prawo (strona 2 z 16)

Gościem programu "Money. To się liczy" był mecenas Piotr Walczak z Kancelarii Walczak Wasielewska Adwokaci. Komentował sprawę szczepień i narastających obaw biznesu przed spodziewaną IV falą pandemii Covid-19. Przyznał, że szczepienia są najważniejszym i najskuteczniejszym środkiem walki z koronawirusem. Jednak niekoniecznie w ujęciu prawnym. - Nie można zmusić pracownika, szczepienia mają charakter dobrowolny. Pracodawca, poza silą perswazji, jest całkowicie bezradny i nie ma jakiegokolwiek instrumentu prawnego, żeby do szczepienia przymusić - mówił Piotr Walczak. Jak dodał, pracodawca nie może też w oparciu o fakt niezaszczepienia odmówić powrotu pracownika do pracy, tym bardziej nie może stosować jakichkolwiek środków dyscyplinujących.

W programie "Money. To się liczy", prowadzący i ich goście poruszają najważniejsze zagadnienia ekonomiczne, którymi żyje Polska. Dowiesz się o zmianach w gospodarce i skutkach, które z nich wynikają. Poruszamy najbardziej aktualne zagadnienia od światowych rynków po osobiste portfele Polaków. Z nami już zawsze będziesz na bieżąco. Oglądaj codziennie, od poniedziałku do piątku, online na WP.PL

W programie "Money. To się liczy", prowadzący i ich goście poruszają najważniejsze zagadnienia ekonomiczne, którymi żyje Polska. Dowiesz się o zmianach w gospodarce i skutkach, które z nich wynikają. Poruszamy najbardziej aktualne zagadnienia od światowych rynków po osobiste portfele Polaków. Z nami już zawsze będziesz na bieżąco. Oglądaj codziennie, od poniedziałku do piątku, online na WP.PL

Sieci handlowe omijają zakaz handlu, wprowadzają usługi pocztowe i mogą działać w niedziele. Pracownicy handlu będą protestować? - Pracownicy handlu są rozgoryczeni, bo Prawo i Sprawiedliwość dało im wolne niedziele, a teraz, przez brak regulacji w ustawie, te niedziele im się zabiera. Zarazem żyjemy w takich czasach i w takim państwie, że nie możemy podjąć żadnych radykalnych działań. Nie możemy podjąć żadnego protestu, żadnych akcji strajkowych, gdyż z tego tytułu pracownicy byliby zwolnieni, a my - działacze - podani do sądów karnych - powiedział w programie "Money. To się liczy" Alfred Bujara, szef sekcji handlu NSZZ "Solidarność". - Pracownicy boją się o swoją pracę. Tak naprawdę są bardzo przeciążeni pracą, niektórzy nie mają nawet czasu ze mną porozmawiać, mówią: niech pan zobaczy, do północy mamy tyle zadań, musimy rozładować tyle palet. Więc jest to trudna praca, a funduje im się jeszcze pracę ponad wszystko. Niektóre sieci patrzą tylko na zysk, to jest nie do przyjęcia - dodał.

Czy pracodawca może odmówić urlopu? - Jest taka możliwość. Rozmowę urlopową należy zacząć od przygotowania planu urlopów, co zapewnia, że pracodawca wie, kiedy poszczególni pracownicy zamierzają skorzystać z urlopu i może zaplanować pracę. Dzięki takiemu planowi pracownicy wiedzą, kiedy mogą się udać na urlop, a taki plan jest dla pracodawcy wiążący. Natomiast w wielu firmach tego planu się nie tworzy i niestety, gdy decydujemy się na złożenie wniosku urlopowego, a pracodawca stwierdzi, że nieobecność pracownika spowoduje poważne zakłócenia działania zakładu, to wówczas może odmówić udzielenia urlopu - powiedział w programie "Money. To się liczy" Jakub Chojnicki, dyrektor Departamentu Nadzoru i Kontroli PIP. Był też pytany o cofnięcie zgody na urlop i ściąganie pracownika z urlopu do pracy. - Też takie uprawnienie po stronie pracodawcy występuje, wówczas mówimy o odwołaniu z urlopu. Oczywiście to musi być umotywowane bardzo ważnymi potrzebami zakładu pracy, ale dochodzi tu także kwestia rekompensaty za odwołanie z urlopu. A gdy mowa o nieudzieleniu urlopu, nie ma mowy o rekompensacie, choć może dojść do sytuacji spornej. Bo ktoś mógł wykupić wcześniej wycieczkę, a przed wyjazdem dowiaduje się, że nie dostanie urlopu. Do takich sporów może dochodzić, zwykle takie sprawy muszą znaleźć swój koniec w sądach pracy - dodał.

