kosmos

W czwartek 24.02 przed godziną 4.00 Rosja zaatakowała Ukrainę. W odcinku programu "Newsroom" informujemy o najświeższych wiadomościach z Ukrainy. Ciekawe tematy, inspirujące rozmowy, komentarze do najważniejszych wydarzeń politycznych. Wraz z prowadzącymi: Patrycjuszem Wyżgą, Łukaszem Kijkiem, Pawłem Pawłowskim i Adamem Janczewskim zapraszamy do śledzenia strony głównej WP i naszych social mediów.

W czwartek 24.02 przed godziną 4.00 Rosja zaatakowała Ukrainę. W odcinku programu "Newsroom" informujemy o najświeższych wiadomościach z Ukrainy. Ciekawe tematy, inspirujące rozmowy, komentarze do najważniejszych wydarzeń politycznych. Wraz z prowadzącymi: Agnieszką Kopacz, Patrycjuszem Wyżgą i Mateuszem Ratajczakiem zapraszamy do śledzenia strony głównej WP i naszych social mediów.

W listopadzie 2022 r. Europejska Agencja Kosmiczna ogłosiła nazwiska astronautów, którzy będą brali udział w jej przyszłych misjach. Sześciu weszło do składu podstawowego Europejskiego Korpusu Astronautów, a 11 zasila skład rezerwowy. W grupie rezerwowej znalazł się Polak, Sławosz Uznański. Podczas Kongresu Impact’23 astronauta opowiadał, że proces rekrutacji był bardzo długi, trwał półtora roku i składał się z sześciu etapów. - Jak wszędzie, wszystko zaczyna się od listu motywacyjnego i CV. W moim przypadku doszły do tego badania medyczne. Kolejnym etapem były testy percepcyjne, podczas których sprawdzano, jak szybko przetwarzamy informacje, jaka jest nasza pamięć wzrokowa i słuchowa. Potem były kolejne testy - psychologiczne, komunikacyjne, kompetencyjne. W końcu doszło do rozmowy z najwyższymi władzami ESA, aż w końcu ogłoszone zostały wyniki - mówił w rozmowie z money.pl. Jak zaznaczył, na w rekrutacji wzięło udział 23 tys. kandydatów i wraz z każdym etapem grupa ta się zmniejszała.

To była prawdziwa gratka dla mieszkańców Warszawy. Na niebie obserwować mogli 160 migoczących obiektów przypominających spadające gwiazdy. Kosmiczne zjawisko okazało się akcją kanału FilmBox Premium HD, który z okazji zbliżającego się Światowego Dnia Kosmosu zorganizował podniebny pokaz dronów inspirowany filmowymi hitami o podboju galaktyki. Taniec dronów widoczny był z odległości kilku kilometrów! To pierwszy na tak dużą skalę pokaz dronów w Warszawie.

Dzięki pracy łazika NASA Curiosity na Marsie odkryto węgiel, który może mieć trzy źródła pochodzenia – podają amerykańscy naukowcy z Pennsylvania State. Badacze twierdzą, że jednym z nich mogą być chemiczne ślady po starożytnym życiu na Marsie w postaci mikroorganizmów. Pozostałe dwa źródła pochodzenia węgla mogą dotyczyć przemieszczającej się chmury pyłu galaktycznego lub rozpadu dwutlenku węgla. Wszystkie trzy scenariusze uznano za "niekonwencjonalne" oraz zupełnie "niepodobne do procesów powszechnych na Ziemi". Łazik NASA Curiosity bada krater Gale na Marsie od 6 sierpnia 2012 r. W pobranych przez niego próbkach osadu z marsjańskich skał odkryto węgiel, który posiada dwa izotopy: węgiel-12 i węgiel-13. Niektóre z tych próbek okazały się być ubogie w izotop węgla-13. Mogło to być związane z rozpadem metanu pochodzącego z bakterii żyjących pod ziemią, który na powierzchni zostawał rozłożony przez promieniowanie ultrafioletowe. - Próbki ekstremalnie ubogie w węgiel-13 przypominają trochę próbki z Australii pobrane z osadów sprzed 2,7 mld lat – skomentował kierujący badaniami prof. Christopher House z Penn State. - Tamte próbki były skutkiem aktywności biologicznej, gdy metan został skonsumowany przez starożytne maty mikrobiologiczne. Niekoniecznie musimy to powiedzieć o Marsie, ponieważ jest to planeta, która mogła uformować się z innych materiałów i procesów niż Ziemia – dodał naukowiec. Węgiel w marsjańskich skałach może być więc dowodem śladów życia mikrobiologicznego na Czerwonej Planecie. To jednak wciąż jedna z trzech hipotez. Szczegółowe wyniki najnowszych badań zostały opublikowane w czasopiśmie "Proceedings of the National Academy of Sciences".

