asteroida

Najważniejsze wydarzenia z Polski i ze świata, ciekawe rozmowy i tematy, które budzą emocje. WP News - program Wirtualnej Polski i Telewizji WP. Jan Dynowski przedstawi państwu porcję gorących newsów i ciekawostek z miejsc, gdzie dzieją się najważniejsze rzeczy. W WP News prezentujemy najważniejsze informacje dnia, podane zawsze w dynamicznie i atrakcyjnej formie.

NASA wystrzeliła statek kosmiczny DART (Double Asteroid Redirection Test) w środę rano czasu polskiego (24 listopada). Sonda ma wykonać misję rozbicia się o asteroidę. W ten sposób naukowcy chcą sprawdzić, czy możliwa jest zmiana kursu pędzącej skały, gdyby zagrażała Ziemi. Sonda DART wystartowała Bazy Sił Kosmicznych Vandenberg w Kalifornii, będąc na szczycie rakiety SpaceX Falcon 9. Celem jest asteroida Didymos oddalona o 11 mln km. Podróż do niej zajmie 10 miesięcy. Ważąca 633 kg sonda ma uderzyć w asteroidę we wrześniu 2022 r. z prędkością ponad 24 tys. km/h. - To nie zniszczy asteroidy. To tylko dla niej mały impuls - powiedziała Nancy Chabot z Johns Hopkins Applied Physics Laboratory, które zarządza projektem. NASA szacuje, że uderzenie sondy DART zmieni orbitę księżyca asteroidy o ułamek procenta. Test DART może okazać się przydatny do zmiany kursu asteroid na lata przed ich możliwym uderzeniem w Ziemię. Czasem takie "małe szturchnięcie" może doprowadzić do zmiany trasy. Wtedy dany obiekt nie znalazłby się na kursie kolizyjnym. Naukowcy nieustannie poszukują asteroid i określają ich kursy, sprawdzając, czy mogą one zagrażać naszej planecie.

W czwartek (9 września) w czasopiśmie Astronomy & Astrophysics ukazały się opisy najnowszych badań związanych z obserwacjami asteroidy 216 Kleopatra. To ciało niebieskie stał się słynne w Internecie poprzez swój nietypowy kształt, który przypomina psią kość. Najnowsze zdjęcia zostały wykonane za pomocą Bardzo Dużego Teleskopu (VLT) Europejskiego Obserwatorium Południowego w Chile, rzucając nowe światło na popularną Kleopatrę. Dzięki ostrej wyrazistości obrazów naukowcy dowiedzieć się więcej o masie, kształcie i dwóch księżycach asteroidy. - Kleopatra jest naprawdę wyjątkowym ciałem w naszym Układzie Słonecznym – przekazał w oświadczeniu główny autor badania kształtu Franck Marchis. Wielkość "kosmicznej psiej kości" określono na ok. 269 kilometrów długości. Drugie z badań skupiło się na tym w jaki sposób dwa księżyce, AlexHelios i CleoSelene, krążą wokół asteroidy. Okazało się, że wszystkie wcześniejsze założenia były błędne. - Jeśli orbity księżyców były nieprawidłowe, wszystko było nie tak, łącznie z masą Kleopatry- mówi magazynowi Miroslav Brož z Uniwersytetu Karola w Czechach. Naukowcom udało się obliczyć masę asteroidy, która jest o 35 proc. mniejsza, niż wcześniej szacowano. Oznacza to, że Kleopatra ma strukturę "stosu gruzu”, a między skałami znajdują się luki. Ekstremalnie Duży Teleskop Europejskiego Obserwatorium Południowego (ELT), który ma rozpocząć obserwacje w 2027 roku, może dostarczyć jeszcze więcej szczegółów na temat tej nietypowej asteroidy.

