kosmos (strona 3 z 28)

Kosmiczna sensacja. Astronomowie odkryli dysk wokół gigantycznej egzoplanety przypominającej Jowisza. Chodzi o planetę PDS 70c spoza Układu Słonecznego. Jest tak młoda, że wciąż tworzy się wokół niej dysk protoplanetarny, a z niego uformują się księżyce. To przełomowe odkrycie, bo pierwszy raz naukowcy mogą obserwować, jak powstają księżyce w młodych układach gwiezdnych. Ich obserwacja może dużo podpowiedzieć o historii tworzenia się samego satelity Ziemi. Za obserwacją narodzin księżyców otaczających egoplanetę stoją francuscy badacze z Uniwersytetu w Grenoble. Planeta, nazwana PDS 70c, znajduje się na orbicie wokół bardzo młodej, liczącej 5,4 miliona lat gwiazdy PDS 70. Odległość od Ziemi egzoplanety wynosi 370 lat świetlnych od Ziemi. W tym regionie wciąż formują się księżyce i nowe planety. Dookoła PDS 70c krąży taka ilość gruzu, pyłu i odłamków, że wystarczy do stworzenia do trzech księżyców wielkości Ziemi. Sama egzoplaneta jest dwa razy większa od Jowisza i potrzebuje 227 lat, aby zakończyć pojedynczą orbitę wokół swojej gwiazdy, nabywając w tym czasie dysk okołoplanetarny, w którym mogą powstawać właśnie kolejne księżyce. Odkrycia dokonano m.in. dzięki urządzeniom w obserwatorium ALMA w Chile. W trakcie analiz ujawniono, że tworzący się wokół planety dysk protoplanetarny ma średnicę ok. 150 mln km – to mniej więcej tyle, ile wynosi odległość Ziemi od Słońca. Do tej pory odkryto ponad 4 tys. egzoplanet. Wszystkie w dojrzałych systemach, w których dyski protoplanetarne zdążyły już zniknąć.

W marcu na polu w Gloucestershire w Wielkiej Brytanii znaleziono niewielki fragment skały, który okazał się meteorytem sprzed 4,6 miliarda lat. Ta mała część ciała niebieskiego, której nadano nazwę Winchcombe na cześć pobliskiego miasteczka, według najnowszych analiz może mieć większe znaczenie dla świata nauki, niż przypuszczano. Naukowcy z Loughborough University wraz z organizacją ERRARO (The East Anglian Astrophysical Research Organisation), prowadzą obecnie badania w celu określenia dokładnego składu znaleziska. Chcą dowiedzieć się więcej o jego pochodzeniu. Wygląda na to, że Winchombe jest obiektem sprzed powstania planet - liczy 4,6 miliarda lat, czyli mniej więcej tyle samo, ile Układ Słoneczny. Utworzył się z tych samych gazów i pyłów co planety i Słońce. Wyjątkowość tego znaleziska podkreśla fakt, że jest to chondryt węglowy, czyli meteoryt składający się z węgla i krzemu. Ma bardzo kruchą budowę, przez co przeważnie rozpadają się w trakcie przelotu przez ziemską atmosferę. Dodatkowo obiekt, przemierzył ponad 177 mln km i nigdy nie przeszedł gwałtownych zderzeń. Badacze uważają, że to niezwykłe znalezisko może dużo powiedzieć na temat początków życia. Chondryty węglowe zawierają bowiem związki, takie jak aminokwasy. Ze względu na to, że znajdują się one we wszystkich żywych organizmach, naukowcy z Londynu wierzą, że ich identyfikacja w starożytnej skale z kosmosu będzie przełomowym odkryciem na temat narodzin życia na Ziemi. Badacze analizują skład meteorytu z Gloucestershire przy pomocy m.in. rentgenografii strukturalnej i spektroskopii. Słynna już skała pochodzi spoza orbity Marsa i znajdowała się w pasie kosmicznym między Czerwoną Planetą a Jowiszem. Musiała zostać wyrzucona przez oddziaływania grawitacyjne lub zderzenia między asteroidami. Na teren Wielkiej Brytanii spadł w lutym. Był to pierwszy upadek meteorytu od 30 lat na terenach Królestwa. Odnalazł go chemik Derek Robson z Wydziału Chemii Loughborough University. - To naukowa baśń. Jednego dnia twój przyjaciel znajduje meteoryt, a drugiego daje ci do analizy pozaziemski materiał. Istnieje ogromna szansa, by dowiedzieć się więcej o sobie i Układzie Słonecznym – skomentowała chemiczka, Sandie Dann, która należy do zespołu badającego Winchcombe.

