czechy

Zajęcie Zaolzia w 1938 r. uznano nad Wisłą za wielki sukces. W Europie o Polakach mówiono jako o sojusznikach Hitlera. Polsko-czechosłowacki konflikt o Zaolzie toczył się od 1920 r., po odebraniu Polsce prawa do tych ziem. Materiał powstał na podstawie tekstu opublikowanego na łamach portalu WielkaHistoria.pl. Na konferencji monachijskiej w 1938 r. Francja, Anglia, nazistowskie Niemcy i Włochy przyłączyły sporne tereny do III Rzeszy. Polska wystąpiła do Czechosłowacji o oddanie Zaolzia. Chcesz się dowiedzieć więcej przeczytaj artykuł: Zajęcie Zaolzia przez Polskę w 1938 roku. Dlaczego nasze wojsko wzięło udział w rozbiorze Czechosłowacji?

Spór o kopalnię Turów nie ustaje, a polskie władze liczą, że uda im się rozwiązać konflikt po zmianie rządu w Czechach - Mam nadzieję, że ten spór zostanie rozwiązany szybko. Liczę na to, że nowy rząd Czech Petra Fiali będzie gotowy do tego, żeby takie porozumienie zawrzeć. Trzeba pamiętać, że mamy do czynienia ze sporem, który tak naprawdę zainicjowała strona czeska - powiedział w programie "Newsroom" WP Paweł Jabłoński, wiceszef MSZ. Dodał, że zmiana polityczna daje polskiej stronie nadzieję rozwiązania sprawy, ale zastrzegł, że nie można jeszcze zakładać optymistycznych scenariuszy jako pewnych. - Jeśli chodzi o kary, to są one czymś absolutnie bezprecedensowym w historii Unii Europejskiej, zarówno jeśli chodzi o wysokość, jak i ich przedmiot - mówił wiceminister spraw zagranicznych. - Uważamy, że są to kary bez podstawy prawnej. Będziemy korzystać z przysługujących nam środków prawnych, żeby po prostu tego nie płacić. Mamy obowiązek reprezentowania interesu Polski i korzystania z każdej możliwości - dodał gość Patrycjusza Wyżgi.

Najważniejsze wydarzenia z Polski i ze świata, ciekawe rozmowy i tematy, które budzą emocje. WP News - nowy program Wirtualnej Polski i Telewizji WP. Prowadzący: Agnieszka Kopacz i Patrycjusz Wyżga dwa razy dziennie przedstawią państwu porcję gorących newsów i ciekawostek oraz połączą się na żywo z reporterami będącymi zawsze tam, gdzie dzieją się najważniejsze rzeczy. Dynamiczny program WP News codziennie o 11:50 i 16:50 na stronie głównej WP i w Telewizji WP.

Knedliki drożdżowe to tradycyjna czeska potrawa, która zdobyła popularność na całym świecie. Ich pyszne, delikatne ciasto idealnie komponuje się z ziemniakami, boczkiem, burakami czy szpinakiem. Czesi są dumni ze swoich knedlików i podchodzą do ich przygotowania bardzo poważnie. – Nie można zmienić przepisu, bo dla każdego to jest świętość – powiedział w rozmowie z Deutsche Welle szef kuchni Tomáš Kalina. Współpracownik kucharza Lukáš Vegricht zdradził, co jest najważniejsze podczas przyrządzania tego pysznego dania. Specjaliści podzielili się tajemnicami, jak sprawić by knedliki smakowały jak w tradycyjnym czeskim domu. Materiał Deutsche Welle. Chcesz się dowiedzieć więcej, zajrzyj na stronę Deutsche Welle.