Afrykańskie upały zapanowały w Polsce. Kiedy pracownik może odmówić pracy? - Co do zasady, zawsze możemy zgłosić przełożonemu potrzebę powstrzymania się od pracy, jeśli czujemy, że wykonywana praca może grozić nam lub osobom postronnym. Jest również około 50 różnych prac, które wymagają specjalnych właściwości psychofizycznych, to na przykład kierowcy pojazdów komunikacji miejskiej. Jeśli pracownik czuje, że może dojść do zasłabnięcia, ma prawo powstrzymać się od pracy, ale musi jednocześnie poinformować przełożonego o tym fakcie - powiedział w programie "Money. To się liczy" Jakub Chojnicki, dyrektor Departamentu Nadzoru i Kontroli PIP. - W skrajnych przypadkach, gdy mamy do czynienia z temperaturą, która grozi udarem, pracownik zawsze ma prawo poinformować pracodawcę, że nie jest w stanie w takich warunkach wykonywać pracy. Niestety czasem dochodzi do sporu, jeśli pracodawca zwolni pracownika bez okresu wypowiedzenia, to oczywiście można zacząć od skargi do Państwowej Inspekcji Pracy. Natomiast w momentach, gdy dochodzi do sporu, taką sprawą będzie musiał zająć się sąd pracy. Z pracodawcą można rozmawiać o różnych organizacyjnych metodach ograniczania wpływu upałów na zdrowie pracowników. Prawo tego nie przewiduje, jednak są w naszym kraju odpowiedzialni pracodawcy, którzy sami z siebie skracają czas pracy - dodał.

W Sejmie trwają prace nad nową ustawą medialną, która ma zmienić zasady przyznawania koncesji nadawcom. Marek Suski uważa, że wszyscy powinni brać przykład z TVP. - Mówimy w tej chwili o kryteriach oceny programu. Ja oceniam program informacji i publicystyki w TVP bardzo źle. To jest tylko propaganda i to propaganda na bardzo niskim poziomie. Telewizja Polska zupełnie sprzeniewierzyła się swojej misji, zapisom w ustawie o radiofonii i telewizji, dobrym obyczajom i zasadom rzetelności dziennikarskiej - powiedział w programie "Money. To się liczy" Jan Dworak, były przewodniczący KRRiT. - Z rzadka oglądam TVP, by wyrobić sobie zdanie. KRRiT powinna się tym zająć, szczególnie w tak gorącym czasie, jakim są kampanie wyborcze. Rada jest zobowiązana, by analizować bezstronność mediów - wszystkich, ale publicznych w szczególności. Bez wątpienia Rada zamknęła oczy na to, co dzieje się w mediach publicznych i zrobiła to z rozmysłem. Co do Jacka Kurskiego, on zupełnie jawnie złamał wszelkie zasady bezstronności publicznej telewizji - dodał.