Najważniejsze wydarzenia z Polski i ze świata, ciekawe rozmowy i tematy, które budzą emocje. WP News - nowy program Wirtualnej Polski i Telewizji WP. Prowadzący: Agnieszka Kopacz i Patrycjusz Wyżga dwa razy dziennie przedstawią państwu porcję gorących newsów i ciekawostek oraz połączą się na żywo z reporterami będącymi zawsze tam, gdzie dzieją się najważniejsze rzeczy. Dynamiczny program WP News codziennie o 11:50 i 16:50 na stronie głównej WP i w Telewizji WP.

Po godzinie 15.00 polskiego czasu rozpoczęła się kosmiczna przygoda jednego z najbogatszego człowieka świata, założyciela Blue Origin i firmy Amazon - Jeffa Bezosa. W wyprawie towarzyszyła mu trójka innych pasażerów: jego brat, Mark Bezos, 82-letnia pionierka kosmonautyki Mary Wallace "Wally" Funk oraz 18-letni student fizyki Oliver Daemen. Ten ostatni stał się w ten sposób najmłodszą osobą, która poleciała w kosmos. Kapsuła załogowa Blue Origin zainstalowana na rakiecie New Shepard, wzbiła się na wysokość około 100 kilometrów, po czym bezpiecznie wylądowała na Ziemi. Załoga przebywała w stanie nieważkości przez kilka minut. Organizatorzy lotu zadbali o pełne nagranie całej wyprawy, które można obejrzeć w wielu relacjach w internecie. To wydarzenie przeszło do historii, jako drugi lot turystyczny w kosmos, lecz jednocześnie pierwszy komercyjny lot w kosmos z wykorzystaniem autonomicznego statku, który był w pełni zarządzany przez komputer pokładowy, bez udziału człowieka. Blue Media ogłosiło wielki sukces i już planuje kolejne podobne loty. Chętnych na lot w kosmos, posiadających przy tym grube portfele, z pewnością nie zabraknie.

Badacze z Europejskiego Obserwatorium Południowego (ESO) na wzgórzu Cerro Paranal w Chile wykonali spektakularne zdjęcia pobliskich galaktyk. Mowa o NGC 1300, NGC 1087, NGC 3627, NGC 4254 i NGC 4303. To pierwszy raz, kiedy naukowcom udało się uchwycić taki widok w tak wysokiej jakości. Na fotografiach widać młode gwiazdy - ich położenie oraz rozgrzewający się wokół gaz. Do obserwacji użyto dwóch teleskopów - Alma oraz VLT. Badacze nazwali je "kosmicznymi fajerwerkami". Obiekty te nie tylko zachwycają, ale tez mogą nieść za sobą odpowiedź na wiele pytań. Naukowcy od lat przeprowadzają obserwacje pobliskich galaktyk, aby zbadać moment narodzin gwiazd. Te zdjęcia mogą w tym pomóc i stanowić podstawę do dalszych badań. Uchwycona feeria barw pokazuje różnorodność składowych galaktyki, które mogą pozwolić na określenie lokalizacji ciał niebieskich. Obserwacja tych obiektów pozwoli w przyszłości zbliżyć się do odpowiedzi na pytanie, co powoduje, że obłoki gazu tworzą gwiazdy.

