zabytek

Elementy niemieckiego czołgu Panther o "znacznej wartości materialnej i historycznej" wydobył z rzeki na Mazowszu kolekcjoner z Pomorza. Teraz mężczyźnie postawiono za to zarzuty. Okazało się, że zrobił to nielegalnie, dodatkowo uszkadzając zabytek. Sprawę kolekcjonera prowadzą policjanci z wydziałów kryminalnego oraz dochodzeniowo-śledczego Komendy Stołecznej Policji i prokuratura w Wołominie na wniosek Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, który powiadomił organy ścigania. Elementy zabytkowego czołgu wydobyto z niewielkiej rzeki w pobliżu wsi Jasienica w powiecie wołomińskim koło Warszawy. Stamtąd zabytek trafił na działkę kolekcjonera na Pomorzu. W miejscowości Kłanino funkcjonariusze odkryli i zabezpieczyli stelaż siedziska, obudowę filtra wentylatora oraz 21 sztuk ogniw gąsienicy pojazdu z II wojny światowej. Zgodnie z przepisami, prawa do jakichkolwiek prac poszukiwawczych, a dalej wydobywczych - wymagane są niezbędne pozwolenia. Wszystkie odkrycia należą do Skarbu Państwa. Za niezgłoszenie lub przywłaszczenie zabytku grozi odpowiedzialność karna do 3 lat więzienia. W przypadku zniszczenia lub uszkodzenia zabytku do nawet 8 lat. Pomorski kolekcjoner nie posiadał kompletnej dokumentacji do prowadzonych przez niego prac. Okazało się, że miał podstawowe pozwolenie, ale nie mógł sam wydobywać zabytków podlegających ochronie. Mężczyzna nie przyznał się do zarzucanego mu czynu i odmówił składania wyjaśnień. Niemiecki czołg Panther został wprowadzony do służby w 1943 r., jako odpowiedź na radziecki czołg T-34. Wyprodukowano go w liczbie 5992 sztuk. Dwa takie pojazdy zdobyły m.in. oddziały AK w pierwszych dniach Powstania Warszawskiego, ratując 348 żydowskich więźniów z obozu koncentracyjnego przy ul. Gęsiej.

Nowe odkrycie w Tarnogrodzie (powiat biłgorajski, woj. lubelskie). W trakcie dużej inwestycji drogowej, rozbudowy drogi wojewódzkiej nr 835, pracownicy zauważyli coś pod ziemią przy ul. 1-go Maja. Okazało się, że pod obecną drogą natrafiono na pozostałości nawierzchni historycznej drewnianej drogi, tzw. dylówki. O nowym odkryciu poinformował Lubelski Wojewódzki Konserwator Zabytków. Drewniane belki znajdowały się na głębokości 60-70 cm od poziomu dotychczasowej jezdni. Na miejscu archeolodzy wykonali dokumentację fotograficzną i rysunkową. Oprócz tego odkryto fragmenty ceramiki i przedmioty codziennego użytku. Jak podał LWKZ, drewnianą nawierzchnię drogi można wstępnie datować na XIX-XX w. Działania archeologów wspierali pasjonaci z Grupy "Eksploratorzy", którzy w Miejskim Domu Kultury w Tarnogrodzie przygotowali wystawę odkrytych zabytków i udostępnili zdjęcia z prac badawczych. Podobnego odkrycia w Tarnogrodzie dokonano już w maju. Archeolog Anna Jączek, która kieruje pracami w tym miejscu, wskazywała wtedy na trakt, który zbudowano w czasach niemieckiej okupacji na Lubelszczyźnie. Na liczącym 70 m odcinku odnaleziono naprzemiennie układane rzędy drewnianych belek w bardzo dobrym stanie.

Odkryli jedną drogę - zaczęli kopać głębiej i trafili na drugą, starszą. Na rynku w Kraśniku (woj. lubelskie) w trakcie prac ziemnych dokonano niezwykłego, podwójnego odkrycia. To m.in. drewniana droga sprzed kilkuset lat. O wyjątkowym odkryciu poinformował dr Dominik Szulc, Społeczny Opiekun Zabytków Powiatu Kraśnickiego. "Tego się nie spodziewaliśmy" – skomentował ekspert na swoim profilu na facebooku. Pod kostką granitową znajdował się bruk kamienny prawdopodobnie z XIX w. Głębiej było jeszcze ciekawiej. Dalszy wykop odsłonił kilkanaście bierwion (pni oczyszczonych z kory i gałęzi) o niedużej średnicy. Eksperci doliczyli się aż trzech rzędów. Zbutwiałe belki to pozostałość drogi, prowizorycznie utwardzanej. "Położono ją prawdopodobnie w II połowie XVII-I połowie XVIII wieku" – oszacował dr Dominik Szulc. Jak podkreślił, najciekawszy jest jej układ. Nie pokrywa się on z obecną drogą, a po tak małym fragmencie trudno ustalić jej dawny przebieg. Same bierwiona nie są w dobrym stanie. Ich stan wyklucza ich ekspozycję lub możliwe przeniesienie – zawilgocone pod naciskiem zachowują się jak gąbka. Przybyły na miejsce archeolog odkrył w hałdzie odkrytej ziemi także ceramikę i kafle datowane na okres od II połowy XVI do XVIII w. Znaleziono tu również kości zwierzęce oraz boratynkę – szeląg miedziany Jana II Kazimierza bity od 1659 r.

