jesień

Za nami pierwszy atak zimy. Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej – Państwowy Instytut Badawczy wydał ostrzeżenia dla kilku województw. Warunki biometeorologiczne są obecnie niekorzystne w całej Polsce. W najbliższym tygodniu będzie pochmurnie i z opadami śniegu lub deszczu. Na Podhalu spadło kilka centymetrów śniegu. Ze względu na błoto pośniegowe na drogach może być dość ślisko. TOPR ogłosił w Tatrach pierwszy stopień zagrożenia lawinowego. Dodatkowo meteorolodzy prognozują na Podhalu minimalnie ok. -10 st. C pod koniec tygodnia. Pierwszy śnieg pojawił się w woj. warmińsko-mazurskim. Policja przypomina o przygotowaniu aut. Na drogach krajowych pracuje 40 pojazdów, które usuwają zalegający śnieg i błoto. Biało zrobiło się także na Dolnym Śląsku. Widać to na nagraniu czytelniczki z Wrocławia. Władze miasta interweniują na drogach na bieżąco. Trudne warunki pogodowe zapowiadane są do połowy tygodnia na Pomorzu – chodzi o intensywne opady śniegu i możliwe oblodzenia. IMGW ostrzega też osobno przed oblodzeniami w woj. łódzkim oraz części woj. świętokrzyskiego i podkarpackiego.

Listopad to doskonały miesiąc na poszukiwanie grzybów. Jest ich pełno w polskich lasach. Są to między innymi jadalne kopułki śnieżne, uszaki bzowe, kurki oraz wodnichy późne. Wyjątkowo wyglądają czarki austriackie. Ich zewnętrzna powierzchnia jest jasnoróżowa, bladoczerwonawa, owłosiona, filcowata, pokryta białawymi kosmkami. Więcej informacji i ciekawostek znajdziesz na stronie Paweł i Grzyby.

Złote liście klonu to atrakcja natury, którą możemy zaobserwować jesienią w parkach, lasach, jak i naszych własnych ogrodach. Na wielu z nich można zauważyć tajemnicze ciemne przebarwienia. Smołowata plamistość klonu to zmiana barwna, która tworzy się na liściach poprzez pewien rodzaj grzyba. Łuszczeniec Klonowy (Rhytisma acerinum) przenosi swoje zarodniki poprzez wiatr. Przyklejają się do liści klonów, powodując ich żółknięcie i przedwczesne opadanie. Pierwsze widoczne zmiany pojawiają się już w czerwcu lub lipcu w postaci bladych plam, które z czasem powiększają się i nabierają żółtej barwy. Po osiągnięciu kilku milimetrów średnicy zmieniają barwę na smołową. Łuszczeniec klonowy jest wrażliwy na zanieczyszczenia. Oznacza to, że choroba drzew może występować w miejscach o wysokiej jakości powietrza. W celu ochrony drzew przed grzybem najlepiej zadbać o opadłe liście. Zgrabienie i palenie uchroni klony przed rozprzestrzenianiem się zarodników.

Pierwszy długi weekend w listopadzie mamy dzięki temu, że 1 listopada wypada w poniedziałek. Kolejny przypada od 11 do 14 listopada. Wystarczy wziąć jeden dzień urlop, aby cieszyć się czterodniowym wypoczynkiem. Z danych Nocowanie.pl wynika, że zdecydowanie większą popularnością cieszy się drugi długi weekend. Dokąd wybierają się Polacy? - Zakopane jest miejscowością oferującą najszerszy zakres cenowy. Z kolei w Szczyrku czy w Ustrzykach Dolnych baza noclegowa jest mniejsza i tam jest nieco drożej - mówił w programie WP "Newsroom Tomasz Machała, prezes portalu Nocowanie.pl. Dodał, że ceny nie są niskie i będą rosnąć.