71-letni miliarder Richard Branson dotarł do granicy atmosfery z przestrzenią kosmiczną i stał się pierwszym astroturystą. Założyciel Virgin Galactic postanowił spełnić swoje największe marzenie i wyruszyć tam, gdzie mogli tylko kosmonauci. Miliarder stworzył własny samolot, który został specjalnie zaprojektowany tak, by móc dotrzeć poza granice atmosfery. Richard Branson, wraz ze swoją załogą „dotknęli kosmosu”, wznosząc się na wysokość 86 km nad Ziemią. Ta odległość pozwoliła im na zobaczenie krzywizny naszej planety, jak i doświadczenia czterech minut stanu nieważkości. Ten przełomowy moment w historii turystycznych lotów w kosmos, był emitowany na żywo i zachwycił internautów. Branson nie szczędził słów radości i ekscytacji, a jego apel do młodych stał się hitem sieci. Relację na żywo na YouTube obejrzało 1 669 527 osób, a ten historyczny moment został opisany przez największe media na całym świecie.

To odkrycie może okazać się prawdziwą kosmiczną sensacją. Enceladus to szósty co do wielkości lodowy księżyc Saturna. Sonda Cassini odkryła na nim w 2005 r. metan "nieznanego pochodzenia" i pióropusze wody. Teraz Brytyjscy i Francuscy naukowy twierdzą, że rozwiązali ich zagadkę. Za metan na księżycu Saturna i efektowne gejzery, które uchwyciła sonda Cassini, mogą odpowiadać nie procesy geofizyczne a pozaziemskie mikroorganizmy. Eksperci z Uniwersytetu Arizony i Paryskiego Uniwersytetu PSL (Sciences & Lettres) oszalowali to konstruując specjalne modele matematyczne, które obliczają prawdopodobieństwo różnych scenariuszy. Wyniki badań naukowców nie sugerują wprost, że na Enceladusie istnieje życie pozaziemskie, ale są zgodne z analizami podobnej aktywności mikrobów w otworach hydrotermalnych w oceanach na Ziemi. Za tworzenie się gazu w gejzerach księżyca Saturna mogłyby odpowiadać bakterie metanogenne. Bezpośrednie poszukiwanie mikrobów na Enceladusie jest niemożliwe, bo wymagałoby to wierceń w lodzie o grubości od 5 do nawet 35 km. Enceladus jest jedynym z 82 księżyców Saturna, który kryje w sobie wodę w stanie ciekłym pod grubą warstwą lodu. To także jedno z trzech takich miejsc w całym Układzie Słonecznym obok Ziemi i księżyca Jowisza – Europy. Gejzery wydobywającej się z Enceladusa wody sugerują istnienie ogromnego oceanu, który znajduje się między jądrem księżyca, a jego lodową powłoką. Wyniki najnowszych badań opublikowano w czasopiśmie "Nature Astronomy".

Niedługo po północy 6 lipca Ziemia znajdzie się najdalej od Słońca. Aphelium zdarza się każdego roku, bowiem orbita naszej planety nie jest okrągła, lecz eliptyczna. – Jest to trochę przeciwne naszym zmysłom, bo mamy teraz bardzo ciepło, mamy lato na półkuli północnej. Wydawałoby się, że ta odległość ma jakieś znaczenie. W rzeczywistości nie ma. Ta różnica jest na tyle mała, że zmiana ilości światła i ciepła ze Słońca jest bardzo mała – mówi dr Kamil Deresz z Centrum Nauki Kopernik.

Orbiter Hope Zjednoczonych Emiratów Arabskich na początku tego roku przybył na Marsa, a już w lipcu zaskoczył świat niezwykłymi zdjęciami. Ten widok zorzy na Czerwonej planecie obiegł świat, a dane zebrane przez sondę EMUS (Emirates Mars Ultraviolet Spectrometer) mogą mieć znaczący wpływ na dalsze badania nad wzajemnymi wpływami promieniowania słonecznego, atmosfery i pól magnetycznych Marsa. "Pełen zestaw danych, zebranych podczas tych obserwacji, obejmuje dalekie i ekstremalne ultrafioletowe emisje zorzy, których nigdy wcześniej nie sfotografowano na Marsie" – napisała Agencja Kosmiczna ZEA. Do wykonania zdjęcia użyto spektrometru ultrafioletowego. Okazuje się, że marsjańska zorza jest bardzo podobna do tej widzianej na Ziemi. Tak jak na naszej planecie, cząsteczki wiatru słonecznego przedostają się do atmosfery, a następnie wchodzą w interakcję z gazem w górnej jej części i ta jonizacja wywołuje poświatę. W przypadku Marsa - cząsteczek tlenu. To, co odróżnia zorzę marsjańską od naszej, to miejsce jej występowania na planecie. Na Ziemi możemy zaobserwować to zjawisko jedynie na wyższych szerokościach geograficznych. Przez wczesny rozpad pola magnetycznego na Marsie, planeta pozbawiona jest dominujących biegunów, w związku z czym zorza rozkłada się zupełnie inaczej. Te obrazy mogą stanowić nowe narzędzie do mapowania i zrozumienia utraty pola magnetycznego Marsa.