JAXA (Japońska Agencja Eksploracji Kosmicznej) podzieliła się wyjątkowym odkryciem. Naukowcy znaleźli dwa ogromne obiekty w pasie asteroid między Marsem a Jowiszem. Według ekspertów, nie powinno ich tam być. To dlatego, że wspomniany pas składa się zazwyczaj z "niebieskich szczątków", a 203 Pompeja i 269 Justitia (jak je nazwano), mają czerwoną barwę. Ta cecha oznacza, że skały zawierają najprawdopodobniej "złożoną materię organiczną" – jak np.: węgiel lub metan, więc musiały powstać w zupełnie innym miejscu, między Jowiszem a Neptunem, wśród obiektów transneptunowych. - Aby mieć te substancje organiczne, początkowo potrzebny jest lód na powierzchni. Musiały więc powstać w bardzo zimnym środowisku. Następnie promieniowanie słoneczne stworzyło te złożone związki organiczne – skomentował astronom Michaël Marsset z MIT ( Massachusetts Institute of Technology) w rozmowie z "New York Times". JAXA uważa się, że 203 Pompeja i 269 Justitia trafiły do pasa w wyniku chaosu wczesnego Układu Słonecznego. Ruch masywnych planet, takich jak Jowisz, miał spowodować, że pola grawitacyjne stały się nieskoordynowane. Ta ogromna siła gazowych gigantów mogła doprowadzić do wysłania skał w zupełnie inne miejsce. Odkrycie może być znaczące dla tak zwanego "modelu nicejskiego", który mówi o migracji największych planet. Teoria ta zakłada, że na początku istnienia Układu Słonecznego Jowisz mógł znajdować się tak blisko Słońca, jak dzisiaj Mars. Hal Levison, planetolog z Southwest Research Institute w Kolorado, w rozmowie z "New York Times" przedstawił nieco inny punkt widzenia. Jego zdaniem planetoidy powinny stać się mniej czerwone w miarę zbliżania się do Słońca i nie jest do końca pewne, dlaczego asteroidy przybrały tę barwę. Zdaniem eksperta, odkrycie tego sekretu może odpowiedzieć na pytanie, w jaki sposób skały stały się częścią pasa. Pompeja ma około 110 kilometrów szerokości, a Justitia ma średnicę 55 kilometrów. Szacuje się, że pas planetoid zawiera od 1,1 do 1,9 miliona asteroid o średnicy większej niż jeden kilometr, a miliony asteroid jeszcze mniejszych.

Ciekawego odkrycia dokonał zespół naukowców z Uniwersytetu Karola w Pradze w Czechach. Dzięki analizom skamieliny trylobita sprzed 450 mln lat, którą odnaleziono na terenie Czech, dowiedzieli się, że stoczył on walkę z wielorakiem, zwanym ''morskim skorpionem''. Ten drapieżnik był największym morskim stawonogiem, jaki kiedykolwiek żył na Ziemi. Należał do gatunku Jaekelopterus. Osiągał wielkość dorosłego człowieka, lecz zdaniem naukowców, największe osobniki mogły mieć nawet ok. 2,5 metra długości. Według ustaleń zespołu naukowego pod kierownictwem Oldřicha Fatki, ten wielorak, który zaatakował trylobita z odkrytej skamieliny, musiał mieć ponad 2 metry długości. Zarówno ''morskie skorpiony'' jak i trylobity, wyginęły całkowicie ok. 240-250 mln lat temu, w okresie permu. W tamtym czasie całkowitemu wymarciu uległo ok. 95 proc. wszystkich gatunków organizmów morskich, ponad 60 proc. wszystkich płazów i gadów, ok. 30 proc. rzędów owadów, a także paprocie, skrzypy i widłaki. Zdaniem naukowców, ich wymarcie może mieć związek z faktem uderzenia w Ziemię potężnej asteroidy ok. 251 milionów lat temu. U wybrzeży Australii, pod powierzchnią oceanu, znajduje się krater Bedout, który ma być pozostałością po tej katastrofie. Średnica krateru wynosi aż 195 kilometrów.