Co czeka nas w kolejnych dniach i tygodniach października? Jaka pogoda będzie panowała podczas Wszystkich Świętych? O opinię w tej sprawie poprosiliśmy prof. Mirosława Miętusa z Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej. - Październik jest miesiącem dość pogodnym, dominuje pogoda wyżowa. Polska jest w tym czasie pod wpływem głównie ośrodka wyżowego położonego na południowy wschód od Polski. Zatem dni są stosunkowo pogodne, niemniej zdarzają się tzw. zgniłe wyże, czyli takie, w których niebo jest zachmurzone, pomimo sytuacji wyżowej i występują mgły – odpowiada prof. Miętus. Podkreśla jednak, że "będziemy zbliżać się nieuchronnie do chłodniejszego okresu", a przełom października i listopada przyniesie nam ujemne temperatury. Co z kolei czeka nas po 1 listopada? - Wszystko wskazuje na to, że temperatury w listopadzie w Polsce będą rzędu 5 do 8 czy 9 stopni Celsjusza. A więc nie będzie bardzo zimno, nie powinno być śniegu. Niemniej trzeba pamiętać, że jeżeli w ciągu dnia temperatura będzie w tym zakresie, to o poranku mogą być przymrozki i może wystąpić gołoledź. To jest bardzo istotna informacja, bo tego dnia zazwyczaj odbywamy dłuższe podróże i często korzystamy z transportu drogowego, który dzisiaj jest bardzo popularny, a zatem to może być pewne utrudnienie i zagrożenie – zwraca uwagę gość Wirtualnej Polski prof. Mirosław Miętus z IMGW.

Jesień to czas coraz chłodniejszych dni i nocy. Wraz ze spadkiem temperatur pojawia się sezon na przeziębienia. W tym okresie warto sięgnąć po domowe sposoby na udrożnienie nosa i pozbycia się bólu zatok. Podczas uporczywego kataru, warto wykonywać inhalacje. Na rynku znajdziemy specjalne urządzenia do tego, takie jak nebulizator, ale możemy też wykonać tak zwaną parówkę. W tym celu do miski z gorącą wodą należy wsypać sól morską. Można dodać kilka kropel olejków eterycznych o zapachu eukaliptusa lub mięty (należy jednak pamiętać, że nadmierna ilość może podrażnić nasze drogi oddechowe). Kiedy wrzątek ostudzi się na tyle, że woda nie będzie parzyła, możemy nakryć naszą głowę ręcznikiem i trzymać twarz nad miską. Wdychając takie opary usprawnimy nasze zatoki oraz oczyścimy nos. Należy podkreślić, że tego typu parówki nie powinny być wykonywane u dzieci. W tym przypadku ryzyko poparzenia parą wodą jest zbyt wysokie. Tutaj dużo lepszym rozwiązaniem jest przygotowanie maści z majeranku lub mięty. W tym celu zioła należy rozdrobić i wymieszać z wazeliną lub bezzapachowym kremem. Maść smarujemy pod nosem albo na dłoni (jeśli zapach jest dla nas zbyt intensywny) i wdychamy. U dzieci warto przeprowadzić testy alergiczne. Do wali z zatkanymi zatokami przyda się nam również Sól Bocheńska, czyli inaczej jodowo-bromowa. Produkt należy podgrzać na patelni lub w piekarniku. Ciepłą sól przesypujemy na kawałek materiału, zwijamy i przykładamy na 10 minut do czoła. Taką sesję należy powtarzać raz dziennie. Podczas kuracji warto pamiętać o naturalnych antybiotykach i witaminach. W tym celu naszą dietę należy urozmaić w naturalne produkty, takie jak czosnek, cebula, ostra papryka oraz cytrusy. Te sposoby połączone z odpoczynkiem sprawią, że szybko pozbędziemy się uporczywego kataru.