W środę (19 stycznia) nad ranem, chwilę po godzinie 3 czasu polskiego z Centrum Kosmicznego im. Johna F. Kennedy’ego w Cape Canaveral na Florydzie wystartowała rakieta orbitalna Falcon 9. Jest to już trzydziesta piąta misja Starlink Group 4-6. Jej celem jest wyniesienie na orbitę okołoziemską i rozmieszczenie kolejnych 49 satelitów. Internauci mogli śledzić na żywo start rakiety poprzez stronę internetową SpaceX. Misja ma związek z budową specjalnej konstelacji urządzeń, które mają zapewnić swobodny dostęp do Internetu na całym świecie. Satelity napędzane silnikami jonowymi wyposażone są w panel słoneczny oraz szukacz gwiazd. Ich konstrukcja pozwala na to, aby w całości uległy spaleniu podczas wejścia w atmosferę. Według Elona Muska, założyciela SpaceX obecnie 1469 satelitów tej firmy pozostaje aktywnych, dzięki czemu dostęp do Internetu ma ponad 145 tysięcy użytkowników w 25 krajach świata. To kolejny lot, podczas którego wykorzystano elementy rakiety Falcon 9, która brała udział w dziewięciu misjach między czerwcem 2020 r. a grudniem 2021 r. Choć start rakiety zaplanowany był w poniedziałek wieczorem, SpaceX przesuwał dwukrotnie lot, licząc na korzystniejsze warunki pogodowe. Start rakiety spełnił pokładane w niej oczekiwania. Dopalacz, który wspierał misję, wylądował na statku dronowym A Shortfall of Gravitas na Oceanie Atlantyckim, około 10 minut po wystartowaniu.

To może być drugi w historii potwierdzony egzoksiężyc, czyli naturalny satelita, który obraca się wokół planety pozasłonecznej. Badacze z Uniwersytetu Columbia w Nowym Jorku dokonali właśnie niezwykłego odkrycia. Amerykanie ujawnili tajemnicze ciało, które jest prawie trzy razy większe od Ziemi i krąży wokół planety podobnej rozmiarami do Jowisza i znajduje się poza naszym Układem Słonecznym. Udało się to dzięki danym z należącego do NASA teleskopu kosmicznego Kepler. Nowy superksiężyc krąży wokół planety o nazwie Kepler 1708b. Znajduje się 5,5 tys. lat świetlnych od Ziemi. Jego średnica wynosi 33 tys. km. Dla porównania średnica Ziemi to 12,5 tys. km. To drugi w historii przypadek istnienia egzoksiężyca. Wcześniejsze odkrycie miało miejsce cztery lata temu. Jednak do tej pory odkryty egzoksiężyc nie został oficjalnie uznany. Egzoksiężyce od lat fascynują wielu naukowców. Rozważa się istnienie różnych jego form. Na przykład podobnych do Ziemi gazowych olbrzymów, na powierzchni których mogłoby istnieć życie.