Jest wielkości boiska piłkarskiego i zbliża się do Ziemi z prędkością ok. 9 km na sekundę. Mowa o asteroidzie 2021 AF8, która zmierza w kierunku naszej planety. Najbliżej Ziemi znajdzie się już 4 maja 2021 roku. NASA sklasyfikowała 2021 AF8 jako "potencjalnie niebezpieczną asteroidę" i uważnie obserwuje jej trajektorię. Asteroida zaniepokoiła naukowców ze względu na bliskość przelotu względem Ziemi i rozmiar - średnica od 0,254 do 0,568 km odpowiada wielkości boiska piłkarskiego. Jest większa od 90 proc. asteroid. Obiekt nie zagraża bezpośrednio naszej planecie, mimo że jest klasyfikowany jako "potencjalnie niebezpieczny". Eksperci NASA podkreślają, że Ziemię bezpiecznie mijały już znacznie większe asteroidy. Ponownie obiekt znajdzie się tak blisko Ziemi dokładnie 5 czerwca 2041 roku.

To pierwszy taki przypadek w historii i wielkie odkrycie z małego ziarnka pyłu. Na ziarnku z powierzchni asteroidy znaleziono składniki niezbędne do życia. Mowa o asteroidzie Itokawa, na której cząsteczce wykryto wodę i materię organiczną. Trafiła ona na Ziemię w 2010 r. dzięki sondzie Hayabusa Japońskiej Agencji Eksploracji Aerokosmicznej (JAXA). Badania cząsteczek prowadził teraz zespół naukowców z Royal Holloway University of London. Okazało się, że asteroida ewoluowała chemicznie przez miliardy lat, wchłaniając materię organiczną i wodę - podobnie jak Ziemia. Brytyjscy naukowcy podkreślają, że odkrycie to może na nowo stworzyć historię życia na naszej planecie. Badanie pokazało, że asteroidy typu S, jak Itokawa, z których pochodzi większość ziemskich meteorytów, zawierają podstawowe składniki życia.

Według astronomów NASA, jeden z obiektów na dalekiej orbicie Ziemi może być jej asteroidą trojańską. Dotychczas sądzono, że Ziemia posiada jedną asteroidę trojańską, obiekt odkryty w 2011 roku i nazwany 2010 TK7. Jednak najnowsze odkrycie potwierdza, że planeta ma nowy obiekt, nazwany 2020 XL5. Asteroida przecina w dwóch punktach orbitę Ziemii oraz Wenus i "ociera" się o orbitę Marsa. Ponieważ znajduje się blisko trzech planet, z czasem jej orbita może ulec zakłóceniu. Kosmiczny kamień wtedy wypadnie ze swojego toru i najprawdopodobniej poszybuje w kosmos. Naukowcy uspokajają, że jest bardzo mało prawdopodobne, aby asteroida uderzyła kiedyś w Ziemię. Asteroidy trojańskie to kosmiczne skały, które dzielą swoje orbity z większymi ciałami planetarnymi, przemieszczając się w rejonie zwanym punktami Lagrange'a. W układzie Ziemia-Słońce, takich rejonów jest pięć i zmieniają się one w zależności od aktualnego położenia naszej planety w kosmosie.

Krokodyle to niemal drapieżcy idealni. Są bardzo silne, odporne, przebiegłe i nie mają wielu wrogów, którzy im zagrażają. Nic dziwnego, że przeżyły nawet uderzenie potężnej asteroidy 66 mln lat temu, która sprawiła, że wyginęły dinozaury. Dlaczego jednak krokodylom udało się to, co nie udało się dinozaurom. Według naukowców z Uniwersytetu Bristolskiego, tajemnica ich przeżycia wiąże się z ich wyglądem i warunkami fizycznymi. Krokodyle potrafią przeżyć długo bez pokarmu, mogą przebywać na lądzie i w wodzie, nie straszna im ciemność oraz groźne urazy, po których szybko się regenerują. Ich ewolucja zdaniem naukowców zatrzymała się miliony lat temu, lecz wbrew pozorom, to sprawiło, że są tak potężnymi zwierzętami.