Jesień to pora, podczas której możemy dostać pyszne, dojrzałe dynie, które idealnie nadają się na placki. Ten wyjątkowy i prosty przepis zadowoli każdego, a zwłaszcza dzieci. Placuszki dyniowe można podawać zarówno na słodko, jak i na słono. Podstawa przepisu jest jednak ta sama. Do wykonania tego smakowitego dnia potrzebujemy: 350 g startej dyni, 100 g jogurtu naturalnego, 2 jajka, 2 łyżki cukru, 2 szklaki mąki pszennej, 1,5 łyżeczki proszku do pieczenia, pół łyżeczki sody i odrobinę soli. Startą dynie należy przełożyć do dużej miski. Następnie dodać jogurt i jajka. Wszystko dobrze mieszamy. Kiedy składniki się połączą, należy dosypać mąkę, cukier, proszek do pieczenia i sodę. Wszystko ponownie mieszamy łyżką. Nasze ciasto na placki odstawiamy na 15 minut. W tym czasie rozgrzewamy patelnie z olejem roślinnym i zostawiamy na średnim ogniu. Ciasto smażymy z każdej strony ok. 3 minut, aż do momentu zarumienia. Nasze racuchy należy smażyć jak naleśniki, pamiętając o tym, by co partię dodać odrobinę oleju na patelnię. Placki dyniowe mogą być podawane ze śmietaną, jako dodatek do mięsa lub w sosie grzybowym. Świetnie się sprawdza na słodko z ulubionymi powidłami lub dżemem.

Jesienią bardzo dobrze widoczne na nocnym niebie będą sztuczne satelity, które krążą wokół Ziemi. Popularyzator astronomii i twórca bloga ''Z głową w gwiazdach'' – Karol Wójcicki, opisuje, co warto zobaczyć i przede wszystkim gdzie i kiedy. – Jednym z nich jest Międzynarodowa Stacja Kosmiczna, czyli największy ze sztucznych satelitów, który cały czas krąży wokół naszej planety – powiedział ekspert. Znajduje się ok. 400 km nad Ziemią i powinna być dobrze widoczna nawet gołym okiem, przy zachowaniu warunku bezchmurnego nieba. Innym godnym uwagi obiektem, który będzie można zobaczyć, są Starlinki, czyli grupa satelitów telekomunikacyjnych, które zostały wysłane na orbitę okołoziemską przez firmę Elona Muska, SpaceX.

Jaka będzie pogoda tej jesieni? Czy czekają nas jeszcze ciepłe dni, czy powinniśmy wyciągać cieplejsze kurtki z szaf? Grzegorz Walijewski z IMGW-PIB był gościem programu Newsroom WP. Jego zdaniem, dane pokazują, że początek października przywita nas słoneczną pogodą. Możemy spodziewać się jeszcze temperatur powyżej 20 stopni Celsjusza. Ekspert zaznacza, że pod koniec października mogą pojawić się już przymrozki. Nawet za dnia temperatura może spaść do zaledwie czterech stopni Celsjusza.

Zorza polarna to jedno z najbardziej niezwykłych i pięknych zjawisk na nocnym niebie. Silna zorza potrafi rozświetlić niebo do tego stopnia, że można śmiało przeczytać coś bez potrzeby użycia sztucznego światła. Ekspert i popularyzator astronomii – Karol Wójcicki, podpowiada, gdzie można zobaczyć to zjawisko oraz w jakim okresie. Co ciekawe, w Polsce również są miejsca, gdzie można ją dostrzec nawet 2-3 razy w miesiącu, mimo że występują one głównie na wysokich szerokościach geograficznych, za kołami podbiegunowymi. Chodzi o nasze Pomorze. Jeżeli ktoś jesienią wybiera się nad Bałtyk, może też przy okazji spróbować zobaczyć zorzę polarną. Każdy, kto lubi obserwować nocne niebo, z pewnością nie ominie takiej szansy. Jeżeli ktoś nie ma możliwości udać się w takie miejsca, zawsze może skorzystać z transmisji internetowych i podziwiać piękno zorzy. Jednym z takich miejsc jest blog Karola Wójcickiego o nazwie ''z głową w gwiazdach''.