Rząd szykuje drastyczną podwyżkę mandatów, ma to być nowy bat na piratów drogowych. - Kontynuujemy bardzo wiele inicjatyw, które służyły polepszeniu infrastruktury. Mandaty w Polsce są rażąco niskie, społeczeństwo przez ostatnich 20 lat się znacząco wzbogaciło, dotkliwość mandatów stała się zdecydowanie mniejsza, pora je zaktualizować. Mandaty bardzo długo nie były waloryzowane, stały się niskie - powiedział w programie "Newsroom" Marcin Horała, wiceminister infrastruktury. - Na polskich drogach wciąż giną ludzie, są to tysiące osób. To, poza wielką tragedią, również ogromne koszty. Doświadczenia innych państw pokazują, że te kary muszą być odczuwalne - dodał. Był też pytany, kiedy ustawa trafi do Sejmu. - Co do dnia nie jestem w stanie powiedzieć, ale w najbliższym czasie. Latem lub wczesną jesienią, to też zależy od Sejmu, jak szybko będzie procedował. Według całej dostępnej mi wiedzy, nie jest to żadna wrzutka, to niepopularny społecznie pomysł, ludzie nie lubią mandatów. Pokazujemy te przepisy, jemy tę żabę, w wymiarze politycznym, by w efekcie zwiększyło się bezpieczeństwo na drogach - podkreślił.

W Sejmie pojawił się projekt ustawy medialnej autorstwa PiS, który uderza w TVN i rodzi wątpliwości co do przedłużenia koncesji dla stacji. Część ekspertów uważa, że już wcześniejsze przyznanie koncesji było wątpliwe. - Ja nie miałem żadnych wątpliwości. Ponieważ była to transakcja precedensowa to mamy w tej sprawie opinie prawne naszego działu prawnego z tamtego czasu, one są wciąż dostępne, KRRiT może je ujawnić. Obecny skład Rady twierdzi, że ma inne ekspertyzy prawne, tylko ich nie ujawnia. To wszystko jest niepoważne i sprawia, że w tak ważnej sprawie, jaką jest wolność słowa w Polsce, można zachowywać się w sposób daleko odbiegający od powagi - powiedział w programie "Money. To się liczy" Jan Dworak, były przewodniczący KRRiT. Był też pytany o wirtualne biuro firmy zarządzającej stacją. - Nie ma to żadnego znaczenia, bo zapis ustawowy jest jasny: kontrolować polską spółkę lub posiadać koncesję może podmiot, który posiada siedzibę na terenie Europejskiego Obszaru Gospodarczego. To nie wymaga żadnego innego badania. Jeśli to jest firma, która powstała tylko po to, by kontrolować polską spółkę posiadającą koncesję, to ma do tego prawo. Poprawka Suskiego to jest chęć poprawiania prawa, tylko robiona w trybie urągającym wszelkim zasadom prawa - wyjaśnił były szef Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji.

Gościem programu "Newsroom" był Władysław Kosiniak-Kamysz, który opowiedział o projekcie zmieniającym kary dla przestępców powodujących wypadki ze skutkiem śmiertelnym złożonym przez PSL w styczniu 2021 roku. Jego zdaniem tamte zmiany w przepisach są podobne do propozycji rządowych, które pojawiły się po wypadku w Stalowej Woli. Kierowca miałby odpowiadać również finansowo za wyrządzone szkody. Kosiniak-Kamysz wyraził ubolewanie, że sejm nie przyjął ustawy przygotowanej przez PSL. Jego zdaniem, projekt przygotowany przez ludowców jest odpowiednio przygotowany.

Walka z nietrzeźwymi kierowcami w Polsce trwa. – Moim zdaniem prawo mamy dobre, kary są surowe – zapewnił w programie "Newsroom" były policjant Marek Konkolewski. Ekspert opowiedział, jak w praktyce są karani sprawcy wypadków drogowych, którzy byli pod wpływem alkoholu. Wspomniał też o tym, jak media i opinia publiczna mogą wpływać na decyzje prokuratorów, jak i zaostrzenie wyroków.