Zagadka tajemniczego obiektu na Księżycu rozwiązana. W grudniu chiński łazik Yutu-2 opublikował zdjęcie dziwnego obiektu o regularnym kształcie na powierzchni Księżyca. Określano go sześcianem, kostką lub tajemniczą chatką. Pojawiły się spekulacje, że to duży głaz powstały z uderzenia meteorytu. Chińska Narodowa Agencja Kosmiczna (CNSA) oszacowała, że dotarcie łazika do sześcianu zajmie dwa lub trzy miesiące. Pierwsze zdjęcie obiektu wykonano z odległości ok. 80 m. Po czterech tygodniach maszyna była wyjątkowo blisko, by już potwierdzić, że to… zwykła skała. "Tajemniczy obiekt" okazał się nawet nie mieć nic wspólnego z kształtem sześcianu. Geometryczny i ostro zarysowany wygląd skały na horyzoncie był skutkiem działania światła, cienia i perspektywy. Szczegóły odkrycia opisał na swoich mediach społecznościowych Andrew Jones, dziennikarz śledzący chiński program kosmiczny. Łazik Yutu-2 dotarł na Księżyc w styczniu 2019 roku w ramach misji Chang'e-4 – pierwszego w historii lądowania po niewidocznej stronie księżyca. Od tego czasu Yutu-2 przejechał ponad 1 km, penetrował grunt i odkrył głęboką warstwę księżycowej gleby.

Międzynarodowy zespół naukowców z Uniwersytetu w Yale, Uniwersytetu w Miami i Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA) uważają, że pierwotne czarne dziury powstały krótko po Wielkim Wybuchu, który dał początek Wszechświatowi. Ich analizy pokrywają się w znacznej mierze z teorią, którą ogłosił sławny astrofizyk Stephen Hawking jeszcze w latach 70. XX wieku. Według niego pierwsze czarne dziury powstały w chwili Wielkiego Wybuchu i w ciągu milionów lat rozrosły się do supermasywnych czarnych dziur. Nie wiadomo czy istnieją do dzisiaj, gdyż Wielki Wybuch miał miejsce ponad 13 miliardów lat temu, lecz według nowego modelu opracowanego przez naukowców, mogą nadal istnieć i ich obecność wiąże się z ciemną materią w kosmosie. Być może są one nawet wspomnianą materią. Ciemna materia jest niewidzialna, dlatego też nadano jej taką nazwę. Wiadomo, że istnieje, lecz do dzisiaj nie udało się określić jej właściwości. Jedna z teorii zakłada, że to właśnie ciemna materia podtrzymuje istnienie Wszechświata, jaki znamy. Fakt, że znajduje się ona wszędzie, sprawia, że być może skupienie jej masy jest tak duże i emituje ona tak silną grawitację, że znany nam Wszechświat ''trzyma się w ryzach'' i nie rozpada się. Wpływ na to mogą mieć właśnie pierwotne czarne dziury. Naukowcy planują się dowiedzieć więcej na ich temat dzięki teleskopowi Webba, który posiada nowoczesną technologię obserwacji na podczerwień. Pozwoli to zajrzeć głęboko w przestrzeń kosmiczną i wychwycić szczegółowe zmiany, które się w nim dokonały przez miliardy lat. – Jeśli pierwsze galaktyki i gwiazdy powstały, gdy Wszechświat był nieprzezroczysty, teleskop Webba powinien dostrzec ślady pierwotnych czarnych dziur – powiedział Günther Hasinger, astronom z Europejskiej Agencji Kosmicznej i szef jej zespołu naukowców.

Łazik Perseverance należący do misji badawczej NASA, odkrył w czwartek (16 grudnia) minerały w skałach znajdujących się w kraterze Jezero na Marsie. Podobne wyniki przyniosły analizy próbek pyłu z powierzchni krateru. To niezwykłe odkrycie, gdyż wskazuje ono na pochodzenie wulkaniczne skał. Do tej pory naukowcy sądzili, że skały w kraterze Jezero są pochodzenia osadowego. Na fakt uformowania ich przez strumień lawy wskazuje obecność kryształów oliwinów, otoczonych kryształami piroksenu. Są one typowe właśnie dla skał magmowych. - Dobry student geologii wie, że taka struktura wskazuje, że skała powstała, gdy kryształy rosły i osadzały się w powoli stygnącej magmie – stwierdził Ken Farley, naukowiec projektu Perseverance z California Institute of Technology. Na razie Perseverance zebrał kilka z 37. planowanych próbek. Zostaną one wysłane na Ziemię, w celu dokładniejszego zbadania. - Kiedy te próbki zostaną przekazane na Ziemię, będą źródłem naukowych analiz i odkryć przez wiele lat - powiedział Luther Beegle, badacz pracujący przy instrumencie SHERLOC, który zainstalowany jest na łaziku Perseverance. Głównym celem misji łazika NASA jest poszukiwanie dowodów na istnienie tam potencjalnego życia mikrobiologicznego. NASA wysłała Perseverance na Czerwoną Planetę 10 miesięcy temu.

