balans (strona 4 z 5)

Dziś spotykam się z dr hab. Piotr Chomczyńskim z Uniwersytetu w Łodzi. Prowadzi on badania terenowe w krajach ameryki łacińskiej dotyczące świata przestępczego. Jak kartele rekrutują swoich pracowników, co dzieje się z nielegalnymi imigrantami w Meksyku, jakie warunki panują w latynoamerykańskich więzieniach? Zapraszam Was, na tę pełną emocji i opisu odległego nam „brudnego” świata, który dla wielu mieszkańców Ameryki Środkowej jest codzienną rzeczywistością.

Spotkaliśmy się z Robertem z okazji nowego roku, bo dla wielu z nas to okazja na podjęcia nowych wyzwań, zobowiązań, zaplanowania nawyków i zachowań, które sprawią, ze będzie lepszymi ludźmi dla siebie samych i bliskich. Jak dotrzymać postanowień noworocznych, jak dobrze zaplanować zmianę i co zrobić w sytuacji, kiedy odczuwamy jedynie niemoc?

Maria Banaszak, specjalistka psychoterapii uzależnień, tłumaczy w podcaście "Balans" Kuby Jankowskiego, kiedy w ogóle można mówić o problemie alkoholowym. Jej zdaniem kluczem jest regularność i rytualizacja picia — mózg się do tego przyzwyczaja, a bardziej niepokojące niż okazjonalne upicie się jest sięganie po alkohol jako sposób radzenia sobie z coraz większą liczbą życiowych sytuacji. Banaszak zwraca uwagę na dyskretne objawy uzależnienia u tzw. wysokofunkcjonujących alkoholików — bliska osoba może reagować złością lub wycofaniem w coraz bardziej nieadekwatnych momentach, co bywa trudne do rozpoznania, bo nie zawsze wygląda to jak stereotypowe pijaństwo.

Zofia Berlińska, która od lat prowadzi rodzinny dom dziecka i pomaga parom w kryzysie, tłumaczy w podcaście "Balans" Kuby Jankowskiego, że dobieramy się w pary podświadomie, na zasadzie różnic genetycznych — a to właśnie te różnice, gdy zabraknie o nich wiedzy, najczęściej prowadzą do poważnych kryzysów małżeńskich. Jej zdaniem partnerzy komunikują się różnymi kanałami — wzrokiem, słuchem lub doświadczeniem — i żyją niejako w innych światach, przez co ta sama sytuacja bywa przez nich zupełnie inaczej opowiadana. Berlińska porusza też temat rodzicielstwa, przekonując, że choć kochamy wszystkie swoje dzieci jednakowo, to wcale nie musimy ich jednakowo lubić.

Abelard Giza, uwielbiany polski stand-uper, tłumaczy w podcaście "Balans" Kuby Jankowskiego, że jego zdaniem nie ma tematu, z którego nie można zażartować — trzeba to tylko zrobić umiejętnie, zwłaszcza gdy dotyka mocnych spraw jak choroba dzieci czy gwałt. Kluczowa jest, jego zdaniem, redakcja żartu i to, z kogo się śmiejemy — z ofiary nigdy, ale z głupoty czy zła już tak. Giza opisuje też, jak naprawdę wygląda życie prywatne komików poza sceną — wbrew powszechnemu przekonaniu, wcale nie jest ono nieustannie zabawne i lekkie.

Mateusz Majchrzak, psycholog zajmujący się badaniem bezsenności, tłumaczy w podcaście "Balans" Kuby Jankowskiego, że pięć godzin snu to dla większości ludzi zdecydowanie za mało, a wyregulowany rytm dobowy liczy się dla zdrowia bardziej niż sama liczba przespanych godzin. Radzi, by pory wstawania nie różniły się o więcej niż półtorej godziny, nawet w weekend. Jeśli chodzi o drzemkę, poleca albo pół godziny, albo półtorej — bo 45 minut ryzykuje wpadnięciem w sen głęboki i przebudzenie "rozbitym i zamglonym". Majchrzak odnosi się też do sporu o spanie osobno w związku, przekonując, że taka decyzja wcale nie musi oznaczać kryzysu małżeńskiego.

