czarna dziura (strona 2 z 3)

Technologia pozwala nam odkrywać coraz więcej czarnych dziur w przestrzeni kosmicznej. Naukowcy obserwują ze szczególną uwagą obszar przestrzeni w centrum Drogi Mlecznej. Czarne dziury stwarzają bowiem ryzyko wchłonięcia podstawowych "cegiełek budulcowych" naszego wszechświata. Taką kontrowersyjną tezę stawia dr Alessandro Sfondrini z Instytutu Fizyki Teoretycznej w Niemczech. W swoim nagraniu ekspert porównuje czarne dziury do garnka z gotującą się wodą, którą traci w postaci pary. Czarna dziura tak samo może tracić część masy w bardzo powolnym procesie (promieniowanie Hawkinga). Może jednak połączyć się też z innym obiektem i zacząć pochłaniać jeszcze większą masę materii. Jej silne pole grawitacyjne uniemożliwia wydostanie się jakiejkolwiek materii na zewnątrz. W ten sposób składniki budulcowe wszechświata mogłyby zostać wchłaniane. To stanowiłoby problem dla części galaktyki. Ziemia wydaje się bezpieczna. Nasz Układ Słoneczny znajduje się dalej od centrum Drogi Mlecznej i obecnej tam supermasywnej czarnej dziury. Sagittarius A* wykazuje coraz większą aktywność, ale jej odległość od nas to ok. 26 tys. lat świetlnych.

Naukowcy za pomocą fal grawitacyjnych wykryli największą dotąd czarną dziurę. Jej masa jest 150 razy większa od Słońca. Powstała w wyniku zderzenia dwóch czarnych dziur, które już były masywne. To rekordzistka - jest dwa razy cięższa, niż jakakolwiek czarna dziura obserwowana wcześniej za pomocą fal grawitacyjnych. Eksperci z Australii korzystając z detektorów fal grawitacyjnych LIGO i Virgo dostrzegli falę o energii 8 razy większej niż energia Słońca. Sygnał pochodził z odległości 17 mld lat. Wykryto go 21 maja 2019 r. i określono jako GW190521. W analizach pomogli brytyjscy naukowcy. Ustalili, że gigantyczny obiekt jest wynikiem połączenia się czarnej dziury 66 raz większej od Słońca z drugą ok. 85 razy większą. Astrofizycy nie wykluczają, że obiekty tak masywne mogą być efektem wcześniejszych, wielokrotnych połączeń. Odkrycie jest szansą na rozwiązanie zagadki powstawania supermasywnych czarnych dziur z obiektów o masach pośrednich. Czarne dziury o masach pośrednich naukowcy porównali do nasion. Nasion, które kiełkują kosmicznymi potworami w centrach galaktyk.

Oto, co dzieje się w momencie, kiedy gwiazda zaczyna być pochłaniana przez czarną dziurę. Astronomowie z Uniwersytetu Kalifornijskiego przyjrzeli się temu procesowi. W teorii sądzono, że podczas "pożerania" gwiazdy, jej szczątki zaczynają się spłaszczać i formują tzw. dysk akrecyjny, emitujący duże promieniowanie rentgenowskie. Jednak wiele obserwowanych przypadków dowiodło, że dyski często nie emitują żadnego promieniowania. Powstał pewien paradoks, który udało się rozwikłać dopiero badaczom z Kalifornii.

Zespół naukowców z Australijskiego Uniwersytetu Narodowego odkrył, że Ziemia od dziesiątek tysięcy lat dryfuje w pyle powstałym w wyniku potężnego wybuchu gwiazdy supernowej. Co więcej, cząstki materii supernowej, które powstały w wyniku eksplozji, znajdują się na naszej planecie. Naukowcy dowiedzieli się tego na podstawie analizy radioaktywnych izotopów żelaza-60 z dna Oceanu Spokojnego. Badacze są zgodni, że ten izotop trafił na Ziemię właśnie z powodu wybuchu supernowej, który musiał mieć miejsce stosunkowo niedawno jak na realia kosmosu oraz bardzo blisko naszej planety. Fakt jego odnalezienia świadczy o tym, że musiało dojść do wybuchu niedawno, gdyż izotopy tego rodzaju rozkładają się miliony lat.