- Polska już wielokrotnie proponowała stronie czeskiej różne rozwiązania, które prowadzą do polubownego załatwienia tego sporu. Wielokrotnie strona czeska deklarowała, że sprawa właściwie jest załatwiona, że te warunki są dla nich akceptowalne, że ewentualnie trzeba tylko parę szczegółów sformalizować. Po czym za jakiś czas się okazywało, że jednak nie i tak od nowa - mówił gość programu "Newsroom WP", wiceminister infrastruktury Marcin Horała pytany o trwający z Czechami spór o elektrownię w Turowie. Według niego, przeciągające się rozmowy i brak porozumienia w tej sprawie to efekt trwającej u naszych południowych sąsiadów kampanii wyborczej. - Koniec końców dojdziemy pewnie do porozumienia po wyborach w Czechach, czyli około połowy października - dodał gość Mateusza Ratajczaka. Dopytywany czy do tego czasu Polska będzie płacić zasądzone przez TSUE kary, Horała stwierdził, że "nie ma o tym mowy". Zaznaczył, że gdyby Unia Europejska zdecydowała się odejmować na poczet kar zasądzoną kwotę ze środków wypłacanych Polsce, to rząd może je sobie "dyskontować" z pieniędzy, które wpłaca do budżetu Wspólnoty. - W tej całej sprawie stronę czeską można zrozumieć, ma swoje racje. Strona polska też chce dbać o swoje. To, co spowodowało tu zaognienie sytuacji, to absolutnie nieracjonalne zachowanie TSUE - oświadczył Horała. W jego ocenie, unijny trybunał wydając postanowienie w sprawie Turowa przekroczył swoje kompetencje. Zaznaczył, że Polska przed jego ogłoszeniem przedstawiła unijnym sędziom swoje racje. Nie zostały one jednak uznane. - TSUE zachował się w sposób nieracjonalny. Być może jest jakiś błąd po stronie polskiej, bo założenie było takie, że mamy jednak do czynienia z poważnymi, rozsądnymi ludźmi, zachowującymi się w granicach prawa - oświadczył.

Trybunał Sprawiedliwości UE zdecydował o nałożeniu na Polskę kar za niewstrzymanie wydobycia w kopalni Turów. - Rząd tę sprawę położył. Myśmy o tym mówili jeszcze wiosną, kiedy naprawdę można było bezkosztowo i bezproblemowo się dogadać. Trzeba rozumieć też, w jakich ramach działamy. Wiedzieć, że jest kwestia kontekstu wyborów, które są w Czechach i lokalnych historii, które się tam wydarzyły. Trzeba to rozumieć, a nie napinać się zupełnie bez sensu - komentował w programie "Newsroom" WP Adrian Zandberg, poseł Lewicy Razem. - Zawsze uważam, że można się dogadać i porozumieć. Ale teraz, po tym co się wydarzyło, będzie to znacznie trudniejsze. Po tej demonstracji siły nie jesteśmy silniejsi, tylko słabsi. (...) Trzeba usiąść z Czechami do rozmów. Ja mam poczucie, że te rozmowy na serio wystartowały dopiero w ostatnich dniach. Przez długi czas rząd ten temat kładł i uważał, że da się wyczekać. Teraz płacimy za to cenę - ocenił parlamentarzysta. - Te 500 tys. euro dziennie to jest suma porażająca. Ale dla mnie największym problemem jest to, że nie uczymy się na błędach. (...) Ja oczywiście nie demonizuję tej historii z Turowem, ale to powinna być lekcja, aby takiego błędu już nie powtarzać - przekazał Zandberg.

Praga zachwyca na każdym kroku. Wie o tym doskonale Asia Borowska "Pynci", podróżniczka i influencerka, która była gościem programu WP "Newsroom". W rozmowie z Agnieszką Kopacz opowiedziała, które miejsca są obowiązkowe do zobaczenia w stolicy Czech. - Most Karola - powiedziała bez zastanowienia. - W ciągu dnia są tam tłumy, ale warto wstać o godz. 7 rano, by mieć piękne światło i pusty most - podpowiedziała turystom.

Praga to idealne miasto na krótki wypad za granicę. Na miejscu jest obecnie dużo turystów, a wśród nich sporo Polaków, o czym przekonała się Asia Borowska "Pynci", podróżniczka i influencerka, która była gościem programu WP "Newsroom". - Można wszędzie usłyszeć polskie głosy - mówiła. Asia opowiedziała też o cenach, na które należy się nastawić w Pradze, która okazuje się wcale nie być tanim miastem. - To europejska stolica, więc ceny są trochę wyższe niż w Polsce, ale nie tak wysokie jak w Londynie czy Paryżu - mówiła.