Sonda ExoMars Trace Gas Orbiter (TGO) należącą do Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA), odkryła w środę (15 grudnia) znaczne ilości wody pod powierzchnią Marsa. Orbiter prowadzi swoją misję w Valles Marineris, czyli na obszarze kanionów, znajdujących się nieco na południe od równika. To tam, na głębokości ok. 1 metra wykrył obecność wody. Pierwsze analizy wykazały, że jest w postaci lodu, choć naukowcy nie wykluczają, że może być również w stanie ciekłym. Obszar, na jakim może występować, jest wielkości porównywalnej z terytorium Niderlandów. Jest to bardzo ważne odkrycie, gdyż nie ma wielu innych dowodów na to, że woda na Marsie może znajdować się tuż pod jego powierzchnią. Wcześniejsze dowody na jej istnienie znajdowano na dużych głębokościach. Igor Mitrofanov z Instytutu Badań Kosmicznych Rosyjskiej Akademii Nauk w Moskwie w Rosji i główny autor nowego badania, powiedział w oświadczeniu: "Dzięki TGO możemy spojrzeć w dół do jednego metra poniżej tej warstwy pyłu i zobaczyć, co naprawdę kryje się pod powierzchnią Marsa. Co najważniejsze, zlokalizować bogate w wodę oazy, których nie można było wykryć za pomocą używanych dawniej instrumentów".

Tajemniczy obiekt, który przetrwał bliskie spotkanie z supermasywną czarną dziurą właśnie został zdemaskowany. Mowa o G2, gazowym obłoku, który odkryto w 2011 r. Trzy lata później G2 przemknął obok Sgr A* - supermasywnej czarnej dziury w sercu Drogi Mlecznej. W momencie zbliżenia obiekt rozciągnął się, ale później nienaruszony powrócił do swojego zwartego kształtu. Nie został przy tym rozerwany ani wchłonięty. To zaskoczyło naukowców, którzy przez lata zastanawiali się, czym jest obiekt G2. Niemieccy badacze z Uniwersytetu w Kolonii właśnie ustalili, że to trzy młode gwiazdy otoczone gęstą chmurą gazu i pyłu. Ich wiek oszacowano na milion lat. W astrofizyce to bardzo młody wiek, jak na gwiazdy – dla porównania Słońce ma 4,6 mld lat. Badacze ustalili najpierw, że G2 jest bardzo gorącym obłokiem – bardziej, niż zwykłe mieszaniny pyłu i gazu. Źródło ciepła musiało pochodzić z samego obłoku, nie z zewnątrz. Temperatura i umiejętność powrotu do pierwotnego kształtu utwierdziły naukowców w przekonaniu, że wewnątrz kosmicznego pyłu i gazu znajdują się trzy pojedyncze gwiazdy. Dodatkowo najnowsze badania dostarczają naukowcom unikalnego wglądu w to, jak mogą działać czarne dziury. Wyniki badań opublikowano w czasopiśmie "The Astrophysical Journal".

Grupa badaczy za pomocą Bardzo Dużego Teleskopu w Chile odkryła olbrzymią planetę, która jest dziesięć razy większa od Jowisza. Znajduje się o około 300 lat świetlnych od Ziemi. Nazwano ją b Centauri b. Jest na tyle nietypowa, że krąży nie wokół jednej, ale wokół dwóch gwiazd. Gwiazdy te oraz planeta są bardzo masywne. Para gwiazd wokół których krąży planeta ma łączną masę około 6-10 mas Słońca. Jedna z nich jest zdecydowanie większa. - Do tej pory planet wokół tak masywnych gwiazd nie odkrywaliśmy - mówiła w programie "Newsroom WP" Milena Ratajczak z Obserwatorium Astronomicznego UW.

