tuszkiewicz, inwestor i założyciel aplikacji Squaber, tłumaczy, dlaczego banki centralne intensywnie akumulują złoto i jak na ceny kruszców wpływa inflacja, stopy procentowe oraz ryzyko geopolityczne. W rozmowie pojawiają się też wątki petrodolara i prób rozliczania handlu ropą poza dolarem, a także pytanie o to, czy świat zmierza do systemu wielu walut. Gość odnosi się również do roli BRICS, metali ziem rzadkich i surowców kluczowych dla przemysłu oraz do polskich rezerw złota i sensu ich dalszego zwiększania przy wysokich cenach.

Wojciech Cygan, szef rady nadzorczej Rakowa Częstochowa i członek zarządu PZPN, tłumaczy w "Biznes Klasie" Łukasza Kijka, dlaczego nie ufa kwotom transferowym publikowanym w mediach — jego zdaniem są w dużej mierze zawyżane przez agentów, samych piłkarzy lub kluby chcące pokazać lepszy wynik sprzedaży. Jako przykład podaje ostatnie okienko transferowe, w którym Raków figurował na szczycie zestawień z kwotą bliską 10 mln euro, choć realna suma była, jego zdaniem, znacznie niższa. Cygan zwraca uwagę na strukturalny problem polskiej piłki: kluby finansowane przez samorządy nie muszą sprzedawać zawodników po cenach rynkowych, bo zawsze mogą liczyć na pieniądze z budżetu miasta. Mimo to Ekstraklasa jako produkt rośnie — w ostatnim roku padły rekordy przychodów klubów (1,27 mld zł), wydatków transferowych (220 mln zł) i frekwencji (3,9 mln kibiców).

Jak utrzymać tempo rozwoju, gdy dotychczasowe „silniki” zaczynają wygasać? Gościem „Horyzontów” Patrycjusza Wyżgi jest Brunon Bartkiewicz, wieloletni prezes ING, który mówi o presji depopulacji i zmianach w geopolityce, a także o tym, dlaczego Europa jego zdaniem „wycofała się z zawodów” o konkurencyjność. W rozmowie pojawiają się wątki taniej energii elektrycznej dla firm, budowy energetyki jądrowej i modernizacji sieci, automatyzacji w warunkach niedoboru pracowników oraz niedowładu inwestycji prywatnych, który ma trwać od 2014 roku. Pada też pytanie, czy Polska może stać się jednym z krajów wyznaczających kierunek zmian w Unii Europejskiej.

Gabriel Kermiche, polsko-francusko-algierskiego pochodzenia, tłumaczy w "Biznes Klasie" Łukasza Kijka, jak w wieku 25 lat, po śmierci ojca, przejął rodzinną firmę produkującą patyczki do uszu i chusteczki nawilżane — z 200 pracownikami i 100 mln zł obrotu, nie do końca wiedząc, na czym dokładnie polega ten biznes. Pod jego kierownictwem firma urosła do ponad tysiąca pracowników i 700 mln zł przychodów, m.in. dzięki przejęciu fabryki we Francji pod szyldem "Made in France". Przełomem okazało się wprowadzenie ekologicznych chusteczek nawilżanych — produkt długo nie budził zainteresowania w Polsce, aż pandemia i niedobór papieru toaletowego winduły sprzedaż dziesięciokrotnie, z 50 do 500 tysięcy paczek miesięcznie. Po sprzedaży firmy zainwestował w zupełnie inną branżę — sieć klinik Galileo Medical, łączącą fizjoterapię z psychoterapią.

Dlaczego, skoro 96% Polaków uważa, że inwestowanie ma sens, tylko 7% nazywa siebie inwestorami? W „Horyzontach” Patrycjusz Wyżga rozmawia z prof. Katarzyną Sekścińską, psycholożką i ekonomistką, o tym, jak pieniądze działają na nas symbolicznie i dlaczego perspektywa straty uderza także w samoocenę. W rozmowie pojawiają się liczby z badań dotyczące m.in. rachunków maklerskich, oszczędzania i inwestowania, a także przekonania, które blokują pierwszy krok, w tym mit 12 tys. zł na start i podejście do „zbędnych pieniędzy”. Jest też o PPK, o przypadkowej wiedzy finansowej i o tym, co nasz portfel może mówić o skłonności do ryzyka.

Adam Bartosiewicz, współzałożyciel i wiceprezes WB Electronics, największej prywatnej firmy zbrojeniowej w Polsce, tłumaczy w "Biznes Klasie" Łukasza Kijka, jak spółka urosła od zera do niemal 3 mld zł przychodów w niecałe 20 lat, nigdy nie korzystając z dotacji państwowych i przez długie lata reinwestując cały zysk zamiast wypłacać dywidendę. Jej sztandarowy dron FlyEye, łączący cechy szybowca ze startem z ręki, stał się kluczowym elementem ukraińskiej obrony, dostarczając dane wywiadowcze na polu bitwy — dlatego firma zdecydowała się na budowę fabryki tych dronów bezpośrednio w Ukrainie, w lokalizacji nieujawnianej ze względu na ryzyko ataku na moce produkcyjne. Dziś WB Electronics działa m.in. w USA, Ukrainie, Malezji i Indiach i planuje dalszy rozwój, w tym w obszarze rakiet.