Japońska sonda Hayabusa-2bezpiecznie powróciła na Ziemię za ładunkiem kosmicznych skał pobranych z asteroidy Ryugu. Naukowcy uważają, że asteroida Ryugu jest pozostałością po procesie formowania się Układu Słonecznego, czyli może mieć nawet 4,5 miliarda lat. Jest zbudowana z węgla i wody i powstała w pasie między Marsem a Jowiszem. Próbki skał zostały pobrane z asteroidy w 2019. Z sondy został wystrzelony pocisk z tantalu, który podrzucił do góry fragmenty skalne. Następnie zostały one wciągnięte przez tubę do specjalnego pojemnika, który został szczelnie zamknięty. Najciekawsze jest jeden z pojemników, który oprócz skał zawiera także tajemniczy, srebrny obiekt. Naukowcy są pewni, że to sztuczny materiał, ale nie wiedzą do końca, skąd pochodzi.

Japońska Agencja Kosmiczna (JAXA) świętuje sukces. Sonda kosmiczna Hayabusa 2 wykonała swoją główną misję i wysłała na Ziemię kapsułę z próbkami pobranymi z asteroidy Ryugu. To wielkie wydarzenie miało miejsce w sobotę (5 grudnia) na pustyni Woomera w Australii. Próbki od razu zostały przekazane do badań. Misja sondy trwała ponad 6 lat. Wysyłając ją w przestrzeń kosmiczną Japończycy mieli nadzieję, że uda im się poznać historię geologiczną Ryugu, a także odkryć nowe fakty dotyczące Układu Słonecznego. Asteroidy jako niewielkie ciała niebieskie, nie zmieniły się znacznie od czasów powstania naszego systemu planetarnego. Naukowcy liczą na to, że dzięki temu poznamy lepiej historię układu oraz początków życia na Ziemi. Badana planetoida znajduje się w odległości niemal 11 mln kilometrów od Ziemi. W skali kosmosu to dość blisko, jej orbita znajduje się nieopodal orbity naszej planety, co znacznie ułatwia wysłanie tam sondy kosmicznej.

To musiało wydarzyć się w piątek 13-go. Asteroida 2020 VT4 pobiła wtedy absolutny rekord, chociaż nikt się tego nie spodziewał. Rozpędzona bezpiecznie minęła Ziemię w piątek, w środku dnia. Znajdowała się zaledwie 400 km od Ziemi. Dla porównania na takiej wysokości, nad powierzchnią Ziemi, krąży Międzynarodowa Stacja Kosmiczna. Niestety nikt wcześniej nie przewidział, że 2020 VT4 przeleci tak blisko nas. Asteroida minęła naszą planetę niezauważona nad południowym Pacyfikiem, na wysokości wyspy Pitcairn. Obiekt wykrył system ATLAS w Obserwatorium Mauna Loa na Hawajach, ale dopiero po 15 godzinach, w sobotę nad ranem. Szacuje się, że asteroida 2020 VT4 ma średnicę ok. 5-10 m, czyli jest porównywalna do małego domku. Kolejny raz VT4 2020 minie tak Ziemię 13 listopada 2052 r. Nie będzie jednak tak blisko i nie pobije tegorocznego rekordu… chociaż 2020 r. jeszcze się nie skończył.

Asteroida o nazwie 2018 VP1 dokładnie 3 października, czyli w przeddzień wyborów prezydenckich w Stanach Zjednoczonych, znajdzie się bardzo blisko Ziemi. Naukowcy sądzą, że może wejść nawet w jej atmosferę. Uspokajają jednak, gdyż 2018 VP1 jest niewielka, ma zaledwie 2 metry długości. Jej rozmiary sprawią, że po wejściu w atmosferę ulegnie zniszczeniu. 2018 VP1 została odkryta dokładnie 3 listopada 2018 roku. Regularnie zbliżą się do Ziemi, gdyż podobnie jak ta planeta, krąży wokół Słońca. Pełne okrążenie zajmuje jej dwa ziemskie lata. Naukowcy obliczyli, że prawdopodobieństwo uderzenia 2018 VP1 w Ziemię wynosi 1 do 240 (około 0,41%).