Polscy archeolodzy wzięli udział w badaniach na terenach czeskiej wsi Libkovice. Są one realizowane przez Instytut Ochrony Zabytków Archeologicznych Północno-Zachodnich Czech w Moście i Uniwersytet Zachodnioczeski w Pilznie. Od 2019 r. w zespole są naukowcy z Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu. Od początku 2021 roku odkopano tam wiele zabytków i ponad 200 grobów. Te bogate w średniowieczne artefakty tereny już za kilka lat mają zostać zniszczone, a w tym miejscu ma powstać kopalnia węgla brunatnego. Archeolodzy działać muszą pod presją czasu, aby uzyskać jak najwięcej informacji przed zasypaniem terenów. Jak zapewnił w rozmowie z TVN24 dr Paweł Konczewski z Zakładu Antropologii Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu, jest to wyjątkowa wieś, która przerwała ponad 800 lat. Badacze określają to miejsce jako unikatowe w skali światowej. Większość wykopalisk tego typu ma miejsce na terenach dawnych miast, a nie wsi. W tym roku badania skupiły się na nekropolii wsi, na której chowano zmarłych na przestrzeni XII – XIX wieku. Pod lupę wzięto też kościół św. Mikołaja oraz znajdujące się w nim relikty. Badacze podkreślili, jak istotne są te wykopaliska dla zrozumienia życia i kultury społeczeństwa żyjącego w średniowiecznej Europie. Naukowcy określili działania jako ratownicze. Ze względu na wyjątkowość tego miejsca i ograniczenia czasowe badacze dokonują najwyższych starań, by móc dowiedzieć się jak najwięcej o życiu na wsiach w średniowiecznej Europie.

Czeski reformator religijny Jan Hus był postacią bardzo nieprzychylną kościołowi. Gdy w 1414 roku dostał zaproszenie na sobór w Konstancji, nie miał pojęcia, co go czeka. Materiał powstał w oparciu o tekst opublikowany na łamach portalu WielkaHistoria.pl. Chcesz się dowiedzieć więcej przeczytaj artykuł: Śmierć Jana Husa. Dlaczego czeski reformator religijny został spalony na stosie? .

Ciekawego odkrycia dokonał zespół naukowców z Uniwersytetu Karola w Pradze w Czechach. Dzięki analizom skamieliny trylobita sprzed 450 mln lat, którą odnaleziono na terenie Czech, dowiedzieli się, że stoczył on walkę z wielorakiem, zwanym ''morskim skorpionem''. Ten drapieżnik był największym morskim stawonogiem, jaki kiedykolwiek żył na Ziemi. Należał do gatunku Jaekelopterus. Osiągał wielkość dorosłego człowieka, lecz zdaniem naukowców, największe osobniki mogły mieć nawet ok. 2,5 metra długości. Według ustaleń zespołu naukowego pod kierownictwem Oldřicha Fatki, ten wielorak, który zaatakował trylobita z odkrytej skamieliny, musiał mieć ponad 2 metry długości. Zarówno ''morskie skorpiony'' jak i trylobity, wyginęły całkowicie ok. 240-250 mln lat temu, w okresie permu. W tamtym czasie całkowitemu wymarciu uległo ok. 95 proc. wszystkich gatunków organizmów morskich, ponad 60 proc. wszystkich płazów i gadów, ok. 30 proc. rzędów owadów, a także paprocie, skrzypy i widłaki. Zdaniem naukowców, ich wymarcie może mieć związek z faktem uderzenia w Ziemię potężnej asteroidy ok. 251 milionów lat temu. U wybrzeży Australii, pod powierzchnią oceanu, znajduje się krater Bedout, który ma być pozostałością po tej katastrofie. Średnica krateru wynosi aż 195 kilometrów.

Ponad 780 zdarzeń w związku z burzami na Mazowszu odnotowali do piątkowego poranka strażacy. Wiele zniszczeń było też na Śląsku i w Małopolsce. Po groźnej pogodzie w czwartek, dziś mieszkańcy wschodniej części Polski powinni mieć się na baczności. - Będzie znowu padać, grzmieć, niewykluczony jest grad o sporej średnicy. Warunki są na tyle sprzyjające, że nie wyklucza się też powstania trąby powietrznej - informuje Jarosław Turała, ekspert i popularyzator meteorologii. Jak twierdzi, teoretycznie jest to możliwe, że podobna trąba powietrzna, jak ta, która wystąpiła w Czechach, wystąpi również w Polsce. - Nie jesteśmy w stanie ogarnąć skalę i intensywność zjawiska, które ewentualnie może się pojawić - dodaje. O tym wszystkim w rozmowie Klaudiusza Michalca.