Dokładnie 4 grudnia na Antarktydzie będzie widoczne całkowite zaćmienie Słońca. Jest to sytuacja niezwykła, ponieważ od października trwa tam długi dzień polarny, który zakończy się dopiero w kwietniu. Dzień polarny zostanie jednak przerwany na 2 minuty, gdy Księżyc podczas swojej wędrówki, znajdzie się bezpośrednio przed Słońcem, zakrywając go. Antarktydę ogarnie wówczas kompletna ciemność. Innymi miejscami, gdzie będzie można dostrzec zmianę w świetle dziennym, są południowe krańce Ameryki Południowej, Afryki oraz Australii i Nowej Zelandii. Tam jednak zaobserwować będzie można jedynie częściowe zaćmienie. O częściowym zaćmieniu Słońca mówimy wówczas, gdy Słońce zostanie przysłonięte przez Księżyc w mniej niż 80 procentach. Dopiero powyżej 80 proc. jesteśmy w stanie dostrzec różnicę w świetle słonecznym. Zaćmienie Słońca, które będzie miało miejsce 4 grudnia, nie będzie widoczne w Polsce.

Międzynarodowy zespół astronomów dzięki teleskopowi VLT, który należy do Europejskiego Obserwatorium Południowego (ESO), odkryli dwie supermasywne dziury, które są najbliżej oddalonymi czarnymi dziurami od Ziemi. Odległość, jaka dzieli je od naszej planety, wynosi 89 mln lat świetlnych. Znajdują się one w galaktyce NGC 7727, w konstelacji Wodnika. Bliska odległość od Ziemi nie jest jedną niezwykłą informacją dotyczącą tych czarnych dziur, gdyż okazuje się, że są one również bardzo blisko siebie. Według szacunków naukowców, obydwie supermasywne czarne dziury dzieli zaledwie 1600 lat świetlnych. Kwestią czasu jest ich połączenie i powstanie w ten sposób jedna, ogromna czarna dziura. – Mała odległość i prędkość tych dwóch czarnych dziur sugerują, że połączą się one w monstrualną czarną dziurę. Przypuszczalnie nastąpi to w ciągu 250 mln lat - powiedział Holger Baumgardt, profesor na University of Queensland w Australii, współautor badań. Naukowcy są pewni, że równie blisko Ziemi znajdują się inne czarne dziury, które czekają na odkrycie. Pomóc w ich ujawnieniu ma Ekstremalnie Wielki Teleskop (ELT), który ESO planuje oddać do użytku pod koniec tej dekady. Znajduje się on na pustyni Atakama w Chile w Ameryce Południowej.

NASA wystrzeliła statek kosmiczny DART (Double Asteroid Redirection Test) w środę rano czasu polskiego (24 listopada). Sonda ma wykonać misję rozbicia się o asteroidę. W ten sposób naukowcy chcą sprawdzić, czy możliwa jest zmiana kursu pędzącej skały, gdyby zagrażała Ziemi. Sonda DART wystartowała Bazy Sił Kosmicznych Vandenberg w Kalifornii, będąc na szczycie rakiety SpaceX Falcon 9. Celem jest asteroida Didymos oddalona o 11 mln km. Podróż do niej zajmie 10 miesięcy. Ważąca 633 kg sonda ma uderzyć w asteroidę we wrześniu 2022 r. z prędkością ponad 24 tys. km/h. - To nie zniszczy asteroidy. To tylko dla niej mały impuls - powiedziała Nancy Chabot z Johns Hopkins Applied Physics Laboratory, które zarządza projektem. NASA szacuje, że uderzenie sondy DART zmieni orbitę księżyca asteroidy o ułamek procenta. Test DART może okazać się przydatny do zmiany kursu asteroid na lata przed ich możliwym uderzeniem w Ziemię. Czasem takie "małe szturchnięcie" może doprowadzić do zmiany trasy. Wtedy dany obiekt nie znalazłby się na kursie kolizyjnym. Naukowcy nieustannie poszukują asteroid i określają ich kursy, sprawdzając, czy mogą one zagrażać naszej planecie.