Naukowcy z Niemiec wykryli dziwne pulsacje w chmurze gazu zasilanej przez czarną dziurę. Proces porównali do bicia serca. Mowa o układzie SS 433, który znajduje się w gwiazdozbiorze Orła, 15 tys. lat świetlnych od Ziemi. Układ ten składa się z czarnej dziury (o masie ok 20 mas Słońca) oraz gwiazdy 30-krotnie od niego większej. Obiekty krążą wokół siebie przez 13 dni. W tym czasie czarna dziura zasysa materię z gigantycznej gwiazdy. Źródło zasilania przez czarną dziurę pulsacji promieniowania gamma pozostaje dla ekspertów tajemnicą. Wszystko przez dużą odległość obiektów od siebie - aż 100 lat świetlnych. SS 433 określono mikrokwazarem, ze względu na strukturę podobną do kwazarów - aktywnych galaktyk z czarnymi dziurami które wystrzeliwują cząsteczki w formie strug materii (dżetów) na odległość tysięcy lat świetlnych. W trakcie tego procesu wytwarzana jest zmienna emisja radiowa. Za "bicie serca" układu mogą odpowiadać protony ze strug materii, które łącząc się z gazami, tworzą tajemnicze pulsacje. Konieczne są dalsze badania, by lepiej poznać procesy zachodzące w SS 433.

Naukowcy z Uniwersytetu Diego Portalesa w Satniago w Chile odkryli, że korona supermasywnej czarnej dziury stała się 10 000 razy ciemniejsza w ciągu zaledwie 40 dni. Astronomowie zainteresowali się tematem, gdy program ASAS-SN wyszukujący kosmiczne eksplozje zarejestrował drastyczne zaciemnienie korony czarnej dziury, a następnie jej ponowne rozjaśnienie w przeciągu około 365 dni. Do tej pory sądzono, że zmiany tego typu zmiany trwają setki tysięcy, a nawet miliony lat. Astronomowie są kompletnie zaskoczeni tym odkryciem. Naukowcy nadal nie są pewni co do przyczyny zniknięcia korony czarnej dziury, ale mają swoje hipotezy na ten temat. Planują baczniej przyglądać się innym czarnym dziurom, aby uzyskać więcej informacji o tym, czy inne supermasywne czarne dziury będą zachowywały się podobnie.

Eksperci z Harvardu sądzą, że tajemnicza dziewiąta planeta, może być czarną dziurą wielkości grejfruta. Astronomowie dawno zauważyli, że jakiś duży obiekt zniekształca orbitę Neptuna. Sądzono, że za planetą czai się tajemnicza, dziewiąta planeta Układu Słonecznego. Jednak naukowcy mają na ten temat inną teorię. Uważają, że dziewiąta planeta to tak naprawdę mała czarna dziura, posiadająca jednak ogromny ciężar. Jej siła oddziaływania miałaby być ogromna i zniekształcać orbity pobliskich planet. Eksperci chcą swoją teorię potwierdzić za pomocą nowego, ultranowoczesnego teleskopu, który budowany jest właśnie w Chile i ma być gotowy w 2022 roku.

J2157, to największa znana nam czarna dziura we wszechświecie. Odkryta została w 2018 roku dzięki teleskopowi (VLT), należącemu do Europejskie Obserwatorium Południowe w Chile. Jest 34 miliardy razy większa od Słońca oraz aż 8000 razy większą od Sagittarius A, czyli supermasywnej czarnej dziury, która znajduje się w centrum Drogi Mlecznej. J2157 oprócz tego, że jest największa, to również najszybciej się powiększa. Ta wyjątkowa czarna dziura pochłania każdego dnia masę wielkości naszego Słońca. Można zatem sobie wyobrazić jej potęgę. Do tej pory J2157 pożarła już dużą część gwiazd i materii i cały czas jest ''głodna''. Znajduje się aż 1,2 miliarda lat świetlnych od nas, zatem widzimy ją taką, jaką była przed 1,2 miliardem lat. W tym momencie może być już znacznie większa i pochłaniać kolejne ciała niebieskie.

