atmosfera

8 października francuski astronauta Thomas Pesquet opublikował zdjęcie z pokładu Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS), na którym uchwycił nad Europą coś niezwykłego. Fotografia jest pojedynczą klatką z dłuższego materiału i przedstawia niebieską poświatę, która może wyglądać jak tajemnicza eksplozja nad naszym kontynentem. W rzeczywistości niebieski "obiekt" na niebie nie wyrządził szkód, a dla ludzi na Ziemi był wręcz niewidoczny. To tzw. przejściowe zdarzenie świetlne – rzadkie zjawisko podobne do błyskawicy, które dotyczy górnej warstwy atmosfery. Thomas Pesquet uchwycił dokładnie uderzenie pioruna w górnej atmosferze. Tego typu błyski są niezwykle trudne do sfotografowania z Ziemi. Znajdują się bardzo wysoko na niebie i najczęściej zasłaniają je chmury burzowe. Sam rozbłysk trwa milisekundy lub dosłownie kilka sekund. Najlepszym miejscem do obserwacji takich zjawisk jest Międzynarodowa Stacja Kosmiczna, która dodatkowo posiada specjalne urządzenie do ich obserwacji. "Stacja Kosmiczna jest wyjątkowo dobrze przystosowana do tego obserwacji, ponieważ przelatuje nad równikiem, gdzie jest więcej burz" – napisał pod zdjęciem Pesquet. Francuski astronauta dodał, że duszki (sprite), elfy i inne zjawiska atmosferyczne związane z wyładowaniem elektrycznym w jonosferze - mogą mieć wpływ na nasz klimat. Do tej pory tylko kilku astronautom ISS udało się uchwycić podobne zdjęcia niewidzianych z Ziemi błysków.

Darmowa telewizja na wakacje. Sprawdź szczegóły na se.pl. Naukowcy z NASA zbadali cienką atmosferę Plutona i okazało się, że jest ona bardzo odporna. Przez lata uważano, że Pluton to tylko kawałek martwej skały dryfujący na obrzeżach Układu Słonecznego. Jednak podczas przelotu sondy New Horizons w 2015 roku odkryto, że planeta posiada cienką atmosferę. Eksperci byli tym faktem tak zaciekawieni, że przyjrzeli się Plutonowi za pomocą wielu teleskopów. Dzięki temu odkryto, że jego orbita ma bardziej "jajowaty" kształt niż ziemska, a podczas swojego obiegu wokół Słońca, przez 20 lat znajduje się bliżej gwiazdy niż Neptun.

Australijscy naukowcy od lat 90. XX wieku mierzyli temperaturę w górnej warstwie atmosfery nad Antarktydą. Ponad 600 tys. pomiarów wykonano przez 24 lata w stacji badawczej Davis. Wyniki australijskich badań jasno wskazują, że na wysokości ponad 90 km dwutlenek węgla i inna gazy cieplarniane nie ogrzewają tej części atmosfery, lecz ją chłodzą. Spadek temperatury w mezosferze wyniósł dziesięć razy więcej niż średnie ocieplenie na powierzchni planety czyli 1,2 st. na dekadę. Badacze odkryli nowy czteroletni cykl temperatury w atmosferze polarnej, która jest bardzo wrażliwa na rosnące stężenie gazów cieplarnianych. Australijskie badania stanowią ogromny wkład w obserwację zmian klimatu. Naukowcy mogą określić, czy nałożone ograniczenia na rządy państw przynoszą wymierne skutki w walce z globalnym ociepleniem.

Wiatr roznosi po całym globie setki ton pyłu z tworzyw sztucznych. Ta porażająca informacja została przekazana przez naukowców z Uniwersytetu Stanowego w Utah. Na podstawie swoich badań odkryli, że każdego roku na parki narodowe i obszary chronione w USA, wiatr roznosi ok. 1000 ton pyłu z tworzyw sztucznych. Można to porównać do rozrzucenia w tych miejscach dziesiątków milionów plastikowych butelek. Nie tylko parki narodowe w USA cierpią z tego powodu. Wiatr roznosi plastikowy pył po całej kuli ziemskiej. Plastik w atmosferze pochodzi z różnych źródeł: z farb, z dywanów, wyrzucanych śmieci, części przedmiotów oraz z ubrań. Oprócz zgubnego wpływu na środowisko, mikrodrobinki plastiku dostają się również z czasem do naszych dróg oddechowych i układu pokarmowego, powodując różne, śmiertelne choroby.