Jesień to ulubiony miesiąc wszystkich grzybiarzy. To właśnie wtedy w polskich lasach rośnie najwięcej grzybów. Lejkowiec dęty to wyjątkowo smaczny grzyb, który jest bardzo charakterystyczny. Doskonale sprawdzi się jako farsz do pierogów. Innym ciekawym grzybem jest czubajka kania. Ma brązowy kapelusz i bulwiaste zakończenie trzonu, a także pierścień. Trzon jest pusty. Kania doskonale smakuje w formie kotletów w panierce oraz w przetworach. Więcej informacji i ciekawostek znajdziesz na stronie Paweł i Grzyby.

Data 22 września to początek astronomicznej jesieni. Na ulicach widać coraz więcej ludzi w płaszczach i ciepłych kurtkach. - Ta pierwsza część jesieni będzie naprawdę bardzo miła i sympatyczna, ponieważ szczególnie w zachodniej części kraju ma być mniej opadów. Początkowo możemy spodziewać się "polskiej złotej jesieni", a później trochę więcej deszczu - mówi Grzegorz Walijewski z Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej.

Grzybiarz pokazał, jakie gatunki grzybów udało mu się znaleźć podczas poszukiwań na Podkarpaciu. W koszu znajdują się borowiki sosnowe, szlachetne, kurki ale także mniej znane okazy. To pieprzniki ametyskowe, mleczaje jodłowe. Podczas obróbki mleczaja jodłowego warto pamiętać, aby wrzucić go na 2 minuty do wrzątku. To ważne, ponieważ jeśli tego nie zrobimy, to przy smażeniu będą zawierały lekką goryczkę. Więcej informacji i ciekawostek znajdziesz na stronie Paweł i Grzyby.

Kilka dni temu mogliśmy cieszyć się jeszcze temperaturami powyżej 20 stopni w ciągu dnia oraz słoneczną pogodą. Przed nami jednak ponowne załamanie pogody i zapowiedź opadów oraz chłodniejszej temperatury. Gościem programu Newsroom WP był Mateusz Barczyk - synoptyk IMGW. Zapytaliśmy go, czy letnie ubrania już na dobre powinny zostać schowane do szafy. - Myślę, że krótkie spodenki już chowamy. [...] Zrobi się po prostu rześko. Musimy mieć nieco dłuższe ubrania, krótki rękawek nadal jeszcze zwłaszcza za zachodzie Polski w najbliższym tygodniu będzie częsty - powiedział Mateusz Barczyk. W dalszej części wypowiedzi usłyszeliśmy już konkrety na temat przewidywanej pogody oraz temperatur, które będą dominowały. - Noce, zwłaszcza w tygodniu, który będzie pogodny, wieczory, noce i poranki będą naprawdę chłodne. Temperatura będzie spadać poniżej 10 stopni Celsjusza. [...]Poza weekendem parasole chyba będą odpoczywać - stwierdził gość programu Newsroom WP. Na koniec synoptyk IMGW powiedział, kiedy nadejdzie złota polska jesień. - Myślę, że przyszły tydzień będzie pod tym kątem bardzo obiecujący. Wiatr będzie umiarkowany, ale nie będzie on aż tak silny. Wegetacja dostanie sygnał, że pogoda się zmienia zwłaszcza przez te chłodne noce i liście będą nam bardziej żółknąć - stwierdził Mateusz Barczyk.

Letnie niebo ustępuje powoli jesiennemu, a co za tym idzie, gwiazdozbiory, które można było obserwować latem, przechodzą na część zachodniego nieba. Jesień to gratka dla miłośników astronomii, gdyż noc zaczyna się wydłużać i dzięki temu można lepiej i dłużej obserwować to, co się na nim dzieje. A będzie się działo naprawdę sporo. Popularyzator astronomii i autor bloga ''Z głową w gwiazdach'' – Karol Wójcicki, podpowiada, co możemy zobaczyć nawet gołym okiem na nocnym niebie jesienią. Takie konstelacje jak Andromeda, Pegaz, Perseusz, Kasjopea będą widoczne dobrze wczesną jesienią, natomiast gwiazdozbiory takie jak: Byk, Orion, Bliźnięta oraz Plejady, będą bardzo dobrze widoczne już bliżej zimy. Wszystkie powinny być widoczne przez kilka najbliższych miesięcy i z pewnością ucieszą oko miłośników kosmosu.