Niemcy słabną, Europa traci znaczenie, a Polska wciąż boi się sięgać po więcej. Prof. Marcin Piątkowski w „Horyzontach” mówi wprost: nasz złoty wiek może się skończyć, jeśli nie odważymy się inwestować, ryzykować i myśleć jak liderzy, a nie uczniowie. Dlaczego wciąż jesteśmy mistrzami doganiania, czemu nie potrafimy wyjść poza własny cień i jak łatwo możemy przegapić historyczną szansę na prawdziwą potęgę.

Karol Pawlak, twórca firmy Vitroflora, dziś jednego z liderów europejskiego rynku kwiatów, tłumaczy w "Biznes Klasie" Łukasza Kijka, jak pochodząc z czterech pokoleń ogrodników, sam zaczynał jako prywatny producent kwiatów w czasach PRL, gdy rynek zdominowany był przez gerbery. Zmiany gospodarcze po 1989 roku zmusiły firmę do zmiany kierunku — dziś Vitroflora ma najbogatszy w Europie asortyment bylin i produkuje nawet 100 mln sadzonek rocznie, choć to biznes o bardzo niskiej marży i ogromnej presji cenowej ze strony sieci handlowych. Firma działa dziś międzynarodowo, z laboratorium w Tajlandii oraz gospodarstwami w Portugalii i Holandii. Łączne przychody spółek Pawlaka przekraczają 200 mln zł rocznie, a rosnące koszty pracy firma równoważy inwestycjami w robotyzację — pięć robotów do sadzenia roślin in vitro zwraca się w zaledwie rok.

Rodzice, szkoła, system - wszyscy mówią ci, kim masz być. A ty? Ty masz to odkryć sam. Prof. Marcin Matczak w „Horyzontach” opowiada o tym, jak nie zmarnować życia, nie dać się uwięzić w cudzych oczekiwaniach i znaleźć własną drogę. To rozmowa o sile autorefleksji, szkodliwości statystyk i cenie, jaką płacimy za ślepe podążanie za „sukcesem”.

Dariusz Mazurkiewicz, prezes Polskiego Standardu Płatności, operatora BLIK-a, tłumaczy w "Biznes Klasie" Łukasza Kijka, jak system z 19,5 mln aktywnych użytkowników miesięcznie, obsługujący w szczytowych momentach 300 transakcji na sekundę, stał się jedyną rentowną spółką tego typu w Europie, z przychodami przekraczającymi 420 mln zł i marżą EBITDA sięgającą 60 procent. W ciągu dekady działania użytkownicy wykonali już 7 mld transakcji o łącznej wartości zbliżającej się do biliona złotych. Spółka celuje w podwojenie skali do 5 mld transakcji rocznie, stawiając najpierw na ekspansję w Rumunii i na Słowacji w ramach strategii "Polska jest najważniejsza". Mazurkiewicz przekonuje, że prawdziwym rywalem BLIK-a stają się dziś Google Pay i Apple Pay.

Grzegorz Siemionczyk, główny analityk money.pl i laureat nagrody Grand Press Economy, tłumaczy w programie "Horyzonty" Patrycjusza Wyżgi, dlaczego uważa, że Polska nigdy nie była gospodarką przemysłową — to, jego zdaniem, mit i po części kwestia definicji, bo usługi dominowały w polskiej gospodarce już wcześniej. Podważa też przekonanie, że przemysł to "stabilny" filar zatrudnienia — silny, nowoczesny przemysł jest, jak tłumaczy, mocno zautomatyzowany i zatrudnia coraz mniej ludzi, dobre miejsca pracy tworząc głównie dla wąskiej grupy inżynierów. Siemionczyk łączy nastroje Polaków dotyczące zarobków z tzw. iluzją pieniądza — myślimy w cenach bieżących, a zmiany realnej wartości dostrzegamy z dużym opóźnieniem. W jego ocenie realna wartość polskich oszczędności wciąż jest niższa niż przed szokiem inflacyjnym, nawet jeśli dochody nominalnie już rosną.