Sinice zakwitły w Bałtyku. Potężne "zazielenienie" morza widać nawet na zdjęciach satelitarnych, które udostępnia na swoich stronach IMGW. Z powodu zakwitu sinic zamknięto już kilkanaście kąpielisk. - Wysoka temperatura powietrza i wody sprzyja zakwitowi tych bakterii, a to powoduje zamykanie plaż. Sinice mogą być groźne dla naszego zdrowia. Mogą produkować toksyny, które powodują np. zaczerwienienie na naszym ciele, wymioty, biegunkę, gorączkę i bóle mięśni – tłumaczy w programie WP Newsroom Grzegorz Walijewski, hydrolog IMGW-PIB. – Najbliższy czas może być małym i niemiłym zaskoczeniem dla tych, którzy wybrali się nad morze, żeby wypoczywać – dodaje ekspert. Kiedy widzimy powiewająca czerwoną flagę, absolutnie nie wchodzimy do takiej wody.

Naukowcy z Uniwersytetu w Vigo w Hiszpanii dokonali niezwykłego odkrycia. Po dokonaniu analiz próbek gleby pobranych w 2016 roku przez należący do NASA łazik Curiosity okazało się, że odnaleźli w nich minerały ilaste, które występują również na Ziemi. W raporcie opublikowanym w czasopiśmie naukowym Nature Astronomy wskazują, że dowodzi to na istnienie życia na Marsie. Ich zdaniem warunki sprzyjające temu istniały tam ponad milion lat. Prawdopodobnie istniały tam stabilne warunki atmosferyczne oraz panowała temperatura od od -3.3 st. Celsjusza do 50,6 st. Łazik Curiosity dotarł do krateru Gale na Marsie w sierpniu 2012 roku. Poszukuje na miejscu śladów wody i związków organicznych. Krater ma średnicę aż 154 kilometrów i według ekspertów, ok. 3,5 miliarda lat temu był ogromnym jeziorem.

Avi Loeb, astrofizyk z Harvardu, uważa, że może istnieć związek między Oumuamua, a UFO. Według jego nowej teorii, może istnieć powiązanie między tym tajemniczym obiektem oraz tymi, które zostały niedawno ujawnione w raporcie Pentagonu. W artykule opublikowanym dla "Scientific American" Loeb, sugeruje, że Oumuamua mogła być przeznaczona do skanowania sygnałów, szukając czujników, które umieściła wcześniej w ziemskiej atmosferze inna sonda wysłana przez obcą cywilizację. - Poprzednikiem Oumuamua mógł być statek, który bez zauważenia umieszczał małe sondy w ziemskiej atmosferze - napisał Loeb w swoim artykule. Oznacza to, że może być odbiornikiem sond, które zostały wysłane w kierunku Ziemi dawno temu. Pentagon w swoim raporcie przyznaje, że niektóre z UAP (niezidentyfikowanych zjawisk lotniczych) istnieje naprawdę i może nie pochodzić od człowieka. Możliwe jest jednak też, że to nowa broń opracowywana przez Rosjan lub Chiny. Jednak wówczas raport ten nigdy nie zostałby upubliczniony. Eksperci przyznają więc, że wiele z obiektów UAP może być zjawiskami naturalnymi lub mogą mieć pozaziemskie pochodzenie. Naukowiec z Harvardu zauważa, że w Układzie Słonecznym powinno znajdować się biliard obiektów podobnych do Oumuamua, jeśli mają one naturalne pochodzenie. Inni naukowcy są dalecy od takiej tezy. Oumuamua to niezidentyfikowany obiekt o podłużnym kształcie, który minął Ziemię w 2017 roku w odległości 30 mln kilometrów.