W czwartek (24 czerwca) tornado w Czechach uszkodziło setki domów i samochodów. 150 osób zostało rannych. Około 200 policjantów zostało rozmieszczonych na południowym wschodzie kraju, aby pomóc ratownikom. Wcześniej tego dnia burze z piorunami pozbawiły elektryczności około 100 000 gospodarstw domowych w środkowych i południowych regionach Republiki Czeskiej, a powalone drzewa zablokowały tory na około 30 trasach kolejowych. Około 45 000 gospodarstw domowych było bez prądu. Tornado, które pojawiło się na południu Czech, przyczyniło się do olbrzymich zniszczeń w dwóch wioskach: Hrusky i Moravska Nova Ves. Obie położone są w pobliżu granicy ze Słowacją.

Kilka dni temu zastępca ambasadora Polski w Czechach Antoni Wręga skierował do czeskiego ministra zdrowia list w sprawie nowelizacji ustawy o aborcji. Chodzi o doprecyzowanie warunków, na jakich cudzoziemki mogą się poddawać aborcji w Czechach. Uważa, że przyjęcie nowelizacji może doprowadzić do rozkwitu turystyki aborcyjnej. – Martwi mnie to, że coraz częściej polskie władze próbują dać sygnał kobietom czy rodzinom w Polsce, że za wszelką cenę będą podejmować działania, by ograniczyć im możliwość decydowania o losach własnej rodziny – powiedziała Karolina Ferenc z Federy w programie "Newsroom". – Jestem bardzo przeciwny używaniu określenia "turystyka aborcyjna". W ramach turystyki pan Wręga może polecieć na Zanzibar. (…) Te kobiety, które wyjeżdżają do Czech czy Niemiec, one potrzebują pomocy, desperacko chcą otrzymać pomoc, której nie udało im się otrzymać w Polsce – dodał dr Maciej Socha, ginekolog.

W piątek gościem programu "Newsroom" Wirtualnej Polski był Mirosław Jankowiak. Kulturoznawca z UW pytany był przez Agnieszkę Kopacz o sytuację pandemiczną u południowych sąsiadów. - Czechy na początku dość marudnie szczepiły swoich obywateli. W Polsce wyglądało to lepiej, jeśli chodzi o statystyki - ocenia Jankowiak. Gość mówił również o bieżącej polityce w Pradze. Jego zdaniem prezydent Czech Miloš Zeman "wybudził się po wielu tygodniach ze snu zimowego, aby zaproponować ściągnięcie szczepionki z Rosji, po czym znowu zniknął". - Tutaj cały czas aktywny jest premier i minister zdrowia, natomiast prezydent publicznie pojawia się tylko sporadycznie - oświadczył Jankowiak.

Od połowy lutego w Czechach obowiązuje stan wyjątkowy. Wg danych ourworldindata.org notowane u naszych sąsiadów wskaźniki zakażeń na milion mieszkańców należą do najwyższych na świecie. O tym, jak wygląda teraz życie w stolicy Czech opowiedział w programie "Newsroom" WP Mirosław Jankowiak, mieszkaniec Pragi. – W tym momencie sytuacja wygląda tak, że jest stan nadzwyczajny, który oficjalnie potrwa do 28 marca, ale już dzisiaj odbędą się rozmowy i wszystko wskazuje na to, że rząd poparty przez partię komunistyczną przedłuży ten stan do 11 kwietnia. Prawdopodobnie utrzymane zostaną też wszystkie obostrzenia czyli godzina policyjna czy zakaz przemieszczania się między powiatami. Mieszkam w Pradze, ona jest traktowana jako jeden powiat, więc w tym momencie mój świat się skurczył do miasta Pragi. Trzeba też nosić maseczki. Jeśli wchodzi się do pomieszczenia zamkniętego – sklepu, apteki czy przychodni, trzeba mieć specjalne, certyfikowane maseczki nazywane tutaj respiratorami. (…) Mogę iść do sklepu, na spacer z psem i do apteki i na tym moje swobody w Czechach się kończą – przyznał Jankowiak.

