didaskalia (strona 5 z 8)

Czy Rosjanie boją się reparacji wojennych? Dlaczego Rosjanie do perfekcji opakowali umiejętność unikania odpowiedzialności? Jakie mogą być skutki obniżenia przez Rosję progu użycia broni jądrowej? Pod jakim względem reżim Putina jest optymalnie skonstruowany? Na te i wiele innych pytań odpowiedzi udzielił w długiej rozmowie Włodzimierz Marciniak, sowietolog, dyplomata, były ambasador Polski w Federacji Rosyjskiej oraz gość kolejnego odcinka programu „didaskalia” Patrycjusza Wyżgi.

Jacek Dukaj, prozaik i eseista, w „Didaskaliach” Patrycjusza Wyżgi opowiada o tym, dlaczego jego zdaniem AI jest „metatechnologią” i jak prowadzi to do idei technologicznej osobliwości oraz utraty kontroli nad tempem rozwoju. W rozmowie pojawiają się też konsekwencje rewolucji biotechnologicznej i inżynierii genetycznej napędzanej sztuczną inteligencją, pytanie o wydłużanie życia bez „wiecznej młodości” oraz obraz społeczeństw, w których przybywa ludzi żyjących po wieku emerytalnym kolejne 60–70 lat. Dukaj wraca również do wątków kultury postpiśmiennej, wpływu algorytmów na podmiotowość i do sporów o granice wojny kognitywnej. Co z tego wynika dla naszego życia w „realu”?

W jakich okolicznościach zakończyła się polityczna przyjaźń Wiktora Orbana i George’a Sorosa? Czy Węgry można określić mianem republiki bananowej? W jakim stanie znajduje się węgierska gospodarka? Czy Wiktor Orban realnie myśli o rewizji granic w Europie? Czy na Węgrzech narasta zmęczenie rządami Fideszu? Na te i wiele innych pytań w długiej rozmowie odpowiedział prof. Bogdan Góralczyk, politolog, dyplomata oraz gość kolejnego odcinka programu „didaskalia” Patrycjusza Wyżgi.

Kim są „cyberpanowie”? Dlaczego mechanizmy social media bardziej szkodzą demokracjom niż dyktaturom? Czy powinniśmy się obawiać zastąpienia gotówki pieniądzem cyfrowym? Na te i wiele innych pytań odpowiedzi udzieli prof. Andrzej Zybertowicz, socjolog, nauczyciel akademicki i gość kolejnego odcinka programu „didaskalia” Patrycjusza Wyżgi.

Gen. Rajmund Andrzejczak, były szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, ocenia w "Didaskaliach" Wirtualnej Polski zakupy uzbrojenia, jakich dokonał resort obrony — po realizacji kontraktu na rakiety JASSM oraz AIM-120C i AIM-9X, Polska będzie dysponować największą liczbą pocisków o takim zasięgu w tej części Europy. Wraz z zakupem myśliwców F-35 i śmigłowców Apache kraj wchodzi w nową fazę możliwości, choć sam sprzęt nie rozwiąże problemów bez jasnej strategicznej wizji jego wykorzystania. Generał krytykuje przestarzałą Strategię Bezpieczeństwa Narodowego, nieuwzględniającą choćby wejścia Szwecji i Finlandii do NATO. Andrzejczak przekonuje też, że transformacja energetyczna Zachodu była jednym z powodów, dla których Rosja zaatakowała Ukrainę, obawiając się utraty rynku zbytu na paliwa kopalne.

Kto wygra najbliższe wybory prezydenckie w USA? Kim są kandydaci na wiceprezydentów? Jak skonstruowany jest system wyborczy w USA? Co to jest tzw. „Deep state” i jak duży wpływ ma na amerykańską politykę? Który z kandydatów jest bardziej atrakcyjny z perspektywy polskiej racji stanu? Odpowiedzi na te i wiele innych pytań udzielił w długiej rozmowie Andrzej Kohut, amerykanista, pracownik OSW, autor podcastu ‪Podcast po Amerykansku‬ i książki „Ameryka. Dom podzielony” oraz gość kolejnego odcinka programu „didaskalia” Patrycjusza Wyżgi.

Co się musi stać, żeby Rosjanie powstali przeciwko reżimowi Władimira Putina? Czy Polacy są rusofobami? Dlaczego Rosjanie nie buntują się przeciwko opresyjnemu reżimowi? Czy zaistnienie silnej, demokratycznej Rosja jest w interesie Polski? Odpowiedzi na te i wiele innych pytań udzielił w długiej rozmowie prof. Władimir Ponomariow, rosyjski opozycjonista, fizyk specjalizujący się w ogólnej teorii względności oraz gość kolejnego odcinka programu „didaskalia” Patrycjusza Wyżgi.