To pierwsza taka mapa granic Układu Słonecznego. Udało się określić kształt przestrzeni międzygwiezdnej - heliosfery, czyli obszaru wokół Słońca i granicy oddziaływania wiatru słonecznego. Tworzy ona tzw. bąbel wyrzucanej przez Słońce materii w otaczającym ośrodku międzygwiazdowym. Heliosfera zawiera w sobie Słońce, wszystkie planety i większość małych ciał Układu Słonecznego. Jej trójwymiarową mapę stworzyli astronomowie z Los Alamos National Laboratory. Wykorzystano tu dane z satelity NASA Interstellar Boundary Explorer (IBEX) i obserwatorium, które mierzy cząstki wyrzucane z heliosfery. W ten sposób określono też heliopauzę, która jest krawędzią granicy heliosfery i ustalono jej kształt - jest podobny do komety lub bańki. W 2015 r. eksperci z University of Maryland sugerowali, że heliosfera ma kształt popularnego rogalika - croissanta. Do analizy i stworzenia trójwymiarowej mapy wykorzystano dane z pełnego cyklu słonecznego od 2009 do 2019 r. Na wysokich szerokościach geograficznych heliopauza rozciąga się do 150 do 175 jednostek astronomicznych. Jej kształt jest tam bardziej kulisty i zupełnie niezgodny z wcześniejszym modelem rogalika. Misja IBEX wciąż trwa i będzie kontynuowana co najmniej do 2025 r. Zespół ma nadzieję, że sonda dostarczy więcej danych, które pomogą doprecyzować kształt heliopauzy i heliosfery. Odkrycie ma pomóc lepiej zrozumieć środowisko Układu Słonecznego i jego interakcje z przestrzenią międzygwiezdną. Wyniki badań opublikowano w czasopiśmie The Astrophysical Journal Supplement Series.

Trzy, dwa, jeden... start! Wystrzelenie rakiety w kosmos to dość hałaśliwa sprawa. Najnowsze badania pokazują, że podczas tego momentu dzieje się wiele więcej, niż jesteśmy w stanie usłyszeć. Okazuje się, że w momencie opuszczenia przez rakietę Ziemi generują się infradźwięki, czyli fale dźwiękowe o niskiej częstotliwości. Są one tak ciche, że wymagają specjalnych narzędzi do ich wykrywania. Naukowcy przeprowadzili serie testów, gdzie sprawdzano obecność infradźwięków podczas 1001 startów rakiet. Uwzględniono w nich najbardziej znane promy komiczne, między innymi: Falcon 9, Sojuz, Ariane 5, rosyjskich Proton i chińskie Long March. Nagrania te zostały wykonane przy użyciu Międzynarodowego Systemu Monitorowania (IMS), składającego się z 50 stacji monitorujących na całym świecie. Takie badania mogą pomóc w ocenie powodzenia poszczególnych startów statków komicznych, jak i zidentyfikować wszelkie problemy, które mogły wystąpić po drodze.

Naukowcy z włoskiego instytutu badawczego o nazwie International Center for Relativistic Astrophysics Network uważają, że w przyszłości możliwe będzie pozyskiwanie energii z czarnych dziur. Swoją teorię oparli na obserwacji za pomocą teleskopu Swift rozbłysku GRB 190114C, który miał miejsce 4,5 miliarda lat świetlnych od Ziemi, w konstelacji Fornax. Rozbłysk ten działa na podobnej zasadzie jak powstawanie czarnej dziury. Według raportu z obserwacji, opublikowanego w czasopiśmie Astronomy & Astrophysics, część materii wyrzuconej z supernovej opada na gwiazdę neutronową i w ten sposób wytwarzane jest promieniowanie rentgenowskie. Tak powstała energia byłaby dostępna wówczas w ergosferze, czyli zewnętrznej części pola magnetycznego czarnej dziury. Zdaniem naukowców, byłaby możliwość bezpiecznego zbliżenia się do czarnej dziury na odległość tej sfery i pobranie wytworzonej energii.