Sensacyjne odkrycie w Krakowie. W rejonie ul. Miodowej i tamtejszego wiaduktu kolejowego trwają wykopaliska archeologiczne. W miejscu prac budowlanych przy poszerzeniu nasypu kolejowego, odsłonięto pozostałości muru dawnego folwarku. – Obiekt jest datowany na przełom XVII i XVIII w. – potwierdził WP Piotr Hamarnik z biura prasowego PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. Kolejarze wstrzymali swoje prace na kilka tygodni, a na miejscu działają krakowscy archeolodzy. Odnaleziono tu już drobne przedmioty użytku codziennego oraz monety. Po zakończeniu badań i wykonaniu dokumentacji zabytkowy mur folwarku może zostać ponownie zasypany. W tym miejscu powiększany jest nasyp kolejowy w ramach modernizacji 20-km linii średnicowej.

Eksperci z Israel Antiquities Authority zaprezentowali liczący 1,5 tys. lat amulet. Został od odkryty 40 lat temu w Arbel przez Tovę Haviv, jedną z mieszkanek. Po jej śmierci rodzina przekazała władzom bezcenny skarb, nie mając pojęcia, jak cenny jest to przedmiot. Amulet nazywany jest "pieczęcią Salomona". Ma kształt trójkąta. Na jednej stronie znajduje się postać jeźdźca na koniu z aureolą nad głową, a na drugiej oko przebite czterema strzałami, wraz z lwami, wężem, skorpionem i ptakiem. Jeździec rzuca kulę na kobiecą postać znaną jako Gello. Towarzyszy temu greckie hasło "Jedyny Bóg, który pokonuje zło". Pod inskrypcją znajdują się greckie litery, które po hebrajsku tłumaczy się na Y-H-W-H, czyli Jahwe. Gello to symbolika mitologicznej postaci, demona, który według wierzeń zagrażał kobietom oraz ich dzieciom i był utożsamiany ze "złym okiem". Amulet miał przed nim ochraniać. W okresie bizantyjskim wioska Arbel była żydowską osadą. Żydzi w tym czasie nosili tu amulety, chcąc chronić się przed "złym okiem" i demonami. Nie wiadomo do kogo pierwotnie należał odnaleziony wisiorek.

W małej miejscowości Suche na Podhalu znajdował się opustoszały, zrujnowany budynek, w którym znajdowały się niezwykłe malowidła. W latach 70-tych, w jednej z sal miejscowej spółdzielni produkcyjnej miał ćwiczyć góralski zespół ''Harnasie'', dlatego oddano im go do użytku. Przy tej okazji poproszono artystę Władysława Trebunię-Tutkę, aby wykonał stosowne dekoracje tej w tej sali. Tak powstało malowidło na ścianie przedstawiające góralskie wesele oraz rozeta z postacią bacy i turonia. Gdy w 1984 roku budynek rozbudowano, dodatkowo w głównej Sali powstała dekoracja o nazwie ''Odpoczynek na hali''. Niestety z biegiem lat budynek opustoszał i malowidła z dekoracjami niszczały razem z nim. Gdy podjęto decyzję o rozbiórce ruin budynku, okoliczni mieszkańcy upomnieli się o wyjątkowe dekoracje z jego środka. Dzięki współpracy mieszkańców miejscowości, urzędu gminy, Towarzystwa Opieki nad Zabytkami z Zakopanego oraz Narodowego Instytut Dziedzictwa, udało się wynieść malowidła i dekoracje z ruin. Dokonał tego specjalny zespół konserwatorów. Po odbudowie budynku, który posłuży jako miejscowy Dom Kultury, malowidła zainstalowano w jego wnętrzu. W ten sposób te zabytkowe i piękne dzieła, które Narodowy Instytut Dziedzictwa uznał za dokument epoki o szczególnych walorach artystycznych, przetrwały i będą mogły cieszyć oko turystów zwiedzających okolicę.

