planeta

Polacy coraz bardziej uodparniają się na zmianę klimatu, przynajmniej we własnym mniemaniu - wynika z najnowszej, czwartej już edycji raportu “Ziemianie Atakują!”. Skutki przegrzewania się Planety stają się coraz bardziej widoczne również w Polsce, ale mimo to - a może właśnie dlatego - zanika poczucie alarmującego zagrożenia. Agencja Lata Dwudzieste i Kantar Polska po raz czwarty przeprowadziły ogólnopolskie badanie opinii o świadomości Polek i Polaków nt. zmian klimatu i powiązanych zagadnień, a przede wszystkim o naszych postawach z tym związanych. Wirtualna Polska jest patronem publikacji.

Wnętrze Ziemi coraz szybciej się ochładza, co będzie miało istotny wpływ na przyszłość naszej planety. Naukowcy ze Szwajcarskiego Instytutu Technologii w Zurychu uważają, że przepływ ciepła z jądra do płaszcza jest wyższy, niż wcześniej sądzili. Ich zdaniem, proces ten będzie się pogłębiał i w przyszłości Ziemia stanie się niezdatna do życia. Wymrą zwierzęta i rośliny, a planeta zamieni się w jałową skałę bez wody. Stanie się jak Mars lub Merkury. – Ziemia tak czy inaczej upadnie – twierdzi planetolog Motohiko Murakami z Zurychu. Badacze, aby udowodnić ten proces napromieniowali kryształ brigdmanitu. To minerał, który znajduje się na granicy płaszcza i jądra Ziemi. Wynik eksperymentu ich zaskoczył. Okazało się, że współczynnik przewodzenia ciepła jest 1,5 razy wyższy niż zakładano. To oznacza, że przepływ ciepła z jądra do płaszcza jest wyższy niż wcześniej sądzono, więc tempo ochładzania się wnętrza Ziemi postępuje. Nie wiadomo jednak, jak bardzo. Ochładzanie planety nie jest czymś, co badacze dobrze poznali. Przykładowo, Mars ochładza się nieco szybciej, ponieważ jest znacznie mniejszy niż Ziemia. Wyniki badań zespołu zostały opublikowane w czasopiśmie naukowym "Earth and Planetary Science Letters".

Sonda ExoMars Trace Gas Orbiter (TGO) należącą do Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA), odkryła w środę (15 grudnia) znaczne ilości wody pod powierzchnią Marsa. Orbiter prowadzi swoją misję w Valles Marineris, czyli na obszarze kanionów, znajdujących się nieco na południe od równika. To tam, na głębokości ok. 1 metra wykrył obecność wody. Pierwsze analizy wykazały, że jest w postaci lodu, choć naukowcy nie wykluczają, że może być również w stanie ciekłym. Obszar, na jakim może występować, jest wielkości porównywalnej z terytorium Niderlandów. Jest to bardzo ważne odkrycie, gdyż nie ma wielu innych dowodów na to, że woda na Marsie może znajdować się tuż pod jego powierzchnią. Wcześniejsze dowody na jej istnienie znajdowano na dużych głębokościach. Igor Mitrofanov z Instytutu Badań Kosmicznych Rosyjskiej Akademii Nauk w Moskwie w Rosji i główny autor nowego badania, powiedział w oświadczeniu: "Dzięki TGO możemy spojrzeć w dół do jednego metra poniżej tej warstwy pyłu i zobaczyć, co naprawdę kryje się pod powierzchnią Marsa. Co najważniejsze, zlokalizować bogate w wodę oazy, których nie można było wykryć za pomocą używanych dawniej instrumentów".