Mateusz Tałpasz, współzałożyciel i prezes SmartLunch, tłumaczy w "Biznes Klasie Young" Łukasza Kijka, jak pomysł na biznes zrodził się z obserwacji stołówki, gdzie pracownicy rozliczali dofinansowane posiłki ręcznie "na zeszyt", co księgowej zajmowało dni pracy. Pierwszego klienta, fabrykę Bombardiera, zdobył dopiero po dziesięciu miesiącach, a pierwsza wersja produktu, skierowana do biur, w ogóle się nie przyjęła — przełomem okazało się dopiero wejście do fabryk. Firma rośnie dzięki tzw. efektowi latarni: obsługa dużego zakładu, jak fabryka Toyoty, ułatwia zdobywanie kolejnych kontraktów w okolicy. Dziś SmartLunch obsługuje ponad 800 firm i ponad 100 tys. aktywnych użytkowników miesięcznie, sprzedał już ponad 52 mln posiłków, a przychody przekroczyły 220 mln zł rocznie — także za granicą, gdzie w Czechach w siedem miesięcy osiągnął wynik, na który w Polsce pracował ponad trzy lata.

Inwestowanie to nie kasyno. W nowym odcinku Patrycjusz Wyżga rozmawia z Pawłem Chylewskim - dyrektorem zarządzającym majątkiem w mBanku - o tym, dlaczego większość początkujących inwestorów myli inwestowanie ze spekulacją. Giełda to nie gra w ruletkę, ale bez przygotowania może cię boleśnie przeczołgać. Jak odróżnić inwestora od hazardzisty? Dlaczego regularność wygrywa z „idealnym momentem”? I czemu największy wróg inwestora siedzi w... jego własnej głowie? Poruszony zostanie także wątek strategii 50/50 polegającej na podziale kapitału między akcje a bezpieczne instrumenty, historycznie zapewniając 100% pozytywnych wyników dla pięcioletniego horyzontu inwestycyjnego.

Jakub Faryś, prezes Polskiego Związku Przemysłu Motoryzacyjnego, tłumaczy w "Biznes Klasie" Łukasza Kijka, jak ekspansja chińskich producentów zmusza europejskie marki do obniżek cen — Volkswagen ściął ceny elektryków nawet o kilkadziesiąt tysięcy złotych, a inni producenci odpowiadają licznymi promocjami. Według danych Instytutu Samar chińskie auta osiągnęły rekordowy udział w polskim rynku, który może urosnąć nawet do 40 tysięcy sprzedanych sztuk rocznie, a kluczową rolę odegrają klienci biznesowi, odpowiadający za 75-80 procent zakupów nowych aut. W jego ocenie długoterminowy sukces chińskich marek zależeć będzie od trzech czynników: dostępności serwisu, dostępności i ceny części oraz wartości rezydualnej pojazdów. Faryś zwraca uwagę, że europejscy producenci równolegle mierzą się z restrykcyjnymi celami emisyjnymi, które mogą kosztować branżę 6-8 mld euro kar.

Samotność po wyprowadzce z domu, spadek nastroju w dorosłości i pytanie o to, co naprawdę daje szczęście – o tym Patrycjusz Wyżga rozmawia w cyklu „Horyzonty” z Miłoszem Brzezińskim, autorem książek i konsultantem biznesowym. Pada wątek „czterdziestego któregoś roku życia” i tego, dlaczego z czasem zmienia się perspektywa na własne wybory. Gość tłumaczy, jak relacje budują odporność psychiczną, czemu jedna osoba nie powinna „zastąpić całej wioski” oraz jaką rolę mogą mieć także kontakty peryferyjne – od recepcji po przystanek. Jest też o „wewnętrznym emerycie”, planie na emeryturę i o tym, dlaczego samo leżenie nie zawsze działa na naszą korzyść.

Karol Myśliński, współtwórca wypożyczalni luksusowych aut Cylindersi, tłumaczy w "Biznes Klasie" Łukasza Kijka, że choć marka kojarzy się z Ferrari czy Lamborghini wynajmowanymi nawet za 5 tys. zł za dobę, prawdziwy biznes robi się na bardziej codziennych SUV-ach i limuzynach — auta luksusowe codziennego użytku mają obłożenie 70-90 procent rocznie, podczas gdy sportowe Porsche 911 wyjeżdżają na drogi średnio 100 dni w roku. Flota licząca około stu samochodów generuje z samego najmu około 12 mln zł rocznie przy marży netto przekraczającej 10 procent. Myśliński przyznaje, że wypożyczanie drogich aut wiąże się z realnym ryzykiem — zdarzały się kradzieże i sytuacje, w których policja zatrzymywała samochód na kilka miesięcy jako dowód w sprawie karnej, co oznacza przestój bez przychodu. Samochody zostają we flocie zwykle nie dłużej niż dwa-trzy lata, do progu około 100 tys. km.