Republika Czeska prowadzi rozmowy z Niemcami i innymi krajami europejskimi w sprawie leczenia części pacjentów z COVID-19. To wszystko przez zapełnione szpitale, które nie są już w stanie przyjmować kolejnych zakażonych koronawirusem. Najgorzej sytuacja wygląda w kraju pardubickim. Trwają rozmowy także z Polską, która może zaoferować Czechom około 200 łóżek. Do tej pory Niemcy zgodzili się na leczenie 19 czeskich pacjentów z COVID-19. Szwajcaria zaoferowała pomoc i transport dla 20 osób. Z kolei Słowacja podejmuje zdecydowane kroki, by powstrzymać rozprzestrzenianie się brytyjskiego wariantu koronawirusa. W całym kraju wprowadzono godzinę policyjną (20:00-01:00). Zaostrzono przepisy dla podróżujących i wprowadzono 24-godzinne kontrole graniczne na głównych przejściach z Polską, Austrią, Czechami i Węgrami. Jeśli to nie pomoże - w kraju rozważany jest tzw. twardy lockdown. Republika Czeska w ciągu roku pandemii odnotowała ponad 1,2 mln przypadków zakażeń koronawirusem i blisko 21 tys. zgonów. Razem ze Słowacją to obecnie jedne z najbardziej dotkniętych pandemią krajów w Europie.

Około 30 000 funkcjonariuszy policji oraz wojska wzięło udział w bezprecedensowej operacji mającej na celu wprowadzenie nowego, surowego ograniczenia, które zabrania Czechom podróżowania do innych krajów samorządowych. Restrykcje nie dotyczą sytuacji związanych z pracą lub opieką nad krewnymi. Premier Andrej Babiš powiedział, że celem środka jest zapobieżenie załamaniu się służby zdrowia w kraju oraz spowolnienie rozprzestrzeniania się wysoce zaraźliwego, brytyjskiego wariantu koronawirusa. Odkąd Czechy zarejestrowały pierwsze trzy osoby zarażone koronawirusem 1 marca ubiegłego roku, w kraju liczącym 10,7 miliona osób odnotowano ponad 1,24 miliona potwierdzonych przypadków i 20 469 zgonów.

Mecz ukraińskiej ekstraklasy kobiet w piłce ręcznej zamienił się w wielką bijatykę. Awanturę wszczęła Karolina Sawczenko. Zawodniczka Dnieprjanki Chersoń była wściekła, że sędzia nie odgwizdała faulu na niej. Piłkarka uderzyła rywalkę z Realu Mikołajów w twarz, a to wywołało bójkę. Dopiero po dłuższym czasie udało się zaprowadzić spokój, a obie szczypiornistki zostały wyrzucone z parkietu. W II części dzisiejszego odcinka obejrzycie świąteczne przygotowania w domu Thiago Silvy, a na koniec pokażemy cudowną bramkę z ligi czeskiej.

Mieszkaniec miasta Stříbro w Czechach udostępnił nagranie, na którym widać wzrastające drzewko awokado. Petr Ganaj filmował rozwój drzewka przez 62 dni, następnie zmontował całe nagranie w formie 1,5-minutowego timelapse, czyli niezwykle popularnej techniki, łączącej fotografię z filmem. Mężczyzna użył w sumie ponad 8000 zdjęć, które robione były w odstępie czasowym do 60 minut każde. Petr zastosował jedną z dwóch znanych technik hodowli drzewka awokado. Umieścił lekko rozciętą pestkę w wodzie. Innym sposobem jest jeszcze umieszczenie jej w doniczce z ziemią oraz przykrycie jej folią lub nałożenie od góry kawałka plastikowej butelki, która ma być swego rodzaju mini szklarnią. Ganaj jak sam przyznał, lubi pokazywać w obiektywie naturę w taki sposób, w jaki nasze oczy często tego nie dostrzegają.

Czeski Grzybiarz w okolicy miejscowości Jesionik natknął się na wystający metolowy przedmiot w lesie. Jak się później okazało, była to broń. Czech znalazł miecz i topór, których to wiek eksperci określili na 3000 lat. Odkrywca zawiadomił archeologów, którzy nie kryli zaskoczenia, ponieważ region Gór Opawskich w tamtym czasie był słabo zaludniony. Naukowcy z Muzeum Ziemi Śląskiej w Opawie podkreślają, że odnaleziony miecz z brązu nie był używany w walce, lecz do ceremonii. Wskazują na to badania, które przeprowadzono zaraz po odnalezieniu. Według archeologów oba znaleziska pochodzą z początku kręgu kultur pól popielnicowych. Po zakończeniu prac wykopaliskowych, znaleziska będzie można zobaczyć w Muzeum Etnograficznym Jesionika, jak i Muzeum Ziemi Śląskiej w Opawie.