38 stopni Celsjusza – tyle odnotowano w rosyjskim Wierchojańsku 20 czerwca 2020 r., w trakcie fali upałów na Syberii. Światowa Organizacja Meteorologiczna (WMO) podała właśnie, że to nowa rekordowa temperatura odnotowana w Arktyce. Eksperci z WMO przyznali, że to temperatura "bardziej pasująca do Morza Śródziemnego niż Arktyki". Zarejestrowano ją w momencie, gdy fala upałów przetoczyła się przez Syberię, rozciągając na północ od koła podbiegunowego. Średnie temperatury w regionie były tu do 10 st. C wyższe niż zwykle. To odegrało kluczową rolę w pożarach lasów, utracie lodu morskiego i globalnych wzrostów temperatury, które doprowadziły do tego, że ubiegły rok był jednym z trzech najgorętszych w historii. - Arktyka, jak ciągle powtarza WMO, jest jedną z najszybciej ocieplających się części świata. Ociepla się ponad dwa razy szybciej, niż wynosi średnia globalna – powiedziała Clare Nullis ze Światowej Organizacji Meteorologicznej. WMO uważnie przygląda się wszelkim możliwym rekordom ciepła. W tym roku w kalifornijskiej Dolinie Śmierci w USA odnotowano 54,4 st. C, co może być światowym rekordem, a także 48,8 st. C latem na południowej wyspie na Sycylii we Włoszech, co może być najwyższą temperaturą odnotowaną kiedykolwiek w Europie. Tak ekstremalne temperatury są skutkiem zmian klimatu i postępującego globalnego ocieplenia.

Grupa badaczy za pomocą Bardzo Dużego Teleskopu w Chile odkryła olbrzymią planetę, która jest dziesięć razy większa od Jowisza. Znajduje się o około 300 lat świetlnych od Ziemi. Nazwano ją b Centauri b. Jest na tyle nietypowa, że krąży nie wokół jednej, ale wokół dwóch gwiazd. Gwiazdy te oraz planeta są bardzo masywne. Para gwiazd wokół których krąży planeta ma łączną masę około 6-10 mas Słońca. Jedna z nich jest zdecydowanie większa. - Do tej pory planet wokół tak masywnych gwiazd nie odkrywaliśmy - mówiła w programie "Newsroom WP" Milena Ratajczak z Obserwatorium Astronomicznego UW.

NASA wystrzeliła statek kosmiczny DART (Double Asteroid Redirection Test) w środę rano czasu polskiego (24 listopada). Sonda ma wykonać misję rozbicia się o asteroidę. W ten sposób naukowcy chcą sprawdzić, czy możliwa jest zmiana kursu pędzącej skały, gdyby zagrażała Ziemi. Sonda DART wystartowała Bazy Sił Kosmicznych Vandenberg w Kalifornii, będąc na szczycie rakiety SpaceX Falcon 9. Celem jest asteroida Didymos oddalona o 11 mln km. Podróż do niej zajmie 10 miesięcy. Ważąca 633 kg sonda ma uderzyć w asteroidę we wrześniu 2022 r. z prędkością ponad 24 tys. km/h. - To nie zniszczy asteroidy. To tylko dla niej mały impuls - powiedziała Nancy Chabot z Johns Hopkins Applied Physics Laboratory, które zarządza projektem. NASA szacuje, że uderzenie sondy DART zmieni orbitę księżyca asteroidy o ułamek procenta. Test DART może okazać się przydatny do zmiany kursu asteroid na lata przed ich możliwym uderzeniem w Ziemię. Czasem takie "małe szturchnięcie" może doprowadzić do zmiany trasy. Wtedy dany obiekt nie znalazłby się na kursie kolizyjnym. Naukowcy nieustannie poszukują asteroid i określają ich kursy, sprawdzając, czy mogą one zagrażać naszej planecie.