Co to jest wojna kognitywna? W jaki sposób Putin próbuje wpływać na Europejczyków i swoich obywateli? W jakim celu Ukraińcy zaatakowali terytorium Rosji? Czy możemy się spodziewać w najbliższym czasie kolejnych rajdów Ukrainy na terytorium Rosji? Odpowiedzi na te oraz wiele innych pytań udzieliła w długiej i interesującej rozmowie dr Agnieszka Bryc, doktor nauk humanistycznych w zakresie nauk o polityce, w specjalności stosunki międzynarodowe oraz gość kolejnego odcinka programu „didaskalia” Patrycjusza Wyżgi.

Czy na Ukrainie w ogóle jest dziś realny pokój, czy co najwyżej „zamrożenie” walk? W Didaskaliach Patrycjusz Wyżga rozmawia z dr. Danielem Szeligowskim z Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych, kierownikiem programu Europa Wschodnia, o tym, dlaczego rosyjskie cele wobec Ukrainy mają się nie zmieniać mimo zmiany taktyki i jak Kreml może traktować negocjacje jako narzędzie wojny. W rozmowie pojawiają się m.in. ukraińska „formuła pokojowa” Wołodymyra Zełenskiego, rola Chin, spór o neutralność Ukrainy oraz model koreański z obecnością Amerykanów na miejscu. Ważny wątek to też rosyjskie aktywa zamrożone na Zachodzie i pytanie, czemu sięga się głównie po odsetki. Jakie gwarancje bezpieczeństwa byłyby dla Kijowa wystarczające i co to oznacza dla Polski jako kluczowego zaplecza tranzytowego?

Czy Unia Europejska jest gotowa na wyzwania związane z rozwojem sztucznej inteligencji? Czy w Unii tworzy się za dużo prawa? Co zrobić, żeby polski głos w UE był bardziej słyszalny? Jakie są plusy i minusy potencjalnego wejścia polski do strefy Euro? Czy jakieś państwo może zostać wyrzucone z Unii Europejskiej? Na te i wiele pytań odpowie w długiej i ciekawej rozmowie prof. Maciej Szpunar, Pierwszy Rzeczniki Generalny Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz gość kolejnego odcinka programu "didaskalia" Patrycjusza Wyżgi.

Kto był najzdolniejszych polskim szpiegiem? Jak powinno wyglądać rozwiązanie WSI? Czy polski wywiad był kiedyś jednym z najlepszych na świecie? Jak wyglądała współpraca wywiadu PRL z ZSRR? Odpowiedzi na te i wiele innych pytań dotyczących historii polskiego wywiady udzielił profesor Antoni Dudek, gość kolejnego odcinka programu "didaskalia" Patrycjusza Wyżgi.

Paweł Jeżowski, inwestor giełdowy i analityk rosyjskiej gospodarki, ocenia w "Didaskaliach" Wirtualnej Polski, że Rosja w sensie technicznym już zbankrutowała — Kreml regularnie zawiesza spłatę swoich zobowiązań. Zaznacza jednak, że to nie oznacza rychłego końca wojny ani zmiany władzy, bo państwo i gospodarka mimo wszystko dalej funkcjonują. Jego zdaniem oficjalna rosyjska inflacja na poziomie 8,59 procent jest mocno zaniżona, a realna może przekraczać 30 procent. Analityk wskazuje, że rosyjska gospodarka zaczyna się coraz bardziej izolować od reszty świata, upodabniając się do modelu północnokoreańskiego — co niesie ryzyko nawet dla Chin, rozliczających się z Moskwą po kursie ustalanym jednostronnie przez Kreml.

Dlaczego kondycja polskich dzieci jest tak zła? W jakich sposób kondycja Polaków przekłada się na kondycję państwa? Czy wprowadzenie zakazu sprzedaży alkoholu na stacjach benzynowych jest dobrym pomysłem? Czy oglądanie wyczynowego sportu w telewizji jest pożyteczną formą spędzania czasu? Odpowiedzi na te i wiele innych pytań dotyczących kondycji fizycznej polskich dzieci (oraz dorosłych) udzieli Tomasz Rożek, doktor fizyki, założyciel i szef Fundacji Nauka. To lubię, popularyzator nauki oraz gość kolejnego odcinka programu "didaskalia" Patrycjusza Wyżgi.

Które narody mają naturalne predyspozycje do wywiadu? Kim są werbownicy i jak wygląda ich praca? Czy istnieją ludzie, których nie da się zwerbować? Dlaczego wywiad unika werbowania na podstawie materiałów kompromitujących? Na te i wiele pytań odpowie w długiej i bardzo ciekawej rozmowie Vincent V. Severski, były oficer wywiadu, pisarz oraz gość kolejnego odcinka programu „didaskalia” Patrycjusza Wyżgi.