- Ta zmiana oznacza, że fiskus szybciej dobierze się do majątku dłużnika. Od dziś zostaje wprowadzony system informatyczny, dzięki któremu urząd, do którego zalegamy np. z podatkiem od nieruchomości, podatkiem VAT czy PIT, będzie mógł wydać tytuł wykonawczy, nadać klauzulę jego wykonalności i za pomocą kilku kliknięć wysłać go do organu egzekucyjnego. Ten organ będzie mógł w tym samym dniu skierować zajęcia do banku czy urzędu skarbowego - mówiła w programie "Money. To się liczy" Anna Grudzień-Kurpiewska, radca prawny z kancelarii prawa upadłościowego. Ekspertka wyjaśniała, że w efekcie zmian czas ściągnięcia zaległości może skrócić się z ok. miesiąca do jednego dnia.

Od 1 czerwca 2021 r. kierowców i pieszych czeka sporo zmian. Nowe prawo zakłada m.in. obowiązek zachowania zadanej odległości od poprzedzającego pojazdu na drodze ekspresowej i autostradzie. Insp. Mariusz Ciarka z KGP tłumaczy, że policjanci będą ten przepis egzekwowali nie tylko za pomocą ręcznych mierników czy wideorejestratorów w radiowozach, ale też wzorując się na zagranicznych metodach. Z kolei przestrzeganie przepisów przy pasach będzie odbywało się także z powietrza.

Amerykanin Clay i Rumun Adrian mieszkają w USA. Mężczyźni pobrali się w 2010 r. w Brukseli. W Belgii i w USA ich małżeństwo jest uznawane prawnie, ale w Rumunii już nie. Rumunia nie uznaje małżeństw osób tej samej płci. Dopiero od 2001 roku homoseksualizm nie jest tam karalny. Para pozwała państwo rumuńskie, walcząc o sprawiedliwość i tolerancję. Materiał Deutsche Welle. Chcesz się dowiedzieć więcej, zajrzyj na stronę Deutsche Welle.

Pandemia koronawirusa wymusiła zmiany w systemie pracy, to wymaga formalnego uregulowania pracy zdalnej. Przepisów wciąż jednak nie ma. - Im dalej w las, tym więcej drzew. Kilka miesięcy temu wydawało nam się, że sprawę uda się szybko rozwiązać, ale się nie udało. Najbliżej nam do rozwiązań ryczałtowych, bo kwestie prądu, internetu i innych kosztów, które ponosi pracownik, najłatwiej jest rozliczyć w formie ryczałtu - powiedział w programie "Money. To się liczy" Marek Lewandowski, rzecznik NSZZ "Solidarność". - Bardzo duże problemy sprawia ustalenie, kto ma ponosić koszty dostosowania mieszkania do pracy zdalnej. Kwestie foteli, biurek, czasu pracy, kontroli. Dużo problemów, okopaliśmy się po swoich stronach. Ciągle jest daleko, żeby kwestie pracy zdalnej rozstrzygnąć. Apeluję, żeby pracownicy zwracali się do pracodawców, nieraz wystarczy powiedzieć: szefie, poproszę 30 zł za internet - dodał.

Duże zmiany czekają zarówno pieszych, jak i kierowców w związku z nowymi przepisami, które wejdą w życie 1 czerwca. W programie Wirtualnej Polski "Newsroom", podkom. Antoni Rzeczkowski z biura prasowego Komendy Głównej Policji wyjaśnił najważniejsze z nich. Kierowcy będą musieli zwracać jeszcze większą uwagę przy przejściach dla pieszych, ponieważ przechodnie zyskają pierwszeństwo już podczas wchodzenia na przejście. Jednocześnie zakazane będzie używanie przez pieszych telefonów komórkowych na pasach.

- W filmie Barei "Miś" mamy taki cytat, że "powstaje nowa świecka tradycja". Od jakiegoś czasu obserwujemy, że tą tradycją jest kwestionowanie decyzji sądu. Decyzji, które w normalnym społeczeństwie są ostatnim i rozstrzygającym głosem - mówi w programie "Newsroom" Wirtualnej Polski prof. Marcin Matczak z Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. W ten sposób komentuje wypowiedzi prezesa PKN Orlen Daniela Obajtka, który twierdzi, że decyzja wstrzymująca zgodę UOKiK na przejęcie grupy Polska Press jest nieskuteczne. - To bardzo zła "nowa świecka tradycja" i należy z nią jak najszybciej skończyć - mówi prof. Matczak, komentując wypowiedzi prezesa Orlenu. - Nie może być tak, że jak komuś decyzja sądu się nie podoba, to po prostu jej nie uznaje. To droga do anarchii.