Astronomowie z Instytutu Nielsa Bohra na Uniwersytecie w Kopenhadze w Danii dokonali przełomowego odkrycia, które rzuca nowe światło na proces powstania wszechświata. Ustalili oni, co stało się w pierwszej milisekundzie Wielkiego Wybuchu, który miał miejsce 14 miliardów lat temu. Główny autor badań prof. You Zhou ujawnił, że za powstanie kosmicznych obiektów odpowiada plazma kwarkowo-gluonowa. Materia ta w chwili wybuchu uległa rozpadowi na kwarki i gluony. Te pierwsze wówczas łącząc się ze sobą, zaczęły tworzyć hadrony. Hadrony z kolei, po połączeniu z trzema kolejnymi kwarkami utworzyły znane nam protony. To dało początek tworzeniu się obiektów we wszechświecie. Naukowcy dalej będą pracowali nad zbadaniem początków gwiazd i innych obiektów kosmicznych. Pomóc w tym może tworzony przez NASA specjalny teleskop SPHEREx.

W nocy z 25 na 26 maja można było zaobserwować na niebie niezwykłe obrazy zmian Księżyca. Chodzi o zjawiska nazwane jako: superksiężyc, krwawy Księżyc oraz całkowite zaćmienie. Niestety nie wszystkie te zjawiska będą widoczne dobrze z Polski, ale można je podziwiać dzięki zarejestrowanym nagraniom z NASA lub z innych krajów. Agencja Associated Press opublikowała nagranie z nieba nad Los Angeles w Stanach Zjednoczonych. Mieszkańcy zachodniego wybrzeża mogli na własne oczy podziwiać, jak powstaje wspomniany superksiężyc. Dzieje się tak wtedy, gdy znajduje się on najbliżej Ziemi i jest jednocześnie w pełni. Wtedy wydaje nam się większy niż zwykle i znacznie jaśniejszy. W naszym kraju będzie można podziwiać superksiężyc około godziny 21.00, gdy przyjdzie czas jego wzejścia, aż do godziny 5.00 nad ranem, gdy zacznie ustępować miejsca słońcu. To ostatni superksiężyc w tym roku, więc warto poświęcić chwilę, aby go podziwiać. Również 26 maja doszło także do całkowitego zaćmienia księżyca, lecz niestety nie mogliśmy tego zobaczyć na żywo, gdyż nastąpiło to w czasie, gdy u nas był dzień. Oczywiście zawsze można obejrzeć relacje z tego wydarzenia w internecie. Samo zaćmienie księżyca jest niezwykłe, gdyż nie powoduje, że go całkiem nie widać. Gdy księżyc znajduje się w cieniu Ziemi, staje się znacznie ciemniejszy. Przybiera kolor czerwony, na tej samej zasadzie, jak zachody słońca. Połączenie tych wszystkich rzadkich zjawisk, czyli superksiężyca, czerwonego księżyca oraz całkowitego zaćmienia, można postrzegać jako prawdziwy cud i dla wielu ludzi tak właśnie jest.

Naukowcy z Uniwersytetu Northwestern w Illinois w Stanach Zjednoczonych dzięki wykorzystaniu nowoczesnego algorytmu komputerowego, stworzyli niezwykle szczegółową symulację 3D pokazującą proces powstawania gwiazdy. Ta zaawansowana technologia nazywa się STARFORGE. Dzięki niej specjaliści mogą określić poziom jasności gwiazdy, cykl jej życia, oszacować czas śmierci, a także zobrazować powstanie supernowej. Wszystko ukazane jest według właściwych kolorów, z pokazaniem interakcji pomiędzy gwiazdą a jej otoczeniem. To pierwsza w historii tak szczegółowa symulacja obrazująca wycinek kosmosu. Dotychczasowe modele nie uwzględniały wielu zmiennych i wartości. Pozwalały także na uchwycenie tylko określonego wycinka czasu. Naukowcy są przekonani, że STARFORGE pomoże w lepszym zrozumieniu procesów zachodzących w kosmosie. Będzie można zobrazować procesy, które w normalnych warunkach trwają nawet miliony lat.