Geokorona – tak nazywa się najbardziej zewnętrzna warstwa atmosfery. Składa się ona głównie z atomów wodoru. Pierwszy raz zaobserwowano ją za pomocą teleskopu umieszczonego na Księżycu podczas misji Apollo 16. Aby zmierzyć dokładnie jej zasięg, naukowcy musieli odkopać dane sprzed 20 lat. Obserwacje sondy SOHO wskazują, że geokorona, która otacza nasza planetę rozciąga się na 630 tys. km. To 50 razy więcej, niż wynosi średnica Ziemi. Księżyc znajduje się w zasięgu naszej geokorony. Dodatkowo, geokorona jest gęstsza po słonecznej stronie planety, ponieważ kompresują ją promienie UV ze Słońca. Odkrycie jest o tyle ciekawe, że geokorona z wodoru otacza planety, w których atmosferze jest para wodna. Może to pomóc w poszukiwaniu takich planet poza Układem Słonecznym.

Rosyjska, rządowa agencja informacyjna Sputnik podała na swojej stronie internetowej, że rosyjski satelita wykrył tajemnicze, świetlne eksplozje w ziemskiej atmosferze. Naukowcy z uniwersytetu w Moskwie uważają, że mamy do czynienia z nieznanym zjawiskiem fizycznym. Świetlne eksplozje miały miejsce, gdy niebo pod satelitą było czyste, więc nie były to wyładowania elektryczne - twierdzą rosyjscy badacze. Niestety, na razie nie opublikowano żadnych badań na temat tajemniczych eksplozji. Rosyjski satelita "Michajło Łomonosow", który wykrył eksplozje, to wystrzelony w 2016 roku w przestrzeń kosmiczną teleskop, którego celem jest badanie rozbłysków promieniowania gamma.

NASA opublikowała przepiękne nagranie, pokazujące potężną burzę w północnej Dakocie. To zjawisko nosi nazwę Avve Anvil Cirrus Plum. Towarzyszył mu grad wielkości piłek bejsbolowych. Powstaje, gdy intensywne prądy wiatru przeciągają chmury do stratosfery, gdzie zderzają się one z szalejącymi prądami strumieniowymi. Barwy na nagraniu odzwierciedlają temperaturę - niebieski to zimne obszary. Cieplejsze smugi mają kolor żółty. Zjawiska te są powszechne w Stanach Zjednoczonych w okresie letnim.

Rosyjski kosmonauta, Oleg Artiemiew, nagrał niezwykłe wideo. Widać na nim coś, co można nazwać zachodem Księżyca. Satelita Ziemi sprawia wrażenie jakby zbliżał się do planety, a potem "rozpadał się" w jej atmosferze. Wideo powstało na pokładzie Międzynarodowej Stacji Kosmicznej, która orbituje około 400 km nad Ziemią. Artiemiew opublikował nagranie na swoim profilu na Instagramie.

Sól kuchenna może ocalić Ziemię przed globalnym ociepleniem - tak przynajmniej twierdzi dr Robert Nelson z Planetary Science Institute w USA. Według naukowca rozpylenie jej w atmosferze będzie skutecznie odbijać promienie słoneczne, a jednocześnie nie będzie negatywnie wpływać na zdrowie ludzi. Wcześniejsze podobne pomysły mówiły bowiem o tlenku glinu i dwutlenku siarki, ale te niszczą płuca i powodują kwaśne deszcze. Istnieją jednak krytycy pomysłu Nelsona. Naukowcy zwracają uwagę na chlor zawarty w soli. Skutkiem jej rozpylenia może być zniszczenie warstwy ozonowej. Doktor z Planetary Science Institute jednak się nie poddaje. Ma nadzieję na przeprowadzenie testów w warstwie troposfery.

Zdumiewająca liczba wirusów krąży wokół atmosfery Ziemi. Badacze z University of British Columbia śledzili wirusy w troposferze, gdzie latają samoloty odrzutowe. Wyniki są zdumiewające.

W Indonezji od sierpnia wciąż nieustająco płoną lasy. Władze tego kraju o pomoc w walce z pożarami poprosiły już Rosję, Malezję, Japonię i Singapur. Do walki z ogniem zaprzęgnięto nawet słonie. Mają one pomóc w dotarciu do ognisk zapalnych w trudno dostępnych rejonach Sumatry. Trujący i duszący smog unosi się nie tylko w Indonezji, ale też ościennych krajach, a do atmosfery dostają się ogromne ilości gazów cieplarnianych.

- Skała lub lity metal wpada z prędkością kilkudziesięciu kilometrów na sekundę w atmosferę, z powierzchni Ziemi widzimy to jako coś jasnego, często słyszymy huk - w tym momencie następuje eksplozja meteorytu - tak powstanie zjawiska deszczu meteorów opisuje astronom Jerzy Rafalski. Jak podkreśla, meteoryty które znajdujemy na powierzchni Ziemi są około 100 razy mniejsze niż w momencie, gdy wchodziły w atmosferę. (msz)