Milion złotych - taką karę otrzymał właściciel dwóch kamienic za prowadzenie prac budowlanych niezgodnych z pozwoleniem konserwatorskim. Sprawa dotyczy zabytkowych budynków ul. Kościuszki 22 i 22 a w Płocku. Decyzję o tak wysokiej karze administracyjnej podjął Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków prof. Jakub Lewicki. Roboty wstrzymano w październiku 2020 r. To wtedy okazało się, że prace remontowane przy budynkach znacznie wykraczają poza zakres zleconych prac. Budynki praktycznie całkowicie rozebrano, razem z dachem i częścią ścian. Pozostał jedynie ich szkielet. Tymczasem przepisy prawa zabraniają rozbiórki budynków, które zostały już wpisane do rejestru zabytków. Urząd Miasta Płocka i Miejski Konserwator zabytków przeprowadzili własną kontrolę. Poproszono też o pomoc prawników, a właściciela i wykonawcę robót o wyjaśnienia. Budynki to przykład XIX-wiecznego budownictwa miejskiego na Mazowszu i fragment kompozycji zabytkowej części Płocka.

Na placu budowy na ulicy Szarej 10 w Warszawie przypadkiem odkryto pod ziemią pozostałości po dawnym Kościele Mariawitów. Oddana prawdopodobnie do użytku świątynia w 1912 roku, została zniszczona na początku II wojny światowej. Po wojnie ruiny zostały uprzątnięte razem z innymi zniszczonymi budynkami Warszawy. Do tej pory po świątyni nie było śladu. Dopiero przygotowania do budowy kolejnego obiektu pozwoliły odkryć zakopane mury tej świątyni. Na miejsce udali się już archeolodzy oraz Mazowiecki Konserwator Zabytków. Dokonali pierwszych oględzin miejsca i jego zabezpieczenia. Mury kościoła są w bardzo dobrym stanie i pozwalają na odtworzenie planu budynku.

Stracony zabytek z Listy UNESCO. Dom w Sanie, stolicy Jemenu, wpisany na Listę UNESCO, zawalił się od intensywnych deszczy. Stare Miasto w Sanie posiada charakterystyczną architekturę. Domy z czerwonej oraz białej cegły mułowej powstawały tam już około IX wieku. Jednak wojna domowa, konflikty oraz długotrwałe powodzie odcisnęły na nich swoje piętno. W jednym z zawalonych budynków mieszkała cała rodzina, która została bez dachu nad głową. Władze UNESCO zapowiedziały już, że uruchamiają specjalny fundusz społeczny i uratują ponad 100 domów. Jemen to jeden z najbiedniejszych krajów na świecie. Od lat pustoszony jest przez wojnę domową.

Podczas prac konserwatorskich w świdnickiej katedrze, natrafiono na ciekawe odkrycie. Chodzi o wydrapane napisy w trudno dostępnych miejscach, np. za obrazami. Aby w ogóle dotrzeć do tych miejsc, potrzebne było wysokie rusztowanie. Stąd też wyryte napisy utrzymały się w tajemnicy przez długi czas. Pracownicy Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków we Wrocławiu przedstawili zdjęcia tych miejsc. Za obrazami odkryto np. podpis Josepha Langera z 1907 roku oraz daty “1516” i “1575”. Na żebrze sklepienia nawy głównej jest data “1585” i nazwisko Georga Scholtza, który był XVII-wiecznym malarzem z Wrocławia. Pod emporą chórową znaleziono napisy wykonane prawdopodobnie przez chórzystów w XVII wieku. Odkryte napisy pomogą specjalistom ustalić wiek części dekoracji.

Fragmenty bezcennego miecza z epoki brązu znaleźli celnicy podczas kontroli przesyłek zagranicznych. Uwagę funkcjonariuszy KAS z Dębicy zwróciła paczka nadana z Kijowa do Czech. Według opisu, miała zawierać ozdoby do dekoracji wnętrz. Jednak oględziny wykazały, że w przesyłce znajduje się osiem elementów, które po złożeniu tworzą miecz o długości około 50 cm. Eksperci z Urzędu Ochrony Zabytków potwierdzili, że oręż pochodzi z epoki brązu i ma co najmniej 2 tys. lat. Miecz został przekazany do dalszych badań, a sprawę przemytu wyjaśniać będzie Urząd Celno-Skarbowy.