Międzynarodowy zespół astronomów pod przewodnictwem dr Stevanusa Nugroho z Centrum Astrobiologii na Queen’s University Belfast, dokonali przełomowego odkrycia. Odnaleźli związki hydroksylowe (-OH) na innej planecie spoza Układu Słonecznego. Ta planeta to gazowy olbrzym o nazwie WASP-33b, który znajduje się w odległości 400 lat świetlnych od Ziemi. Dzięki nowoczesnemu teleskopowi Subaru, naukowcy dokonali analizy atmosfery gazowego olbrzyma. Odkrycie tam grupy hydroksylowej to ogromny krok w stronę poszukiwań planet spoza naszej galaktyki, an których może istnieć życie. Grupy hydroksylowe powstają na Ziemi w momencie interakcji tlenu z parą wodną. Są one częścią wielu związków chemicznych, które występują szeroko w naszej przyrodzie i tworzą znany nam świat życia.

Spaghetti w kosmosie? To możliwe. Spektakularny rozbłysk zaobserwowany dwa lata temu z odległości ponad 700 mln lat świetlnych od Ziemi wciąż zaskakuje. Międzynarodowy zespół naukowców pod przewodnictwem ekspertów z Holenderskiego Instytutu Badań Kosmicznych SRON przedstawił niedawno wyniki najnowszych badań. Naukowcy potwierdzili, że doszło do tzw. spaghettizacji, czyli zjawiska rozerwania pyłowego gwiazdy. Zdarzenie w galaktyce AT2019dsg zarejestrowano w kwietniu 2019 r. Powstała do tego specjalna animacja, którą właśnie można podziwiać. Okazało się, że gwiazda została powolnie rozerwana z jednej strony, przez silną grawitację czarnej dziury o masie 5 mln mas Słońca. Przekształcając się w tzw. nitki spaghetti, była pochłaniana przez czarną dziurę i emitowała błysk. To właśnie proces, który nazywa się spaghettizacją. Holendrzy i towarzyszący im naukowcy przy okazji badań odkryli także linie absorpcyjne. To widmowe pasma materii, które kiedyś tworzyły gwiazdę, a które oplotły czarną dziurę. Szczegółowe wyniki badań opublikowano w czasopiśmie "Monthly Notices of the Royal Astronomical Society".

Promieniotwórczy pył odkryli ok. 1,5 km pod dnem Pacyfiku australijscy fizycy. W próbkach pobranych ze skorupy oceanicznej znajdowały się wciąż aktywne izotopy plutonu (wykorzystywany w energetyce jądrowej i produkcji broni). Pył powstał na skutek gigantycznych kosmicznych eksplozji (eksplozjach supernowych lub potężnym wybuchu gwiazdy neutronowej), do których doszło stosunkowo niedawno i dość blisko naszej planety. Okres połowicznego rozpadu plutonu-244 to 80 mln lat. Jest więc młody, jak na wiek Ziemi (4,6 mld lat). O niezwykłym odkryciu poinformował fizyk Anton Wallner z Australijskiego Uniwersytetu Narodowego. Celem jego poszukiwań był jednak rzadki izotop żelaza-60. Mógł on opadać na Ziemię między 2,6 a 6 mln lat temu. Badaczom udało się wykryć żelazo-60, które musiało pojawić się po wybuchach w ciągu 10 mln lat. Próbkom towarzyszyły znaczące ilości plutonu-244, co sugeruje potężną eksplozję w naszej bliskiej historii. Odkrycie może ujawnić nowe szczegóły dotyczące kosmicznych kataklizmów i niedawnej historii geologicznej Ziemi. Szczegóły badań opisano w "Science".

Badacze dokonali niezwykłego odkrycia planet podobnych do tych, które mogliśmy oglądać w Gwiezdnych Wojnach. Naukowcy z Uniwersytetu New York Abu Dhabi w Zjednoczonych Emiratach Arabskich, odkryli dzięki teleskopowi Keplera pięć układów zawierających planety, na których może istnieć życie. Układy noszą nazwy: Kepler-34, Kepler-35, Kepler-38, Kepler-64 oraz Kepler-413. Według specjalistów, Kepler-38, który znajduje się ok. 4 tys. lat świetlnych od Ziemi, prawdopodobnie może mieć najlepsze warunki do rozwoju na nim życia. Analiza danych z teleskopu Keplera NASA pokazała również, że w niektórych odkrytych układach, planety krążą wokół dwóch gwiazd. Mogą przypominać np. planetę Tatooine z serii filmów Gwiezdne Wojny. Warunki do zamieszkania na planecie z dwoma słońcami byłyby niezwykle trudne, ale wg naukowców możliwe. Na przykład, gdy planeta zbliży się do swojego słońca, oceany mogą się zagotować. Natomiast gdy planeta jest daleko, woda na jej powierzchni może zamarznąć. Badania zostały opublikowane w czasopiśmie naukowym ''Frontiers in Astronomy and Space Sciences''.