Dr hab. Andrzej Silczuk, psychiatra, tłumaczy w podcaście "Balans" Kuby Jankowskiego, dlaczego niepokoi go umieszczanie alkoholu i papierosów na wysokości wzroku dzieci na stacjach benzynowych. Jego zdaniem także reklamy piwa bezalkoholowego 0 procent utrwalają rytuały picia i mogą prowadzić do sięgania po wersję alkoholową. Silczuk posługuje się metaforą szyby, która pęka pod obciążeniem — u niektórych osób jest cienka i łatwo pęka, u innych grubsza i bardziej odporna, ale w jego ocenie większość z nas jest podatna na uzależnienia. Podkreśla, że o skłonności do nałogu decydują zarówno geny, jak i środowisko, w którym dorastamy.

Jak jedno zdanie rzucone „dla żartu” potrafi zostać w głowie na lata? Kuba Jankowski rozmawia w „Balansie” z dr Agnieszką Kozak, psycholożką i psychoterapeutką, o tym, jak komunikaty dorosłych kształtują poczucie własnej wartości, autentyczność i asertywność dziecka. W rozmowie pojawiają się style przywiązania i eksperyment Tronica z „kamienną twarzą”, a także przykłady codziennych sytuacji, w których emocje dziecka są unieważniane słowami w rodzaju „nie rycz” czy „uśmiechnij się”. Gościni tłumaczy też, dlaczego rady mogą działać jak przemoc, skąd bierze się poczucie winy u rodziców i jak rozumieć „bezpieczną więź”, która nie staje się więzieniem.

Jak zmieniać się na lepsze bez wpadania w pułapkę „samoutrudniania”? Kuba Jankowski rozmawia w „Balansie” z Miłoszem Brzezińskim, psychologiem i autorem publikacji o efektywności w życiu codziennym. Padają mocne tezy o tym, dlaczego silna wola nie jest stałym zasobem i czemu często lepiej „ustawić” sobie otoczenie niż liczyć na samozaparcie. Wątkiem rozmowy są też pieniądze: co, zdaniem gościa, naprawdę decyduje o tym, czy odkładamy, oraz dlaczego część osób robi „wszystko poprawnie”, a i tak przegrywa z okolicznościami. Jest też o kryzysach, traumie i tym, czemu nie zawsze da się przewidzieć, jak poradzimy sobie jutro. Na koniec pojawia się temat mediów społecznościowych i pomysłów na ograniczenia dla osób nieletnich.

Psycholog i terapeuta par Piotr Mosak w programie Balans Kuby Jankowskiego opowiada, z jakimi problemami najczęściej przychodzą do gabinetu pary w Polsce: od narastającego niedogadywania się, przez zdradę, po sytuacje, w których jedna strona chce już odejść. W rozmowie pojawia się jego „ABC związku” oraz pytanie, jak rozpoznać moment, gdy w relacji kończy się ciekawość i pojawia się obojętność albo pogarda. Jest też o męskiej emocjonalności, dawaniu sobie przestrzeni w rozmowie i o tym, kiedy „gadanie o uczuciach” staje się pułapką. Mosak porusza również temat pieniędzy w związku: wspólne konto, rozliczanie wydatków proporcjonalnie i przemoc ekonomiczna.

Piotr Latała, twórca komediowych scenek znany z Instagrama, TikToka i YouTube, opowiada w „Balansie” o nerwicy wegetatywnej i o tym, jak potrafi zamienić codzienność w walkę z objawami przypominającymi zawał czy udar. W rozmowie padają wątki derealizacji i depersonalizacji, „błędnego koła” diagnozowania się oraz tego, skąd może brać się zaburzone poczucie bezpieczeństwa, gdy w dzieciństwie trafia się do rodziny zastępczej. Jest też o stygmatyzacji w pracy i wśród znajomych, o obsesyjnym mierzeniu ciśnienia i wizycie na SOR, a także o realiach psychoterapii w Polsce: prywatnie i na NFZ. Co – jego zdaniem – najbardziej pomaga w wychodzeniu z izolacji i odzyskiwaniu kontroli nad lękiem?

Jak wygląda proza życia popularnego standupera? Choć zazwyczaj bawią nas ze sceny swoimi żartami i dialogami, to ich życie nie musi być pełne śmiechu. Spotkałem się z Adamem, który dzielnie toczy boje o swój dobrostan psychiczny godząc to z aktywnością zawodową w profesji, która wymaga dużej odporności na stres. To rozmowa, w której pojawił się ból, smutek, wzruszenie, ale przenika przez nią również nadzieja na lepsze jutro. Zobaczcie.