Lądownik NASA Mars InSight wykrył trzy najsilniejsze dotychczas zarejestrowane wstrząsy na Marsie. To jedno trzęsienie o sile 4,1 i dwa o 4,2 w skali Richtera. Analiza wciąż trwa, ale naukowcy są podekscytowani możliwością poznania czegoś nowego we wnętrzu Czerwonej Planety. Poprzedni rekord padł w 2019 roku, kiedy udało się zarejestrować wstrząsy sile 3,7 stopnia. - Po ponad dwóch latach Mars dał nam coś nowego - powiedział geofizyk planetarny Bruce Banerdt z NASA Jet Propulsion Laboratory. Lądownik InSight, stoi nieruchomo na powierzchni Marsa od 2018 roku. Posiada oprzyrządowanie przygotowane do wykrywania dudnienia i burczenia wnętrza planety. Gdy doszło do wykrycia trzęsień ziemi w 2019 roku, była to rewolucja. Mars wcześniej był postrzegany za geologicznie martwy. Teraz badacze z NASA wiedzą na pewno, że we wnętrzu dzieje się wystarczająco dużo, aby dochodziło do drżeń. Dane dotyczące trzęsień pozwalają planetologom mapować wnętrze Marsa. Kiedy fale akustyczne odbijają się od wnętrza planety i rozchodzą się w materiałach o różnej gęstości, powstałe sygnały można odkodować, aby ustalić, czym i gdzie są te materiały. W ten sposób mapujemy również wnętrze Ziemi. Władnie tak naukowcy na początku tego roku ustalili, że Mars ma większe niż oczekiwano płynne jądro o niskiej gęstości. Badacze z NASA przyglądają się teraz poważnie potężnemu systemu kanionów Valles Marineris, który wykazywał oznaki aktywności wulkanicznej w przeszłości.

Jeden gest nie zmieni świata, ale od jednego wszystko się zaczyna. Wirtualna Polska ten krok ma już za sobą – teraz kolej na Was.

Międzynarodowy zespół astronomów pod przewodnictwem dr Stevanusa Nugroho z Centrum Astrobiologii na Queen’s University Belfast, dokonali przełomowego odkrycia. Odnaleźli związki hydroksylowe (-OH) na innej planecie spoza Układu Słonecznego. Ta planeta to gazowy olbrzym o nazwie WASP-33b, który znajduje się w odległości 400 lat świetlnych od Ziemi. Dzięki nowoczesnemu teleskopowi Subaru, naukowcy dokonali analizy atmosfery gazowego olbrzyma. Odkrycie tam grupy hydroksylowej to ogromny krok w stronę poszukiwań planet spoza naszej galaktyki, an których może istnieć życie. Grupy hydroksylowe powstają na Ziemi w momencie interakcji tlenu z parą wodną. Są one częścią wielu związków chemicznych, które występują szeroko w naszej przyrodzie i tworzą znany nam świat życia.

Wewnętrzne jądro Ziemi może mieć dodatkową, odrębną warstwę - strukturę najgłębszego wewnętrznego jądra. Taką zaskakującą tezę postawili badacze z Australijskiego Uniwersytetu Narodowego. Sugerują oni, że znane nam warstwy Ziemi to już nie tylko skorupa, płaszcz ziemski, jądro zewnętrzne i wewnętrzne. Naukowcy wykorzystali algorytm, analizując czas, jaki fale sejsmiczne potrzebują na przebycie drogi przez Ziemię. Wykazano duże zmienności w rdzeniu planety. Wyniki są niespójne z obecnymi modelami struktury Ziemi. Nasza współczesna wiedza o warstwach Ziemi opiera się na tym, co ujawniły wulkany i fale sejsmiczne. Nowa metoda badań może zaprzeczyć dotychczasowym ustaleniom, tworząc wczesną historię Ziemi na nowo.