Odkryta w 2004 roku masywna asteroida o nazwie Apophis, niepokojąco zwiększa swoją prędkość. Do takiego wniosku doszli astronomowie z Uniwersytetu Hawajskiego w Stanach Zjednoczonych. Ta asteroida o szerokości ponad 300 metrów, zaliczana jest do grupy potencjalnie zagrażających Ziemi. Według różnych teorii, minie naszą planetę w odległości ok. 32 tys. km. Są też jednak opinie, które mówią, że może uderzyć w Ziemię. Gdyby tak się stało, to przy obecnej prędkości siła uderzenia byłaby równa eksplozji 880 milionów ton trotylu. Szanse na zderzenie z Ziemią ocenia się jednak na 2,7 procent.

W ramach wspólnego projektu Space India i NASA o nazwie All India Asteroid Search Campaign odkryto nowe ciało niebieskie blisko orbity Marsa. Radhika Lakhani i Vaidehi Vekariya przeanalizowały zdjęcia dostarczone przez Uniwersytet Hawajski i oznaczyły na nich asteroidę, która za milion lat zbliży się do Ziemi. Bez obaw, nowa asteroida nie zagraża Ziemi, bowiem jej odległość po zmianie orbit i tak będzie ogromna. Wyniesie ponad 10 razy więcej, niż odległość pomiędzy Ziemią i Księżycem. NASA potwierdziło sukces indyjskich uczennic, a odkrytą asteroidę nazwano HLV2514. Za kilka lat jej nazwa może ulec zmianie, bowiem uczennice będą miały możliwość nadania nowej nazwy asteroidy, stanie się tak, gdy tylko NASA określi jej orbitę.

W zachodniej Australii w nocy 15 czerwca zaobserwowano na nocnym niebie przelot meteoru. Wideo z lotu meteora zostało nagrane amatorską kamerką i opublikowane w internecie. Widok był niezwykły, ponieważ meteor miał wokół siebie zieloną poświatę. Był tak mocny, że rozświetlił nocne niebo nad Cape Preston w zachodniej Australii. Meteory powstają wtedy, gdy w atmosferę Ziemi wpada meteoroid. Na wysokości około 300 km powietrze wokół meteora nagrzewa się do temperatury około 2000°C, w wyniku działania dużej prędkości. Maksymalną temperaturę osiąga na wysokości około 115 km od powierzchni Ziemi, wtedy też od meteora odrywają się cząsteczki jonów i elektronów, które tworzą tzw. ''ogon''. To właśnie wtedy widzimy go w pełnej krasie.

Astronomowie odkryli nowy rodzaj asteroidy mający "ogon", podobny do tego, jakie posiadają komety. Planetoidę odkryli w 2019 r. badacze z Uniwersytetu Hawai'i. Znajduje się ona w pasie skał wokół Jowisza. Jak mówią naukowcy, początkowo wzięli obiekt 2019 LD2, bo tak ją nazwano, za zwykłą asteroidę. Jednak jej dalsza obserwacja ujawniła, że ciągnie się za nią ogon pyłu lub gazów. To odkrycie zmienia postrzeganie Jowisza.

Nowe badanie rosyjskich naukowców podważa pogląd, jakoby nad syberyjską tajgą w 1908 r. wybuchł meteoryt. Badanie sugeruje, że była to raczejfala uderzeniowa od przelatującej w pobliżu Ziemi asteroidy. Rankiem 30 czerwca 1908 r. nad syberyjską tajgą coś wybuchło. Eksplozja była tak silna, że powaliła 80 mln drzew i zniszczyła las o powierzchni 2150 km2. Przez lata sądzono, że zniszczenie spowodował wybuch meteorytu.