Jak kochają się Polacy? Jak dobrze dobrać się w związku i kiedy zaprzestać ratowania go, jeśli nam się nie układa? Czy pornografia może nieść ze sobą pewne korzyści? W dzisiejszym spotkaniu z seksuologiem, psychologiem i psychoterapeutą Michał Sawickim poruszymy wiele tematów związanych z naszą relacyjnością i funkcjonowaniem w związku ze szczególnym uwzględnieniem aspektów seksualnych.

Mateusz Lachowski, korespondent wojenny znany z relacji z Ukrainy i autor kanału korespondent.pl, opowiada w „Balans” o tym, jak stałe zagrożenie wpływa na psychikę i codzienne funkcjonowanie. W rozmowie wracają konkretne doświadczenia z frontu pod Kijowem i obrazy z Buczy, ale też „inny” stres: pobyt w szpitalu podczas COVID-19 i presja związana z łódzką szkołą filmową. Pojawia się temat terapii, snu i rezygnacji z alkoholu jako sposobów na utrzymanie równowagi, a także pytanie o oswajanie lęku i myśli o śmierci. Jak znaleźć granicę między pracą w strefie wojny a normalnym życiem w Polsce?

Maria Berlińska, psycholog, teolog i profilaktyk uzależnień, opowiada w „Balansie” o tym, jak w pierwszych 3 latach życia dziecka budują się wzorce przywiązania i dlaczego wczesna relacja z opiekunem ma konsekwencje na lata. W rozmowie pojawiają się też tematy poczucia własnej wartości, stawiania granic bez poniżania oraz roli szczerych przeprosin w budowaniu autorytetu rodzica. Jest też o tym, co dziecko „dopowiada sobie” w czasie kryzysu i rozpadu związku oraz dlaczego nie wolno podważać drugiego rodzica w oczach dzieci. Jak przenieść te zasady na codzienne życie rodziny i małżeństwa?

Dlaczego mężczyznom trudniej przyznać się do problemów ze zdrowiem psychicznym? Jaka jest kondycja psychiczna polskiego społeczeństwa i jakie prognozy ma dla nas profesor Bogdan de Barbaro? Serdecznie zapraszam Was na tę pełną praktycznych wskazówek i psychologicznych rozważań rozmowę. Jestem pewien, że każdy z Was coś dla siebie z niej wyciągnie.

W jaki sposób kryzysy mogą stać się punktem zwrotnym, który prowadzi do głębokich zmian w naszym życiu? W najnowszym odcinku naszej serii, razem z Robertem Rutkowskim zgłębiamy trudny temat radzenia sobie z kryzysami życiowymi oraz ich wpływem na codzienne funkcjonowanie. Rozważamy znaczenie wsparcia, odpowiednich narzędzi i technik, które mogą pomóc nie tylko przetrwać, ale i wyjść silniejszym z trudnych sytuacji.

Manipulator, psychopata i narcyst – Jarosław Gibas, socjolog i autor książki „Manipulator. Rozpoznaj, kto Tobą manipuluje, i naucz się przed tym bronić”, tłumaczy w rozmowie jak działa tzw. mroczna triada. Padają przykłady zachowań, które mają budować przewagę i zaufanie, a także wątek „niewidzialnej armii” – odwoływania się do anonimowych opinii, by obniżyć czyjąś pewność siebie. Gość wyjaśnia, dlaczego testy z pytaniami o makiawelizm mogą być niewiarygodne, czym jest „fałszywa kalibracja” w środowisku pracy i czemu wstyd bywa kluczową emocją w grze manipulatora. Jak stawiać granice, kiedy nie da się po prostu „uciec” z relacji?

Dlaczego wielu mężczyzn ma trudność z rozpoznawaniem i nazywaniem emocji, a w praktyce „dostępna” zostaje im głównie złość? Kuba Jankowski rozmawia w programie „Balans” z Jackiem Masłowskim, psychologiem i psychoterapeutą, założycielem Fundacji Masculinum oraz współautorem książki „Czasem czuły, czasem barbarzyńca”. W rozmowie pojawiają się m.in. temat nieobecnych ojców, przekazu międzypokoleniowego i pracy z traumą, a także pytanie o to, jak budować zaangażowane ojcostwo oparte na obecności, a nie na „odhaczaniu” czasu. Jest też wątek relacji partnerskich, w tym wynik badania, w którym 45% mężczyzn wskazuje miłość partnerki jako źródło siły i mocy. Co pomaga mężczyznom odzyskać kontakt z emocjami i potrzebami?