W Pile znajduje się specjalny hangar badawczy jedyny taki w Europie. Lunares, czyli kawałek kosmosu na pilskim lotnisku, gdzie naukowcy odwzorowali warunki, jakie panują na księżycu. Obecnie trwa kolejna misja, w której trakcie 6 astronautów, w tym jedna Polka oraz łazik są pod czujnym okiem naukowców. Jak podkreśla Leszek Orzechowski, kierownik placówki badawczej Lunares, w ciągu serii pięciu misji chcemy się dowiedzieć, jak zachowuje się ludzki mózg nie tylko w trakcie wyprawy na księżyc, ale i w szeroko rozumianym zamknięciu. Warto wspomnieć, że kosmiczna baza badawcza Lunares w Pile powstała w 2017 roku i jest jedyną taką placówką w Europie. Naukowcy z Lunares wykonują badania nie tylko badania z zakresu psychologii czy testowania nowych technologii, przygotowują również astronautów do przyszłych misji w kosmosie.

Najważniejsze wydarzenia z Polski i ze świata, ciekawe rozmowy i tematy, które budzą emocje. WP News - nowy program Wirtualnej Polski i Telewizji WP. Prowadzący: Agnieszka Kopacz i Patrycjusz Wyżga dwa razy dziennie przedstawią państwu porcję gorących newsów i ciekawostek oraz połączą się na żywo z reporterami będącymi zawsze tam, gdzie dzieją się najważniejsze rzeczy. Dynamiczny program WP News codziennie o 11:50 i 16:50 na stronie głównej WP i w Telewizji WP.

Naukowcy z Uniwersytetu w Iowa w Stanach Zjednoczonych odkryli nowy rodzaj zorzy polarnej. Raport ze swoich badań opublikowali w czasopiśmie naukowym "Journal of Geophysical Research Space Physics". Ich praca oparta jest na nagraniu pochodzącym z 15 marca 2002 roku, które zrealizował fizyk David Knudsen z Uniwersytetu w Calgary. Naukowiec sfilmował wówczas zorzę w Churchill, mieście położonym w pobliżu Zatoki Hudsona w Kanadzie. Nagranie nie było przedmiotem głębokich analiz przez prawie 20 lat, do czasu, gdy zainteresowali się nim eksperci z Iowa. Nowy rodzaj zorzy zaobserwowany na nagraniu nazwali "rozproszonymi ścieranymi zorzami". Chodzi dokładnie o sytuację, gdy część rozproszonej zorzy, przypominającej poświatę, zaczyna powoli ciemnieć, jak gdyby była przykrywana inną warstwą, aby po chwili znowu się rozjaśnić. W sumie na ponad dwugodzinnym nagraniu udało się wychwycić 22 przypadki tego typu zaciemnienia zorzy. - To rodzi pytanie: czy są to powszechne zjawiska, które zostały po prostu przeoczone, czy też są one bardzo rzadkie? Wiedza o ich istnieniu jednak oznacza, że istnieje proces, który je tworzy i może to być proces, któremu jeszcze nie zaczęliśmy się przyglądać - mówi Allison Jaynes, współautorka badań z Wydziału Fizyki i Astronomii w Iowa. Zorze powstają wtedy, gdy naładowane cząstki płynące ze Słońca zwane wiatrem słonecznym, wchodzą w interakcję z magnetosferą, czyli ochronnym bąblem magnetycznym Ziemi. Niektóre cząstki jednak uwalniają się i spadają w kierunku naszej planety. Energia powstała podczas ich zderzeń z gazami w atmosferze generuje zorzę.