Naukowcy z Uniwersytetu Harvarda przekazali, że planeta WASP-62b – pierwsza odkryta planeta podobna do Jowisza, nie posiada chmur w swojej atmosferze. To niezwykłe, gdyż do tej pory poznano tylko jedną taką planetę w 2018 roku z tak niezwykłą atmosferą. WASP-62b została ujawniona już w 2012 roku, lecz dopiero teraz, dzięki teleskopowi Hubble’a, astronomowie zbadali jej atmosferę. Jest bardzo podobna do Jowisza i znajduje się 575 mln lat świetlnych od Ziemi. Jej unikalność potwierdza dodatkowo fakt, że okrążenie swojej gwiazdy zajmuje jej zaledwie 4,5 dnia. Jest tam zatem bardzo gorąco. Naukowcy sądzą, że tego typu planety, które nie posiadają chmur, mogą dać odpowiedzi na temat powstawania ciał niebieskich w kosmosie. Według nich istnieje zaledwie mniej niż 7 procent tego typu planet, a to oznaczać może, że są jeszcze młodymi planetami, które czeka jeszcze szereg zmian, podobnie jak to miało miejsce np, na Ziemi na przestrzeni milionów lat.

Zaskakującego odkrycia dokonali naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego. Jak wiadomo, badacze mają pod lupą zjawiska meteorologiczne na Neptunie od 1989 roku. To wtedy sonda kosmiczna Voyager 2 odkryła dwie burze w atmosferze ósmej planety od Słońca. Badacze dzięki teleskopowi Hubble'a zaobserwowali kolejne cztery burze tzw. czarne plamy. Naukowcy z obserwacji wytyczyli szlak wędrówki burz na Neptunie. Jednak w 2018 roku anomalią okazała się burza NDS-2018. W styczniu 2020 roku NDS-2018 zmierzała zgodnie z oczekiwaniami naukowców, lecz niespodziewani obok niej pojawiła się miniaturowa wersja ogromnej burzy. W sierpniu natomiast małej czarnej plamy już nie było, co według naukowców jest czymś nadzwyczajnym, gdyż była to nowo tworząca się burza, a nie jak wcześniej myśleli zakłócenie NDS-2018. Dodatkowo przy obserwacjach NDS-2018 badacze zauważyli, że jej puszyste chmury przy zmianie kierunku burzy po prostu zniknęły, co stanowi nie lada zagadkę dla obserwatorów Neptuna.

WASP-12b jest jedną z najciekawszych egzoplanet, jakie znamy w kosmosie. Teoretycznie planety tego typu nie powinny istnieć tak blisko gwiazd, wokół których krążą. Jednak kilkaset z nich naukowcy zidentyfikowali we wszechświecie. Na WASP-12b jest bardzo gorąco, ponieważ okrąża żółtego karła w odległości 1410 lat świetlnych, który jest nieco większy od naszego Słońca. Dzięki panującej na WASP-12b temperaturze, planeta świeci w podczerwieni,co według naukowców jest przyczyną pochłania 94 proc. całego światła, które na nią pada. Orbita egzoplanety planety WASP-12b rozkłada się szybciej, niż zaobserwowali to naukowcy. Naukowcy w 2017 roku szacowali, że WASP-12b zniknie za 3,25 mln lat. Nowe badania z przełomu 2019 i 2020 roku pokazują, że stanie się to za 2,9 mln lat.

Ziemia ma swoje gorsze momenty, jako planeta. Zdarzają się trzęsienia, powodzie czy duże huragany. Jednak w porównaniu do warunków, jakie panują na odkrytej dwa lata temu planecie K2-141b, to nie możemy narzekać. Planeta ta znajduje się około 200 lat świetlnych od nas i jest prawdziwym piekłem. Temperatura powierzchni wynosi ponad 2700 stopni Celsjusza, z nieba pada "deszcz" skał, huragany osiągają prędkość 4820 km/h, a do tego wszystkiego na powierzchni znajduje się ocean lawy głęboki na 100 km. Jakby tego było mało, na planecie brak jest obrotu synchronicznego, co oznacza, że jedna strona jest zawsze skierowana w kierunku gwiazdy, a druga jest mrocznym i zimnym pustkowiem. Naukowcy byli w stanie dowiedzieć się tych rzeczy dzięki zaawansowanym symulacjom komputerowym.