Mateusz Morawiecki, były premier i wiceprezes PiS, odpowiada w "Didaskaliach" Wirtualnej Polski na pytania o nieprawidłowości związane z Funduszem Sprawiedliwości, którego środki miały trafiać w dużej mierze do polityków Suwerennej Polski — deklaruje, że nie oceni sprawy bez dowodów, i wskazuje na odpowiedzialnego za fundusz Zbigniewa Ziobrę. Podobnie odpowiada na pytania o aferę wizową z czasów rządów PiS, mimo że jeden z wiceministrów spraw zagranicznych stracił wówczas stanowisko i usłyszał zarzuty — twierdzi, że "afery nie było", a jedynie pojedyncze nieprawidłowości. Broni też krytykowanego za rasistowski wydźwięk spotu wyborczego PiS, zapewniając, że w jego partii nie ma "zapędów ksenofobicznych ani rasistowskich". Nie wyklucza koalicji PiS z PSL i Konfederacją, a odnosząc się do wojny w Ukrainie, ostrzega przed nadzieją Putina na zmęczenie Europy konfliktem.

AfD w Niemczech to dziś nie tylko temat kampanii, ale też realny test dla systemu federalnego – o jej rosnącej sile rozmawia Patrycjusz Wyżga w programie „Didaskalia” z Kamilem Frymarkiem, analitykiem Ośrodka Studiów Wschodnich. W rozmowie padają przykłady historycznego rewizjonizmu w partii, w tym głośne wypowiedzi polityków o granicach i o pomniku pomordowanych Żydów w Berlinie. Jest też o wyborach w landach, zwłaszcza w Turyngii i Saksonii, oraz o tym, co ewentualne rządy AfD mogłyby oznaczać dla bezpieczeństwa, migracji i relacji z Polską. Gość tłumaczy, skąd biorą się prorosyjskie akcenty ugrupowania, jego podejście do NATO i Unii Europejskiej oraz dlaczego w Niemczech wraca pytanie o delegalizację AfD.

Po wyborach do Parlamentu Europejskiego Patrycjusz Wyżga rozmawia w „Didaskaliach” z prof. Antonim Dudkiem, historykiem i politologiem z Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego. W centrum rozmowy są powyborcze układy sił: przewaga Koalicji Obywatelskiej nad PiS przy frekwencji 40,65 proc., perspektywa „wchłaniania” Polski 2050 przez większych graczy oraz pytanie o przyszłość Szymona Hołowni. Pojawia się też Konfederacja z wynikiem ponad 12 proc. i wątek zmiany jej elektoratu, a także dyskusja o tym, jak wydarzenia na wschodniej granicy i sytuacja w Europie mogą wpływać na kampanię prezydencką i politykę Unii Europejskiej, m.in. w sprawach migracji i Zielonego Ładu.

Dlaczego hasło „rak to nie wyrok” jest obecnie bardziej prawdziwe niż kiedykolwiek? Po czym rozpoznać czerniaka? Czy istnieją jakiekolwiek pozytywy chodzenia do solarium? Odpowiedzi na te i wiele innych pytań udzielił w bardzo zajmującej rozmowie profesor Piotr Rutkowski, chirurg onkolog, prezes Polskiego Towarzystwa Onkologicznego, specjalista w zakresie m.in. nowotworów skóry oraz gość kolejnego odcinka programu "didaskalia" Patrycjusza Wyżgi.

Czy Rosjanie kochają cierpienie? Dlaczego Rosjanie tak uwielbiają Putina? Czy w Rosjanach tkwi potencjał buntu? Jak Rosjanie odbierają wojnę w Ukrainie? Odpowiedzi na te i wiele innych pytań udzieliła w długiej i ciekawej rozmowie Barbara Włodarczyk, dziennikarka TVP, reportażystka i była korespondentka w Moskwie oraz gościni kolejnego odcinka programu "didaskalia" Patrycjusza Wyżgi.

Sławomir Mentzen, poseł Konfederacji i prezes Nowej Nadziei, przekonuje w "Didaskaliach" Wirtualnej Polski, że Polska nie jest gotowa na wojnę, a stan krajowego przemysłu zbrojeniowego jest dramatycznie niewystarczający — jako przykład podaje roczną krajową produkcję amunicji artyleryjskiej, wystarczającą na zaledwie trzy dni walk na skalę wojny w Ukrainie. Krytykuje unijną politykę klimatyczną za odciąganie środków i uwagi od obronności. Wśród największych problemów Polski wymienia też demografię — jego zdaniem niska dzietność to problem kulturowy, a nie finansowy, którego nie rozwiąże ani program 500 plus, ani migracja zarobkowa. Mentzen deklaruje ambicję uczynienia Polski najsilniejszym gospodarczo i militarnie państwem regionu, przekonując, że w odróżnieniu od wielu społeczeństw Zachodu Polacy "wciąż są głodni" i chcą więcej.