- Trwają analizy prawne, które zleciliśmy. I w przeciwieństwie do sądu na pewno nie podejmiemy decyzji tak szybko - mówi w programie "Newsroom" Tomasz Chróstny, prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. To właśnie jego decyzję wstrzymał Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Wnioskował o to Rzecznik Praw Obywatelskich, który zwracał uwagę na zagrożenie dla konstytucyjnych praw i wolności obywateli. - Jaka wolność słowa? Jaki pluralizm mediów? - pyta retorycznie Chróstny i wskazuje, że tego typu kwestie nie należą do kompetencji prezesa UOKiK. On wydaje decyzje tylko w oparciu o prawo dotyczące konkurencji i ochrony konsumentów.

- Statystyka publiczna ma daleko idące uprawnienia w kontekście RODO - mówi w programie "Money. To się liczy" dr Dominik Rozkrut, prezes Głównego Urzędu Statystycznego. Odpowiada w ten sposób na argumenty wielu Polaków, którzy nie zamierzają brać udziału w spisie powszechny, "bo RODO". Jak tłumaczy szef Urzędu, spis powszechny jest de facto wyłączony spod RODO. Taki argument więc nie ma szans się obronić. Jeśli mimo to obywatel nie wypełni swojego obowiązku i nie weźmie udziału w spisie, grozi mu odpowiedzialność karna. - Sprawa może być skierowana do sądu, a ten może wyznaczyć grzywnę nawet do 5 tysięcy złotych - mówi Rozkrut. Apeluje jednocześnie do Polaków, by jednak się spisali, bo dane zebrane w ten sposób pomogą państwu lepiej odpowiadać na potrzeby obywateli. Na przykład pod kątem programów mieszkaniowych czy innych mechanizmów wsparcia.

Władze Sri Lanki zapowiedziały zamknięcie ponad 1000 islamskich szkół i wprowadzenie zakazu noszenia burek - powołując się na przepisy dotyczące bezpieczeństwa narodowego. Tamtejszy rząd przyjął strategię zwalczania ekstremizmu religijnego. Sarath Weerasekera, minister bezpieczeństwa publicznego Sri Lanki, mówił o zakazie noszenia burki - wierzchniej odzieży, która zasłania twarz i całą głowę muzułmańskich kobiet. - W początkach naszej historii mieliśmy wielu muzułmańskich przyjaciół, ale muzułmańskie kobiety i dziewczęta nigdy nie nosiły burek. To oznaka religijnego ekstremizmu, który pojawił się niedawno. Zdecydowanie wprowadzimy zakaz noszenia burek - podsumował. Wiceprzewodniczący Muzułmańskiej Rady Sri Lanki Hilmy Ahamed porównał działania rządu do nagonki na muzułmanów i islamofobii. Duchowny zastanawiał się, dlatego rząd może nakazać noszenie maseczek, a jednocześnie próbuje ograniczać prawo kobietom do zasłaniania się. Muzułmanie stanowią ok. 9 proc. z 22 mln mieszkańców Sri Lanki. Buddyści są tu grupą ponad 70 proc. populacji. Noszenie burek w tym kraju zostało czasowo zakazane po głośnych atakach na kościoły i hotele w Wielkanoc w 2019 roku, kiedy w muzułmańskich atakach terrorystycznych zginęło ponad 260 chrześcijan.