Mury samotnego kościoła nieopodal Kostrzyna nad Odrą pamiętają czasy templariuszy. Jak możemy przeczytać na portalu wielkahistoria.pl kościół św. Stanisława Kostki w Chwarszczanach to jeden z największych zabytków Pomorza Zachodniego. W drugiej połowie XIII w. powstała tu kaplica komandorii templariuszy. Składa się z nawy. Ma 25 metrów długości. Do dziś stoi w niezmienionym kształcie. Materiał powstał w oparciu o tekst opublikowany na łamach portalu: WielkaHistoria.pl. Chcesz się dowiedzieć więcej przeczytaj artykuł: Kaplica templariuszy w polskich Chwarszczanach. Na całym świecie nie ma drugiego takiego budynku.

Barokowa rzeźba anioła, zakwalifikowana jako starta wojenna, znalazła się na przypadkiem na strychu Powiatowego Domu Kultury w Myśliborzu. Koordynator ds. zabytków KWP w Szczecinie pojechał do Muzeum Pojezierza Myśliborskiego w ramach programu rejestracji zabytków sakralnych. Zaciekawił go pozbawiony skrzydeł posąg anioła. Koordynator rozpoznał w nim zaginioną od 1945 r. rzeźbę. Anioł powstał w na początku XVIII w. W 1928 r. został przeniesiony do Heimat Museum w Myśliborzu. Po wojnie muzeum stało się częścią szkoły, a zabytki przeniesiono w różne miejsca. Wtedy anioł trafił na listę zaginionych. W latach 60. anioł znalazł się na strychu domu kultury, potem przejęło go myśliborskie muzeum, nikt jednak nie zorientował się, że to ta sama rzeźba, która widnieje na liście strat wojennych. W planach jest przeszukanie reszty pomieszczeń muzeum. Anioł nie był jedynym zaginionym zabytkiem z Myśliborza.

Niedaleko Katowic, w Promnicach znajduje się jeden ze skarbów Górnego Śląska - pałacyk myśliwski Hochbergów. Jaka jest historia tego niezwykłego miejsca?

Policjanci ze Szczecina otrzymali anonimowe pismo bardzo dokładnie wskazujące lokalizację XVIII-wiecznej rzeźby św. Jana Ewangelisty. Na przełomie lat 40-tych i 50-tych ubiegłego wieku została skradziona z ambony kościoła w Tarnowie.

Jakie skarby można znaleźć pod wodą w Polsce? Członkowie Grupy Eksplorującej Podwarszawskie Nurkowiska przekonują nas, że pod tym względem Polska jest krajem wyjątkowym. W Bałtyku znajduje się wiele wraków, które tylko czekają na eksplorację. Nie tylko morze, ale także nasze rzeki i jeziora wypełnione są ukrytymi skarbami. Gdzie można natknąć się na drogocenne antyki, broń z czasów II Wojny Światowej, a nawet zdobycze Potopu Szwedzkiego?

Zapraszamy na przegląd najważniejszych wydarzeń dnia. Mówimy o piątej rocznicy katastrofy prezydenckiego tupolewa w Smoleńsku i zastanawiamy się, jak ta tragedia wpłynęła na Polaków. Przedstawiamy również wspomnienia rodzin, które wzięły udział w obchodach 75. rocznicy zbrodni katyńskiej w podkijowskiej Bykowni. Informujemy także o tym, że Henryk Z., który odsiedział wyrok 25 lat więzienia za gwałt i zabójstwo pięciomiesięcznej dziewczynki, chce dobrowolnie poddać się kastracji. Donosimy też o odzyskaniu przez policję cennych zabytków, które przemycono z Ukrainy.

16 zastępów straży pożarnej wzięło udział w gaszeniu pożar zabytkowego młyna w Tarnowie. Budynek zaczął się palić około godz. 2 w nocy w niedzielę. Płomienie błyskawicznie objęły drewnianą konstrukcję. Strażacy nie wykluczają, że wybudowany w XIX wieku Młyn Szancera został podpalony.

Zamek w Mosznej wygląda jak z bajki. To idealne miejsce, by stać się czarodziejem, niczym w Hogwarcie. Niektórzy maja taką szansę podczas tegorocznych ferii.

Tradycyjne podhalańskie dudy mają szansę zaleźć się na liście UNESCO, chroniącej dziedzictwo światowych kultur. Jeśli to się uda, ludowy instrument będzie pierwszym polskim obiektem na tej prestiżowej liście.

W centrum miasta płonie zabytkowy drewniany młyn. Ogień gasi 19 zastępów straży pożarnej. Z pobliskich domów ewakuowano 28 osób.