Niebieska gwiazda oddalona od Ziemi o 75 mln lat świetlnych nagle zniknęła bez śladu. Chodzi o niebieską, masywną gwiazdę z galaktyki karłowatej Kinmana, która była obserwowana przez długi czas przez naukowców. Była 2,5 mln razy jaśniejsza od Słońca. Naukowcy podczas jej analizy dowiedzieli się, że była już w schyłkowej fazie swojego istnienia, lecz jej zniknięcie jest bardzo tajemnicze i niespodziewane. Andrew Allan, z College Dublin w Irlandii, członek zespołu naukowców badających galaktykę Kinmana podkreślił nawet: ''To byłoby niezwykłe, gdyby tak masywna gwiazda zniknęła bez jasnego wybuchu supernowej”. Zespół naukowców jest pewny, że byłby to pierwszy taki przypadek w historii. Zwykle gdy gwiazdy giną, dochodzi do ich wybuchu i zapadnięcia się w czarną dziurę. Astronomowie planują pogłębione badania nad zniknięciem niebieskiej gwiazdy.

Naukowcy odkryli gwiezdny obiekt, lżejszy od czarnej dziury, ale cięższy od gwiazdy neutronowej. Odkrycie, dokonane przez obserwatorium LIGO, może zmienić nasze rozumienie Wszechświata. Naukowcy obiekt odkryli w sierpniu 2019 r, ale dopiero teraz wykluczyli wszystkie hipotezy i doszli do wniosku, że mają do czynienia z czymś, czego wcześniej nie znali. Obiekt nazwano czarną gwiazdą neutronową. Jego masa i wielkość są ponad 20-krotnie większe od ziemskiego Słońca. Eksperci odkryli jego istnienie dzięki wykryciu ogromnych fal grawitacyjnych, które krążą w kosmosie.

Nie można stworzyć jej w warunkach laboratoryjnych, ale można zastąpić ją falami dźwiękowymi. Naukowcy z Uniwersytetu w Glasgow znaleźli sposób, by pokazać sposób wydobywania się energii z czarnej dziury. Początkowo uważano, że nic nie jest w stanie przed nią uciec - nawet światło. W 1969 r. brytyjski fizyk Roger Penrose stwierdził, że czarną dziurę można wykorzystać jako generator energii. Radziecki fizyk Jakow Zeldowicz twierdził, że można to pokazać obracając cylinder, który odbija światło. Okazało się jednak, że cylinder musiałby obracać miliard razy na sekundę, aby eksperyment zadziałał. Po 50 latach nadal nie ma narzędzi do testów za pomocą światła. Wykorzystano do tego fale dźwiękowe.

NASA uchwyciło strumień plazmy, który wydostał się z czarnej dziury. Mowa o MAXI J1820, czarnej dziurze znajdującej się około 10 mln lat świetlnych od Ziemi. Badacze obserwowali ją już od listopada 2018 r. i udało im się zauważyć niezwykłą erupcję. Eksplozja bowiem wyrzuciła z dziury strumień plazmy, zwany dżetem, który z prędkością równą 80 proc. prędkości światła, "uciekł" z pola oddziaływania czarnej dziury.

Astronomowie z ESO dokonali pod pewnymi względami przełomowego odkrycia. Odnaleźli czarną dziurę w odległości zaledwie 1000 lat świetlnych od Ziemi. To na tyle blisko, że można zobaczyć orbitujące wokół niej gwiazdy gołym okiem w bezchmurną noc. Odkrycia dokonali za pomocą 2,2-metrowego teleskopu w Obserwatorium La Silla w Chile. Dziura o masie co najmniej 4 mas Słońca, nie jest samotnym obiektem, gdyż po jej orbicie poruszają się dwie inne gwiazdy. Dokładne przyjrzenie się i analiza tych gwiazd pozwoliła ustalić, że w centrum musi znajdować się jeszcze jeden element, który jest niewidoczny. Taka wiedza pozwoli naukowcom na lepsze zrozumienie powstawania czarnych dziur i ich odnajdowanie.