Wrzosy są dumą rezerwatu przyrody w Okonku. Mieszkańcy pojezierza Brodnickiego doskonale znają to bajeczne miejsce. Rezerwat powstał w 2008 roku. Na obszarze 204 ha powierzchni dominuje wrzos. Wcześniej był tu poligon wojskowy. Przemysław Szczawiński z Nadleśnictwa Okonek w wywiadzie dla WP Newsa zachęca do wizyty w malowniczym miejscu właśnie teraz. Uroki tego miejsca docenia nie tylko lokalna ludność, ale i turyści z wielkich miast. Zjawiskowy krajobraz kwitnącego wrzosowiska zwiastuje zbliżającą się jesień.

Wrzesień to ważny miesiąc dla każdego ogrodnika amatora. Poświęcony czas i praca tego miesiąca bardzo mocno będzie widoczny w zakwicie roślin następnej wiosny. Przygotowanie i odpowiednie zabezpieczenie ogrodu przed przymrozkami jest gwarancją sukcesu na kolejny sezon. We wrześniu warto posadzić drzewa i krzewy, w późniejszym czasie mogą się one nie przyjąć. Na początku tego miesiąca po raz ostatni w roku warto przyciąć ich gałęzie, w celu odpowiedniego przygotowania do zimy. Umiarkowane jeszcze temperatury sprawią, że unikniemy przemarznięcia roślin. W tym okresie warto posadzić rośliny cebulowe, które zakwitną na wiosnę. Świetnie się sprawdzą tulipany, narcyzy i krokusy. Aby utrzymać nasz ogród pełen kwiatów, warto posadzić rośliny sezonowe. Podczas jesieni najlepiej odnajdą się chryzantemy i wrzosy. We wrześniu warto również nawozić trawnik specjalnymi preparatami jesiennymi. Jest to bardzo ważne, aby zwiększyć odporność mróz i choroby. Podobnie jak w cieplejszych miesiącach wciąż należy pamiętać o rutynowej pielęgnacji, takiej jak wyrywanie chwatów, koszenie trawy, spulchnianie gleby. Wszystkie rośliny dalej podlewamy tak często, jak wcześniej, jednak wraz z coraz niższą temperatura należy ograniczać ilość podawanej wody. W tym okresie warto usuwać pół żółte i suche liście naszych roślin, a także zabezpieczyć je preparatami grzybobójczymi przed chłodnymi i wilgotnymi dniami. Dzięki tym prostym pracom nasz ogród będzie znakomicie przygotowany na kolejną wiosnę.

Od poniedziałku pogoda będzie stabilna, a opadów będzie niewiele - wskazał w programie "Newsroom" Wirtualnej Polski synoptyk i hydrolog z IMGW Paweł Staniszewski. - Temperatury tak jak w weekend: około 15-17 stopni Celsjusza. Możliwe troszeczkę wyższe temperatury na zachodzie Polski. Tam nawet około dwudziestu kilku stopni na plusie - wskazał ekspert. Gość WP dodał, że ma nadzieję, że przed nami jeszcze babie lato. - Temperatury, jeśli nie we wrześniu, to w październiku, mogą być przyjemne - wskazał meteorolog z IMGW i podkreślił, że nie zapowiada się na to, by początek tego miesiąca był wyjątkowo ciepły.

Jesienią liście na chodniku czy ulicy stanowią zagrożenie dla człowieka. Sytuacja ma się jednak inaczej, gdy chodzi o park czy ogród. Zoolog z Krakowa, dr Tomasz Figarski uważa, że pozostawienie opadłych liści oznacza wiele korzyści dla gleby. Liście tworzą ściółkę, z której z czasem powstaje próchnica zasilająca rosnące w glebie rośliny. Gdy zbyt dokładnie wygrabimy liście, składniki odżywcze, które się w nich znajdują nie dopełnią cyklu obiegu materii. Na przestrzeni lat będzie to szkodzić roślinom występującym w danym ekosystemie. Pozostawienie liści w ogrodzie, czy parku daje również schronienie i pożywienie wielu organizmom, między innymi owadom, pajęczakom, gryzoniom czy jeżom. Co więcej, pokarm w niezgrabionych liściach z chęcią znajdują ptaki. Tego typu działania, już odbywają się w niektórych miastach, takich jak Wrocław, Białystok, Legionowo, Szczecin, Kielce czy Rzeszów.