Stephen Kane astrobiolog z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Riverside badał orbitę Wenus, która według naukowców jest idealnie okrągła. Wyniki badań rzucają nowe światło na zmiany klimatu Wenus. Prawdopodobnie miliard lat temu w kosmosie, kiedy to Jowisz był bliżej Słońca, a orbita Wenus nie była idealnie okrągła, istniało na niej życie. Niestety jak wynika z badań, wędrówka Jowisza po Układzie Słonecznym przyczyniła się do dramatycznych zmian klimatu Wenus. Według naukowców, Jowisz ze względu na swoje gigantyczne rozmiary może zakłócać orbity innych planet.

Kosmos ma mnóstwo tajemnic, które czekają na odkrycie. Astronomowie z Uniwersytetu Wisconsin w Madison w USA odkryli coś, co może dać w przyszłości odpowiedź na temat istnienia Ziemi, gdy Słońce zgaśnie. Naukowcy odkryli nową planetę oddaloną od nas o 80 lat świetlnych. WD 1856 b znajduje się w gwiazdozbiorze Smoka, jest wielkości Jowisza i orbituje wokół gwiazdy karłowatej. Jej okrążenie zajmuje planecie zaledwie 34 godziny. Ta nowo odkryta planeta jest wyjątkowa jeszcze z innego, dużo ważniejszego powodu. Przetrwała ona śmierć swojej gwiazdy centralnej.

Nowe badania astrogeologów z Uniwersytetu z Maryland i Instytutu Geofizyki w Zurychu rzucają nowe światło na dotychczasowe teorie dotyczące struktur wulkanicznych Wenus. Znalezione przed naukowców "korony" pochodzą z obecnie aktywnych procesów geologicznych, a nie jak to wcześniej sądzono sprzed 500 milionów lat. Dogłębna analiza trójwymiarowych symulacji jasno wskazuje, że co najmniej 37 "koron" rozrzuconych po całej planecie była w ostatnim czasie aktywna. Jak potwierdza Amerykańsko-Szwajcarska grupa badaczy, wyniki jasno wskazują na dużą skalę aktywności geologicznej Wenus. Co więcej, dzięki obecnej analizie aktywnych struktur wulkanicznych, przyszłe misje kosmiczne na Wenus, będą miały już określone najbardziej aktywne geologicznie miejsca planety doskonałe do obserwacji.

Astronomowie z Niemiec dokonali niezwykłego odkrycia. Księżyc ma 4,425 mld lat, a nie 4,425, a ocean lawy istniał na nim 200 mln lat. Badacze z niemieckiego centrum kosmicznego w Berlinie stworzyli model komputerowy, który pokazał, że wiek Księżyca jest zbliżony do wieku jądra Ziemi. To rewolucyjne odkrycie, bowiem zanim nasz satelita uformował się do kształtu znanego dzisiaj, istniał na nim potężny ocean stopionej magmy o głębokości kilku tysięcy kilometrów. W toku badań okazało się, istniał on 10 razy dłużej, czyli przez 150-200 mln lat. Zespół badaczy odkrył także dramatyczną zmianę w składzie skał księżycowych wraz z postępem krzepnięcia magmy. To ważne odkrycie, ponieważ pozwala połączyć skład skał z ewolucją oceanu magmowego.

Eksperci z Harvardu sądzą, że tajemnicza dziewiąta planeta, może być czarną dziurą wielkości grejfruta. Astronomowie dawno zauważyli, że jakiś duży obiekt zniekształca orbitę Neptuna. Sądzono, że za planetą czai się tajemnicza, dziewiąta planeta Układu Słonecznego. Jednak naukowcy mają na ten temat inną teorię. Uważają, że dziewiąta planeta to tak naprawdę mała czarna dziura, posiadająca jednak ogromny ciężar. Jej siła oddziaływania miałaby być ogromna i zniekształcać orbity pobliskich planet. Eksperci chcą swoją teorię potwierdzić za pomocą nowego, ultranowoczesnego teleskopu, który budowany jest właśnie w Chile i ma być gotowy w 2022 roku.