25 sekund – zaledwie tyle potrzebuje pewien biały karzeł na wykonanie pełnego obrotu wokół własnej osi. Dla porównania Ziemi zajmuje to 24 godziny, a Słońcu 25-31dni. Obiekt J0240+1952 został właśnie okrzykniętym najszybciej wirującym białym karłem. Jego tempo rotacji to najnowszy rekord. Za niezwykłym odkryciem stoją astrofizycy z Uniwersytetu Warwick w Wielkiej Brytanii. Wykazali oni, że badana gwiazda kręci się ok. 20 proc. szybciej od najszybszego dotąd znanego wirującego białego karła, którego pełny obrót wokół własnej osi trwał 29 sekund. J0240+1952 znajduje się w odległości 2,15 tys. lat świetlnych od nas. Jej rozmiar jest porównywalny do Ziemi, ale masa jest już co najmniej 200 tys. razy większa. Ten wirujący biały karzeł pobiera plazmę z gwiazdy obok. Jednak pole magnetyczne działa jak bariera i wyrzuca ją z prędkością do nawet 3 tys. km/s. Niewielka ilość plazmy opada na gwiazdę, co pozwoliło badaczom zmierzyć tempo jej rotacji. To właśnie plazma nieustannie rozpędza J0240+1952. - Rotacja tej gwiazdy jest tak szybka, że biały karzeł musi mieć ponadprzeciętną masę, by pozostać razem i nie zostać rozerwanym – tłumaczyła w opracowaniu główna autorka badań Ingrid Pelisoli z Uniwersytetu Warwick. "J0240+1952 wykona kilka już obrotów w czasie, jaki ludzie poświęcają na czytanie o niej. To naprawdę niesamowite" – dodała astrofizyczka. Biały karzeł jest emitującym promieniowanie obiektem, pozostałością po małej lub średniej masie gwieździe, w której ustały reakcje jądrowe. Wyniki najnowszych badań opublikowano w "Monthly Notices of the Royal Astronomical Society: Letters".

15 listopada Amerykanie przekazali, że na orbicie okołoziemskiej wykryto nowe kosmiczne szczątki. Okazało się, że to Rosja zniszczyła jeden ze swoich satelitów w ramach testu broni antysatelitarnej. To bezpośrednio zagraża bezpieczeństwu członków Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS). - Federacja Rosyjska lekkomyślnie przeprowadziła niszczycielski test satelitarny pocisku antysatelitarnego – powiedział na konferencji prasowej Ned Price, rzecznik prasowy Departamentu Stanu USA. Zachowanie Rosji określił jako "niebezpieczne i nieodpowiedzialne", podkreślając, że "zagraża ono długoterminowej równowadze przestrzeni kosmicznej". Rzecznik Departamentu Stanu USA mówił też w kontekście Rosjan o "braku szczerości i działaniach pełnych hipokryzji". Rosja użyła broni kinetycznej - rakiety wystrzeliwanej z ziemi lub powietrza, która z dużą prędkością bezpośrednio uderza w cel. Teraz powstała chmura gruzu będzie zalegać na orbicie przez lata, zderzając się z innymi rozpędzonymi satelitami. Kosmiczne śmierci stanowią poważny problem. To dlatego ostatnie działanie Rosjan są tak niebezpieczne. Według prof. Wendy Whitman Cobb z US Air Force School of Advanced Air and Space Studies, tysiące metalowych odłamków mogą uszkadzać przy dużej prędkości statki kosmiczne i satelity. Tak było już w latach 80. XX w. z jednym radzieckim obiektem. W lipcu 2021 r. metalowy śmieć uderzył w jedno z ramion Międzynarodowej Stacji Kosmicznej, powodując małą dziurę w ramieniu. Amerykańska ekspertka ds. kosmosu zwraca uwagę na to, że kawałki mniejsze niż 10 cm trudno wyśledzić, a i one bywają groźne. Wokół Ziemi krążą obecnie tysiące kosmicznych śmieci. To stare satelity, części rakiet, szczątki po poprzednich kolizjach i zagubione przedmioty astronautów. Poszczególne kraje niechętnie chcą je sprzątać. USA i prywatne firmy śledzą niektóre odłamki. Załoga ISS otrzymała ostatnio rozkaz zamknięcia modułów, którym bezpośrednio zagrażają przelatujące odłamki.