Jak oceniany jest gabinet premiera Benjamina Netanjahu? Dlaczego w głównym nurcie izraelskiego życia politycznego funkcjonują partie określane mianem faszystowskich? Czy rząd Izraela ponosi odpowiedzialność za nieprzygotowanie kraju na atak z 7 października 2023? Jakie są możliwe scenariusze zakończenia konfliktu izraelsko-palestyńskiego? Odpowiedzi na te i wiele innych pytań udzielił w długiej rozmowie Konstanty Gebert, dziennikarz, autor podcastu „Ziemia zbyt obiecana” i gość kolejnego odcinka programu "didaskalia" Patrycjusza Wyżgi.

Prof. Katarzyna Pisarska, założycielka Europejskiej Akademii Dyplomacji, ocenia w "Didaskaliach" Wirtualnej Polski, że wielomiesięczna blokada w Kongresie USA pomocy dla Ukrainy o wartości 61 miliardów dolarów była dla Europy bolesną lekcją, ile naprawdę zależy od decyzji zapadających w Waszyngtonie. Tłumaczy, że blokadę spowodowała głównie wewnętrzna rozgrywka Republikanów wokół reelekcji Joe Bidena, a nie realny brak poparcia w Kongresie. Jej zdaniem doprowadziło to do "przebudzenia" w Europie — realnego wzrostu wydatków zbrojeniowych i inicjatyw takich jak europejska tarcza antyrakietowa. Ekspertka spodziewa się, że ewentualny powrót Donalda Trumpa do Białego Domu przyniesie znacznie bardziej wrogie NATO otoczenie prezydenckie niż za jego pierwszej kadencji, a pierwsze miesiące po jego powrocie mogą być, jej zdaniem, najbardziej niebezpiecznym momentem dla globalnej stabilności.

Prof. Antoni Dudek, politolog z UKSW, ocenia w "Didaskaliach" Wirtualnej Polski, że nowy rząd, chcąc uszczelniać granicę z Białorusią, musi w praktyce kontynuować politykę swoich poprzedników z PiS, mimo wcześniejszej krytyki tamtego podejścia — jego zdaniem "rządzący muszą teraz połknąć język". Krytycznie ocenia pomysł powołania sejmowej komisji ds. badania rosyjskich wpływów, uznając go bardziej za polityczny "fajerwerk" niż realne narzędzie wyjaśnienia sprawy, zwłaszcza po głośnej ucieczce na Białoruś byłego sędziego Tomasza Szmydta. Politolog wskazuje, że relacje prezydenta Andrzeja Dudy z premierem układają się dzięki koncyliacyjnej naturze prezydenta, co pozwala unikać katastrofy w najważniejszych sprawach bezpieczeństwa państwa. Nie spodziewa się przy tym, by zbliżające się wybory do Parlamentu Europejskiego przyniosły populistyczno-nacjonalistyczny przełom w Unii.

Prof. Marek Bryx, ekspert ds. mieszkalnictwa i były wiceminister infrastruktury, przekonuje w "Didaskaliach" Wirtualnej Polski, że ceny mieszkań, przynajmniej w centrach dużych polskich miast, nie będą spadać. Jego zdaniem na rynku potrzebna jest różnorodność ofert — zarówno mieszkań na wynajem i sprzedaż, jak i lokali komunalnych oraz socjalnych dla osób, którym państwo musi pomóc. Zaznacza przy tym, że dzisiejsze możliwości finansowego wsparcia budownictwa mieszkaniowego przez państwo są nieporównywalnie mniejsze niż w czasach PRL, gdy dopłaty do mieszkań były, jego zdaniem, ogromne, choć wiązały się z zupełnie innym systemem gospodarczym.

Muniek Staszczyk, lider zespołu T.Love, wraca w "Didaskaliach" Wirtualnej Polski pamięcią do początków swojej kariery muzycznej — założony w Częstochowie w 1982 roku zespół istnieje już ponad 40 lat, a każda jego płyta, jak to ujmuje, jest "pocztówką z innego czasu". Wspomina emigrację zarobkową do Londynu w latach 80. i pracę tam, by opłacić "śpioszki" dla swoich dzieci, a także trudny początek lat 90., gdy z muzyki wciąż nie dało się utrzymać. Muniek dzieli się refleksją o zmieniającej się Polsce i Europie — porównuje swój pierwszy wyjazd do Berlina, gdy mimo znajomości języków czuł się jak przybysz z innego świata, z dzisiejszą swobodą przemieszczania się, której doświadczą już tylko jego wnuki. Mimo niepokojów o przyszłość świata, w tym wojny czy pandemii, zachowuje w tej kwestii ostrożny optymizm.