- Upadłość konsumencka to przywilej i dłużnik nie ma obowiązku z niego skorzystać. Trudno więc powiedzieć, kiedy konkretna osoba powinna złożyć taki wniosek - mówi w programie "Money. To się liczy" Anna Grudzień-Kurpiewska, radca prawy w kancelarii prawa upadłościowego. Jej zdaniem najlepszym momentem na ogłoszenie upadłości jest po prostu sytuacja, w której dłużnik staje się niewypłacalny. Ile trwa postępowanie sądowe, które stwierdzi upadłość konsumencką? - To zależy, czy i jaki majątek posiada dłużnik. Im trudniejsze do sprzedaży składniki majątku, tym dłużej trwa postępowanie - tłumaczy Grudzień-Kurpiewska. Jak dodaje, ustawowy termin na przeprowadzenie upadłości konsumenckiej w przypadku osoby nieposiadającej majątku to 6 miesięcy.

ZUS ma dostać prawo do informacji o obywatelach, pojawił się zapis o obowiązku informowania o tym, że ktoś nielegalnie przebywa na zwolnieniu lekarskim. Program zyskał miano "Konfident+". - Ja bym nawet powiedziała, że to projekt w sprawie "ustawowego donosiciela". Rzeczywiście pojawił się zapis o uprawnieniu ZUS-u do bardzo szerokiego katalogu informacji dotyczących tak naprawdę każdego. ZUS mógłby pytać o wszystko, nawet o to, czy pieliliśmy w ogródku - powiedziała w programie "Newsroom WP" Eliza Rutynowska, prawniczka FOR. - Wielu prawników zwraca uwagę na niebezpieczeństwo tego, że w tej sytuacji nie obowiązuje choćby tajemnica służbowa, to niepokojące. Może stawiać też w bardzo niekomfortowej sytuacji sąsiadów, ale także członków rodzin - dodała.

Sądy nie tylko po stronie przedsiębiorców, sanepid też wygrywa. - Pytanie niestety retoryczne: gdzie jesteśmy i przez kogo znaleźliśmy się w stanie tak ogromnego chaosu prawnego? To, że zapadają różne wyroki, ale w przeważającej części korzystne dla przedsiębiorców, wskazuje na to, że problemem stają się obostrzenia wprowadzone rozporządzeniem - powiedziała w programie "Newsroom WP" Eliza Rutynowska, prawniczka FOR. - Zerknęłam na wyrok przyznający rację sanepidowi, natknęłam się tam na bardzo niepokojące stwierdzenie. Sąd uznał, że względy słuszności mogą przeważać nad hierarchią prawa. Moim zdaniem, to bardzo niebezpieczne. To nasz rząd jest odpowiedzialny za to, by w odpowiednich momentach wprowadzać odpowiednie mechanizmy. Takim mechanizmem, przy szerzącej się chorobie zakaźnej, powinien być stan nadzwyczajny, w formie klęski żywiołowej - dodała.

Od 1 czerwca mają zacząć obowiązywać nowe przepisy Prawa o ruchu drogowym. Wprowadzają one m.in. pierwszeństwo dla pieszych, którzy zbliżają się do przeznaczonego dla nich przejścia. - W takich sytuacjach pieszy będzie miał bezwzględne pierwszeństwo, pod warunkiem że nie będzie korzystał na przykład ze smartfona lub innego urządzenia elektronicznego. Będzie też musiał zachować szczególną ostrożność - mówił w programie "Money. To się liczy" wiceminister infrastruktury Rafał Weber. Co oznacza szczególna ostrożność? - Polega ona na tym, że najpierw koniecznie muszę upewnić się, czy mogę w sposób bezpieczny wejść na przejście dla pieszych - podkreślał gość programu "Money. To się liczy".

Kierowca mazdy nie zatrzymał się do kontroli drogowej i zaczął uciekać przed policją. Nie zatrzymał go nawet zamknięty przejazd kolejowy. Samochód z dużą prędkością staranował zapory, w wyniku czego szlaban wbił się do wnętrza pojazdu. Ryzykowny manewr pozwolił zgubić policję, ale nie na długo. Kilka dni później funkcjonariusze namierzyli uciekiniera. Grozi mu do 8 lat więzienia.