Co dziś hamuje tempo wzrostu polskiej gospodarki i jak utrzymać konkurencyjność, gdy kończy się przewaga niskich kosztów? Patrycjusz Wyżga w programie „Horyzonty” rozmawia z Ignacym Morawskim, dyrektorem Centrum Analiz SpotData i wicenaczelnym „Pulsu Biznesu”, autorem raportu „Nowy model rozwoju Polski”. W rozmowie padają konkretne liczby o zmianie relacji wynagrodzeń w Polsce do Niemiec, o roli eksportu w PKB i o tym, jak szybko umacniał się złoty. Jest też wątek dywidendy demograficznej, rosnącego protekcjonizmu oraz pytanie, czy duże inwestycje – jak CPK – wystarczą bez własnych technologii. Morawski wskazuje, gdzie państwo może budować popyt na innowacje i dlaczego wśród 10 największych firm w Polsce nie ma prywatnych firm krajowych.

Maja Schaefer, współzałożycielka Zowie, tłumaczy w "Biznes Klasie Young" Łukasza Kijka, jak jej firma zbudowała agentów AI obsługujących dziesiątki milionów rozmów z klientami miesięcznie — w pełni autonomicznie, bez udziału człowieka, z marżą przekraczającą 80 procent. Zowie należy do zaledwie pięciu firm na świecie na tak zaawansowanym etapie rozwoju tej technologii, a wśród jej klientów są InPost, LPP, Modivo, Allianz czy Empik. Schaefer uważa, że sztuczna inteligencja fundamentalnie zmienia rynek pracy — nawet 90-95 procent osób pracujących dziś w obsłudze klienta będzie musiało się przekwalifikować, a popyt przesunie się w stronę ludzi łączących kropki i współpracujących z AI, nie wykonujących pracy odtwórczej. Jej zdaniem największą kulturową barierą rozwoju jest strach przed porażką, bez której nie ma sukcesu.

Czy obligacje skarbowe wciąż się opłacają? W najnowszym odcinku „Horyzontów” Patrycjusz Wyżga rozmawia z Katarzyną Iwuć - ekonomistką i ekspertką finansów osobistych - o tym, jak zmienia się rynek oszczędzania w Polsce. Poruszamy temat różnych rodzajów obligacji, ich oprocentowania, indeksacji inflacją oraz porównujemy je z lokatami bankowymi

Maciej Nykiel, prezes i współzałożyciel touroperatora Nekera, tłumaczy w "Biznes Klasie" Łukasza Kijka, dlaczego marża pierwszego stopnia w branży turystycznej sięga około 20 procent, ale po odjęciu wszystkich kosztów realny zysk netto to zwykle 1-3 procent — z kolei biuro podróży sprzedające gotową ofertę zarabia na prowizji rzędu 10 procent. Przed założeniem Nekery Nykiel kierował polskim oddziałem Neckermanna, należącym do grupy Thomas Cook — gdy ta upadła, zdrowa finansowo polska spółka również musiała ogłosić niewypłacalność. Nową firmę uruchomił tuż przed pandemią, bez historii finansowej uprawniającej do pomocy publicznej — ratunkiem okazała się błyskawicznie stworzona oferta wakacji w Polsce, która w pierwszym roku sprzedała się za 9 mln zł. Dziś Nekera współpracuje z około 2600 biurami agencyjnymi i zmierza w stronę 100 mln zł przychodu rocznie.

Czy sztuczna inteligencja potrafi zakochać się, szantażować i uczyć się sama? W nowym odcinku „Horyzontów” Patrycjusz Wyżga rozmawia z Petrosem Psyllosem - wynalazcą, programistą i ekspertem od AI - o tym, co naprawdę potrafi dzisiejsza technologia. Z odcinka dowiesz się, dlaczego AI może być lepszym CEO niż człowiek, jak boty manipulują emocjami i co się stanie, gdy sztuczna inteligencja dostanie ciało.

Gregoire Nitot, francuski założyciel Sii Polska, tłumaczy w "Biznes Klasie" Łukasza Kijka, jak otworzył w Warszawie firmę informatyczną, mając ze sobą jedynie dwie walizki, wynajęte mieszkanie i 30 tys. euro oszczędności z pięciu lat pracy w Paryżu. Nie mówił po polsku i sam zajmował się sprzedażą, rekrutacją i księgowością, a pierwsze spotkanie biznesowe, z Orange, skończyło się odesłaniem z kwitkiem — mimo to już w pierwszym roku zatrudniał 30 osób zamiast planowanych ośmiu. Sii Polska była jego trzecią próbą biznesową po nieudanej organizacji festiwalu muzycznego we Francji i imporcie oliwy z Tunezji — dziś to firma zatrudniająca ponad 7 tys. osób, z przychodem 2,1 mld zł i zyskiem netto 261 mln zł rocznie, w całości reinwestowanym w rozwój. Nitot uważa Polskę za gospodarczego tygrysa Europy ostatnich dwóch dekad, chwaląc pracowitość i umiejętności polskich inżynierów.