Szesnaście lat świetlnych od Ziemi znajduje się gwiazda o nazwie AD Leonis. Japońscy astronomowie z Uniwersytetu w Kioto dzięki użyciu teleskopu Seimei znajdującemu się na wzgórzu nad miastem Okayama, odkryli dziwne rozbłyski wokół AD Leonis. Jeden z nich był bardzo mocny i jego analiza wykazała, że był większy od rozbłysku emitowanego przez słońce aż o 20 razy. Rzadko zdarza się jednak bardzo duży rozbłysk. Dla porównania, jeden z rozbłysków słońca spowodował kilka lat temu zaniki fal radiowych na Ziemi. Ich rezultatem są burze magnetyczne, które mogą wpłynąć na technologiczną infrastrukturę Ziemi. Jeżeli nastąpiłby rozbłysk słońca wielkości tego najsilniejszego z AD Leonis, wtedy zdaniem naukowców obwody elektryczne na Ziemi mogłyby ulec zniszczeniu i wyrządzić szkody na ok. 10 bln dolarów.

Naukowcy z NASA w Kalifornii przeanalizowali zbiorniki geochemiczne, które leżą pod lodową skorupą Europy - księżyca Jowisza. Użyli do tego danych ze statku kosmicznego NASA Galileo i teleskopu kosmicznego Hubble'a. Doszli oni do wniosku, że pokrywa lodowa Europy mogłaby być oceanami podobnymi do tych na Ziemi. Ich zdaniem oceany lodu na Europie mogły powstać w wyniku rozpadu minerałów wodonośnych. Dokładnie chodzi o zmianę składu lub struktury skał, nazywaną "metamorfizmem". Zdaniem Naukowców, ocean na Europie byłby lekko kwaśny. Miałby wysokie stężenie dwutlenku węgla, wapnia i siarczanów, zanim stałby się bogaty w chlor. Z pewnością miałby szansę stać się domem dla organizmów żywych, podobnie jak woda na Ziemi.

Nowe badania dowodzą, że pod zamarzniętą skorupą Plutona kryje się wielki ocean, który ma 4,5 mld lat. Dzisiaj Pluton kojarzy się jako kula zamarzniętego lodu, na samym końcu Układu Słonecznego. Eksperci z NASA porównali zdjęcia wykonane przez sondę New Horizons z modelami termicznymi planet. Odkryli, że w przeszłości Pluton musiał być bardzo gorącą kulą, a pod jego powierzchnią kryje się ocean. Ciepło musiało pochodzić od asteroid, które kiedyś uderzały w powierzchnię planety. Dodatkowo, naukowcy twierdzą, że woda na Plutonie mogła pojawić się bardzo szybko: już 30 tys. lat po utworzeniu się planety.Dla porównania, oceany na Ziemi pojawiły się po 700 mln lat.

Nowe badania sugerują, że lodowe pole w kształcie serca na Plutonie, napędza wiatry na całej planecie. Serce, zwane Sputnik Planitia, odkryła w 2015 r. sonda New Horizons. Planitia to azotowo-lodowa równina, rozciągająca się na 1000 km. Na północy lód paruje, by na południu znów zamarznąć. Te wahania doprowadzają do powstania azotowych prądów atmosferycznych.

Naukowcy odkryli gazowego olbrzyma, który krąży tak blisko swojej gwiazdy, że rok trwa na nim 18 godzin. Planeta, którą nazwano NGTS-10b, znajduje się 1000 lat świetlnych od Układu Słonecznego.

"Nie powinna istnieć” – tak o nowo odkrytej planecie wypowiadają się astronomowie. Podobną do Jowisza planetę odkryło 26 września obserwatorium w Hiszpanii. Krąży wokół gwiazdy, której masa stanowi zaledwie 12% naszego Słońca. Składa się głównie z gazów i znajduje około 31 lat świetlnych od Ziemi.