Potencjalnie niebezpieczna asteroida w piątek minie Ziemię - ogłosili inżynierowie NASA. Chodzi o obiekt 2012 XA133, który pędzi w naszym kierunku z prędkością 23,7 km/s. Średnica asteroidy wynosi ok. 235 m. To tyle, ile mierzy Pałac Kultury i Nauki w Warszawie. 2012 XA133 minie naszą planetę w bezpiecznej, choć bliskiej odległości 6,68 mln km. Jeśli potencjalnie niebezpieczny obiekt uderzyłby w naszą planetę, wyrządziłby globalne szkody.

Asteroida 52768 (1998 OR2) niebawem zbliży się do Ziemi - poinformowała NASA. Gigantyczny obiekt mierzy od 1,7 do 4 km - to tyle co od 7 do 17 Pałaców Kultury i Nauki w Warszawie. 52768 (1998 OR2) jest na tyle duża, że jej uderzenie wywołałoby "globalne skutki". Na szczęście obiekt ma nas bezpiecznie minąć, zachowując odległość ok. 6,5 mln km. Najbliżej Ziemi znajdzie się 29 kwietnia. Asteroida 52768 (1998 OR2) została odkryta w 1998 r. w obserwatorium na Hawajach.

Spokojne święta? Nie w kosmosie. 26 grudnia ogromna asteroida minie Ziemię – podaje NASA. Asteroida 310442 (2000 CH59) ma ok. 620 metrów średnicy. To mniej więcej tyle, co wysokość niemal trzech Pałaców Kultury i Nauki. Mimo potężnych rozmiarów, które mogłyby wyrządzić ogromne szkody, asteroida nie stanowi dla nas zagrożenia. Obiekt tylko nas minie. Najbliżej Ziemi znajdzie się w odległości ok. 19 razy większej niż Księżyc. Zaskakująca jest prędkość skały. Asteroida minie Ziemię z prędkością 18 razy większą, niż leci odrzutowiec F-16. Chociaż 2000 CH59 jest duża i znajdzie się względnie blisko Ziemi, nie będzie widoczna ani gołym okiem ani w teleskopach optycznych. Wszystko przez niski współczynnik jasności absolutnej asteroidy, który wynosi 19,9 – podaje NASA.

NASA ostrzega, że ogromna asteroida może uderzyć już niedługo w Ziemię. Jeśli do tego dojdzie, siła uderzenia będzie piętnaście razy większa niż ta, z jaką spadła bomba atomowa na Hiroszimę w 1945 roku.

Nadano jej nazwę SU3 2019 i istnieje niebezpieczeństwo, że w 2084 r. uderzy w Ziemię. Europejska Agencja Kosmiczna wpisała właśnie nowo odkrytą asteroidę na listę obiektów, co do których istnieje podwyższone ryzyko, że mogą uderzyć w naszą planetę. Asteroida mierzy 9 m na 23 m. W oparciu o bieżące parametry jej orbity, minie naszą planetę w odległości zaledwie 10 tys. km. Nie ustalono jeszcze dokładnej daty przelotu asteroidy, ponieważ badacze muszą przeprowadzić więcej obserwacji i zebrać dane na jej temat. Skutki potencjalnej kolizji z Ziemią byłyby podobne do tego, co stało się w Czelabińsku w 2013 r. Asteroida, która wówczas spadła na miasto, zniszczyła ponad 7 tys. budynków, a prawie 1500 osób zostało rannych. Fala uderzeniowa wywołała fale sejsmiczne, które zostały zarejestrowana przez stacje sejsmiczne. Wstrząs miał siłę 2,7 w skali Richtera.

3 października obok Ziemi przeleci ogromna bryła kosmicznej skały. Mowa o asteroidzie 2019 SP3. Ma 19 metrów szerokości i jest wielkości dużego domu. 2019 SP3 minie naszą planetę w odległości ok. 372 tys. km.

Badacze z NASA omal nie przegapili asteroidy wielkości boiska do piłki nożnej. 2019 OK została zauważona dopiero 24 godziny przed jej zbliżeniem do Ziemi. Była bliżej Ziemi niż Księżyc. Eksperci twierdzą, że mogłaby zniszczyć miasto.