Eksperci ESO zaobserwowali gwiazdę "tańczącą" wokół czarnej dziury, dowodząc tym samym ogólnej teorii względności Einsteina. Po 27 latach obserwacji gwiazdy S2, naukowcy zobaczyli, że porusza się ona po orbicie, tworząc kształt rozety. Jej orbita nie jest zamknięta jak w grawitacji newtonowskiej (elipsa). Obiega czarną dziurę raz na 16 lat. Ruch S2 wokół radioźródła Sagittariusa A*naukowcy porównali do tańca. Obserwacje S2 i ruch w kształcie rozety utwierdził ich w przekonaniu, że Sagittarius A* jest supermasywną czarną dziurą. "Taniec" gwiazdy wykryto za pomocą teleskopu VLT w obserwatorium na chilijskiej pustyni Atakama.

Kosmiczny Teleskop Hubble'a pierwszy raz dostrzegł w odległej galaktyce czarną dziurę o średniej masie. Według naukowców z Uniwersytetu New Hampshire w Durham, to brakujące ogniwo w ewolucji wszechświata. Jej masa to około 50 tys. mas Słońca. Została znaleziona 740 mln lat świetlnych od Ziemi. Nowa czarna dziura o średniej masie (IMBH) powstała w wyniku rozpadu gwiazd, które pochłonęła. Do jej odkrycia wykorzystano też trzy teleskopy rentgenowskie.

Astronomowie odkryli sześć dziwnych obiektów w centrum galaktyki, które nie pasują do żadnej znanej kategorii. Aby móc je jakoś zakwalifikować, badacze nadali im nazwę obiektów G. Po raz pierwszy zauważyli je naukowcy z Uniwersytetu Kalifornia 15 lat temu. Przez te wszystkie lata badali tajemnicze obiekty i właśnie opublikowali wyniki. Na początku myślano, że są to zwykłe chmury gazowe, rozciągnięte wokół centrum Drogi Mlecznej. Jednak żaden z obiektów G nie zachowywał się jak typowa chmura gazowa w przestrzeni kosmicznej.

Naukowcy z Chin odkryli w Drodze Mlecznej przedziwny obiekt. To czarna dziura, która faktycznie nigdy nie powinna istnieć. Ma bardzo niestandardową masę – ok. 70 razy większą niż Słońce. Jakby tego było małom, obiekt powstał w bardzo nietypowym miejscu – w spiralnym ramieniu galaktyki. Odkrycia dokonano poprzez obserwację ruchu gwiazd przy pomocy teleskopów optycznych. Znane dotychczas czarne dziury miały masę poniżej 50 mas Słońca. Do tej pory badacze sądzili, że z tak gigantycznych gwiazd nie mogą powstać czarne dziury. Myśleli, że są one zawsze rozrywane wybuchami supernowych.

Astronomowie z Australii stworzyli unikalny obraz Drogi Mlecznej uchwycony za pomocą fal radiowych. Udało się pokazać, jak wyglądałaby nasza galaktyka, gdyby ludzie mogli zobaczyć fale radiowe. Do wykonania obrazu wykorzystano dane z radioteleskopu, które przetworzono komputerowo. Dzięki temu zyskaliśmy zupełnie nowy obraz Drogi Mlecznej, który różni się od jej dotychczasowych wersji. Na całości dominują kolory złoty i żółty. W sercu Drogi Mlecznej znajduje się supermasywna czarna dziura.

Naukowcy Uniwersytetu w Southampton stworzyli symulację przedstawiającą gwałtowne zjawisko w czarnej dziurze. Chodzi o rozbłysk - eksplozję w związku z gwałtownie zmieniającym się poziomem promieniowania.