Jak znaleźć balans w życiu, kiedy doba ma 24 godziny, a na głowie są praca, relacje i zdrowie? Fryderyk Karzełek, przedsiębiorca z ponad 30-letnim doświadczeniem, w „Balansie” opowiada o swoim „heksagonie szczęścia” i 6 obszarach, które jego zdaniem powinny iść w parze: czas wolny dla siebie, praca zawodowa, zdrowie, finanse, relacje i rozwój osobisty. W rozmowie pojawiają się też konkretne historie z emigracji do Niemiec w 1988 roku, plan zarobków liczony w markach oraz lekcje po bolesnej porażce i długach. Jak planować finanse i marzenia, po co robić bucket list i dlaczego warto przestać osądzać rzeczy, na które nie mamy wpływu?

Z ogromną przyjemnością zapraszam Was dziś z rozmowę z najpopularniejszym polskim autorem, którego kilka książek znajduje się również w mojej biblioteczce. Rozmawiamy o procesie twórczym, wypaleniu zawodowym, o tym kiedy ze sceny zejść niepokonanym i co jest nie tak z kanonem lektur szkolnych. Życzę przyjemności!

Dr Konrad Wasylewski, ortopeda i współzałożyciel szpitala dla VIP-ów w Abu Dhabi, opowiada w „Balansie” Kuby Jankowskiego o kulisach leczenia pacjentów pod ścisłą ochroną i o sytuacjach, gdy pół placówki bywa zamykane na czas diagnostyki. W rozmowie pojawiają się też realia budowania bloku operacyjnego od zera, ceny sprzętu do artroskopii liczone w setkach tysięcy euro oraz moralne dylematy, które potrafią wrócić, gdy nie zna się nawet nazwiska pacjenta, a w dokumentacji widnieje tylko kod. Jest również o endoprotezach kolana, ryzyku zakażeń i biofilmie na metalu, 5 minutach na pacjenta w systemie oraz o tym, co przepracowanie robi z psychiką lekarzy i ratowników, którzy widzieli „prawie każdą formę śmierci”.

Ponad 60 proc. Polaków ma nadmierną masę ciała, a średnie spożycie cukru sięga 44 kg rocznie. W „Balansie” Kuba Jankowski rozmawia z dr. Michałem Wrzoskiem, dietetykiem i założycielem Centrum Respo, o tym, jak ogarnąć jedzenie bez skrajności: od prostych zasad po sens intermittent fasting. Pada też temat cateringu dietetycznego, „cheat meali”, owoców i demonizowania cukru. Rozmowa zahacza o związek diety z nastrojem, ryzykiem depresji, mikrobiotą oraz o to, kiedy suplementacja ma sens, a kiedy bywa ryzykowna.

Co naprawdę kryje się pod akronimem ADHD u dorosłych i dlaczego w rozmowie tak mocno wybrzmiewa temat regulacji emocji? Gościem „Balansu” jest dr n. med. Kajetana Foryciarz, psychiatra pracująca z osobami dorosłymi z ADHD oraz w spektrum autyzmu. W odcinku pada m.in. wątek ADD jako nazwy używanej dla obrazu ADHD bez wyraźnej nadruchliwości, różnic u kobiet w okresie menopauzy w kontekście spadku estrogenu oraz tego, jak technologia i scrollowanie mogą podtrzymywać przerzutność uwagi. Jest też o ryzyku uzależnień i danych z badań: ok. 40% osób uzależnionych od alkoholu ma ADHD, a w grupie osób z otyłością mówi się o 30%. Rozmowa porządkuje też temat farmakoterapii i psychoterapii, w tym metylofenidatu i terapii poznawczo-behawioralnej.

Zdrada w związku nie zawsze oznacza wyłącznie seks – o tym, jak ją rozumieć i dlaczego budzi tak silne emocje, opowiada psychoterapeutka i pisarka Katarzyna Miller w programie Balans. W rozmowie pojawiają się m.in. oczekiwania wobec „ideału” partnera, potrzeba akceptacji i poczucie własności w relacji, a także wątek zazdrości, pod którą – jak pada – często kryje się lęk i niepewność. Jest też o tym, jak kultura „szybkiego życia” sprzyja znudzeniu, po co bywa potrzebna nuda oraz kiedy „miłość własna” może być realnym oparciem. Jak rozmawiać po kryzysie i gdzie szukać równowagi, gdy zaufanie zostaje zachwiane?