Po raz pierwszy w Czechach przybyło w ciągu doby prawie 15 tysięcy nowych przypadków koronawirusa. Ze względu na szybkie rozprzestrzenianie się SARS-CoV-2, od czwartku rząd wprowadził znaczne ograniczenia, które mają zmniejszyć liczbę kontaktów między ludźmi. Otwarte są tylko sklepy spożywcze, drogerie, apteki i kwiaciarnie. Restauracje sprzedają jedzenie tylko na wynos. W praktyce oznacza to ponowny lockdown. – W porównaniu z marcem jest znacznie większe niezadowolenie wśród ludzi. Buntują się – mówi w rozmowie z WP Jan Škvrňák. Czeski dziennikarz zauważa, że sporo ludzi, mieszkających przy granicy z Polską, zaczęło robić zakupy w Bielsku-Białej czy też Cieszynie, omijając prawo. Odniósł się również do służby zdrowia. Szpitale jak na razie radzą sobie z przyjmowaniem pacjentów, ale za kilka dni lub tygodni może być znacznie gorzej. – Będzie więcej zarażonych – ocenia mieszkaniec Pragi. Więcej w rozmowie Klaudiusza Michalca.

Już ponad sto tysięcy osób zaraziło się w Czechach koronawirusem. Z dnia na dzień sytuacja jest tam coraz gorsza. W związku z szybkim rozprzestrzenianiem się SARS-CoV-2 rząd wprowadził nowe restrykcje, które mają obowiązywać przez 14 dni. Od piątku restauracje i puby są zamykane o godz. 20. W kraju nie mogą funkcjonować siłownie i baseny. Od poniedziałku zamknięte będą teatry i kina. – Rząd ma nadzieję, że sytuacja się trochę poprawi. Może nastąpić całkowity lockdown. Nie jest dobrze teraz – mówi Filip Harzer, czeski dziennikarz portalu "Seznam Zprávy". – Ludzie stawiają opór przeciwko rządowi. Nie chcą lockdownu. Widać, że nie noszą maseczek – relacjonuje Harzer. Więcej w rozmowie Klaudiusza Michalca.

- Rząd informuje, że jest groźna sytuacja epidemiologiczna, ale czeska służba zdrowia powinna to wytrzymać. Widać jednak, że Czesi zbliżają się do granicy wytrzymałości. Statystyki są inne niż w Polsce. Wczoraj było 3500 nowych zakażonych. Dla polski to tak, jakbyśmy mieli 12 tys. nowych chorych. Jednak w Czechach jest inne podejście do testów. W lecie były dni, gdy robiono 2,5-3 tys. testów dziennie. Ostatnio robi się pomiędzy 19-20 tys. Minister zdrowia chce zwiększyć do 30 tys. Więc to tak, jakby Polska miała robić 100 tys. dziennie. Trzeba by zwiększyć czterokrotnie. To oczywiście powoduje wzrost statystyk i ma wpływ na bieżącą politykę - mówił w programie "Newsroom" Mirosław Jankowiak, mieszkaniec Pragi.

Od soboty w Czechach trzeba będzie nosić maseczki w pomieszczeniach zamkniętych na imprezach, w których będzie uczestniczyć ponad 100 osób. Taką decyzję podjął minister zdrowia, Adam Vojtiech. Ma to związek z wyraźnym wzrostem zachorowań u południowego sąsiada Polski. Liczba nowych przypadków koronawirusa martwi tamtejszy rząd. – Mówi się już o rzekomej drugiej fali – twierdzi Filip Harzer, czeski dziennikarz portalu Seznam Zprávy. – Jest teraz więcej przypadków, to są ogniska lokalne. Część ludzi jest wkurzona, bo bardzo wszystko się wszystko zmienia. To trochę wygląda jak w marcu – dodaje. Więcej w rozmowie reportera WP, Klaudiusza Michalca.