Naukowcy odkryli, że w czasach, kiedy nasi najstarsi przodkowie dopiero schodzili z drzew, w kosmosie miała miejsce eksplozja gigantycznej czarnej dziury. Zdarzenie nazwano rozbłyskiem Seyferta. Do eksplozji doszło 3,5 mln lat temu. Powstały wtedy dwa stożki promieniowania jonizującego, które rozprzestrzeniły się w kosmosie jak "promienie światła latarni morskiej". Eksplozja była tak wielka, że zakłóciła Strumień Magellana, znajdujący się ok. 200 000 lat świetlnych od Drogi. Dotychczas eksperci myśleli, że Droga Mleczna jest galaktyką z niezbyt aktywnym centrum. Teraz okazuje się, że to przekonanie było całkowicie błędne. Nowe odkrycie może całkowicie wpłynąć na interpretację natury i ewolucji Drogi Mlecznej. Źródłem wybuchu była czarna dziura, znana jako Saggittarius A. Jest ona 4.2 miliony razy masywniejsza od Słońca.

Kosmiczny teleskop NASA, natknął się na rzadkie zjawisko: gwiazdę "pożeraną" przez czarną dziurę. Zdarzenie miało miejsce 375 milionów lat świetlnych od Ziemi, w gwiazdozbiorze Ryby Latającej. Czarna dziura i gwiazda brały udział w zjawisku, które naukowcy nazywają rozerwaniem pływów.

W kwietniu eksperci z Event Horizon Telescope pokazali pierwsze zdjęcie czarnej dziury. Znajduje się ona 55 mln lat świetlnych od Ziemi, w centrum galaktyki Messier 87. Teraz naukowcy NASA przygotowali niesamowitą wizualizację, która szczegółowo pokazuje ten wyjątkowy twór.

Sagittarius A* - supermasywna czarna dziura - wyemitowała tajemniczo jasny rozbłysk. Był on 75 razy jaśniejszy, niż przeciętnie, co czyni go najjaśniejszym, kiedykolwiek zarejestrowanym w zakresie fal podczerwonych rozbłyskiem w obiekcie Sagittarius A*. Widok ten, jak zdradza astronom Tuan Do z Uniwersytetu Kalifornijskiego, wprawił naukowców w zdumienie. Początkowo naukowiec sądził nawet, że obserwuje gwiazdę. Eksperci są pewni, ze rozbłysk jest oznaką wyjątkowych procesów zachodzących w czarnej dziurze. To, jakich dokładnie, astronomowie będą dopiero sprawdzać. Sagittarius A* leży w centrum Drogi Mlecznej. Jego masa może sięgać nawet 3,7 mln mas Słońca. Znajduje się ponad 25 tys. lat świetlnych od Ziemi.

W centrum galaktyki Holmberg 15A (700 mln lat świetlnych od Ziemi) odkryto prawdziwego potwora. Ma masę 40 miliardów razy większą od masy Słońca i jest jedną z największych czarnych dziur, jakie kiedykolwiek udało się odkryć. Stało się to podczas śledzenia ruchu gwiazd wokół niej. Najnowsze pomiary wskazują, że wbrew wcześniejszym obliczeniom, obiekt jest nawet 9 razy większy, niż sądzono. Jego horyzont zdarzeń jest zapewne ogromny. Pochłonąłby orbity wszystkich planet w Układzie Słonecznym. Badania nad czarną dziurą będą kontynuowane. Naukowcy chcą się dowiedzieć, jak taki potwór powstaje.

Ogromne czarne dziury często znajdują się w centrach galaktyk. W centrum naszej galaktyki, Drogi Mlecznej, również znajduje się czarna dziura, nazwana przez naukowców Sagittarius A* (Sgr A*). Ogromne czarne dziury, pochłaniając materię, emitują wysokoenergetyczne promieniowanie. Sgr A* jest jednak inna.