Wrzesień to czas, kiedy kleszcze są ponownie bardzo aktywne i szukają kolejnych żywicieli. Jak podkreślają eksperci, jesień to tzw. drugi rzut tych zwierząt. Najbardziej narażeni na kontakt są początkujący grzybiarze, którzy nie zakładają odpowiedniej odzieży. Co roku kleszcze zarażają w Polsce ponad 6 tysięcy osób. Mogą przenosić boreliozę oraz kleszczowe zapalenie mózgu, oba podobne objawami do grypy. Lekarze podkreślają, że kleszcze będą aktywne do czasu, aż temperatury nie spadną poniżej 10 st. C.

Matury 2020 rozpoczną się w poniedziałek 8 czerwca. Łukasz Szumowski zapytany o to, czy egzamin dojrzałości będzie próbą generalną przed nowym rokiem szkolnym, odpowiedział, że wszystko zależy od tego, jak wyglądać będzie wrzesień. – Mam nadzieję, że jeszcze we wrześniu nie będziemy mieli grypy i zakażeń grypowych. Na pewno te rygory sanitarne trzeba będzie również utrzymywać na jesieni – powiedział minister zdrowia. Rozpoczęcie roku szkolnego będzie "poważną operacją” bowiem miliony osób każdego dnia przemieszczać się będą ze szkoły i do szkoły. Obciążona będzie również komunikacja miejska. – Mam nadzieję, że do tego czasu ta ilość wirusa aktywnego będzie jeszcze mniejsza, ale niestety musimy brać wszystkie ewentualności pod uwagę – dodał.

Nowe badania wykazują, że najlepszą porą do zajścia w ciążę jest okres późnej jesieni i wczesnej zimy. Do takich wniosków wspólnie doszli naukowcy z Uniwersytetu w Bostonie (USA) oraz w Aarhus (Dania). Eksperci przeanalizowali dane zebrane od około 14 tys. kobiet planujących zajście w ciążę.

"Szczęśliwy dom, w którym pająki są" - brzmi ludowe porzekadło. Niektórzy jednak pająków panicznie się boją. Dlaczego pająki pojawiają się w naszych domach i piwnicach głównie jesienią?Szukają wtedy schronienia przed zimą. Pająki uwielbiają ciemne kąty, szczeliny i zakamarki. W naszych ciepłych zimą domach jest ich pełno. Okazuje się, że pajęczaki w domu potrafią być bardzo pożyteczne. Chronią nas przed innymi insektami. Ich pożywieniem w warunkach domowych są uciążliwe dla nas mole, muchy czy rybiki. W Polsce groźne pająki nie występują naturalnie. W domach widujemy małe kątniki lub pajęczaki – kosarze. Tych niechcianych lokatorów można w łatwy sposób się pozbyć. Pomogą w tym proste, domowe mikstury. Pająki nie cierpią kwaśnych zapachów cytryny i octu, a także mięty pieprzowej. Wystarczy spryskać kąty i parapety miksturą wody z octem lub cytryną. Bardziej leniwi mogą rozłożyć przy oknach żołędzie lub kasztany – ich zapach skutecznie odstrasza pająki.

Janek Paszkowski brał udział w pierwszej edycji "Masterchefa", jest autorem książek i prowadzi własną restaurację. W rozmowie z Aleksandrą Hangel opowiedział o kuchni, która pomaga polepszyć nastrój, który bywa jesienią i zimą gorszy.

Zbieranie żołędzi kojarzy nam się z jesienią - jednak mało kto zdaje sobie sprawę, że z owoców dębu można robić nie tylko ozdoby, ale także zjadać albo wypijać je dla zdrowia. Zobacz film.