W piątek (12 listopada) kometa 67P przeleciała ok. 6 milionów kilometrów od Ziemi. Jest to 160 razy większa odległość od tej, w jakiej znajduje się Księżyc względem naszej planety. To pierwszy odnotowany raz w historii, kiedy kosmiczna skała znalazła tak blisko Ziemi. Obiekt znany również pod nazwą Czuriumow-Gierasimienko (od nazwisk jego odkrywców) został namierzony w 1969 roku. 67P stała się w 2014 roku celem misji Europejskiej Agencji Kosmicznej Rosetta i lądownika Philae. Jest to pierwsza kometa, która została przebadana przez wysłaną na nią sondy. Podczas badań kosmicznej śnieżnej kuli okazało się, że ma ona zaskakująco miękkie wnętrze. Astronomowie porównują je do pianki na kawie cappuccino. Misja ujawniła również, że na komecie znajdują się elementy budulcowe życia. Lód na 67P zawiera DNA, białko - glicynę i fosfor mineralny. Kolejnym zaskakującym odkryciem było istnienie zorzy polarnej wokół tej orbitującej kuli lodu i pyłu. Według astronomów kometa znalazła się tak blisko, że była możliwa do dojrzenia poprzez dobre domowe teleskopy. Kolejny raz 67P tak blisko Ziemi ma się znaleźć dopiero w 2214 roku.

W ciągu najbliższych czterech lat na Ziemi może dojść do katastrofy związanej z uszkodzeniem sieci energetycznych i telekomunikacyjnych. Do takiego wniosku doszli naukowcy z Centrum Prognozowania kosmicznego prognozy pogody (SWPC) działającej w ramach agencji rządowej Narodowej Administracji Oceanicznej i Atmosferycznej (NOAA) w Waszyngtonie w USA. Powodem tego mają być tzw. koronalne wyrzuty masy (CME) z powierzchni Słońca nazwane ‘’kanibalami’’. Specjaliści w raporcie ze swoich badań wskazali, że do 2025 roku, częstotliwość CME znacznie wzrośnie. Sprawi to, że zanim jeden z wyrzutów masy dotrze do Ziemi, kolejny zdąży do niego dotrzeć i go ''wchłonie'', tworząc jeden, potężny CME. Uderzenia ''kanibali'' w Ziemię doprowadzi zdaniem specjalistów do poważnych uszkodzeń satelitów, które krążą wokół Ziemi. To jednak nie wszystko. Sieci energetyczne, a nawet rurociągi znajdujące się na dnie mórz i oceanów również zostaną zdestabilizowane. Może to doprowadzić do paraliżu komunikacyjnego na Ziemi.

Polityka, zdrowie, kultura. Newsroom WP wraz z prowadzącymi Agnieszką Kopacz, Patrycjuszem Wyżgą i Mateuszem Ratajczakiem codziennie dostarczają swoim widzom najświeższych informacji z Polski i ze świata. Ciekawe, tematy, inspirujące rozmowy, komentarze do najważniejszych wydarzeń politycznych. Zapraszamy codziennie od poniedziałku do piątku o godz. 8.10.

We wtorek (12 października) Europejskie Obserwatorium Południowe (ESO) opublikowało najnowsze zdjęcia, które bardzo wyraźnie pokazują 42 asteroidy w Układzie Słonecznym. Międzynarodowy zespół badaczy, w skład którego wchodzą naukowcy z Polski, przedstawił wyniki analiz kosmicznych skał na łamach magazynu "Astronomy & Astrophysics". Badania zostały przeprowadzone na podstawie zdjęć wykonanych przez teleskop VLT w Chile. Ujęcia pokazują największe asteroidy w pasie pomiędzy orbitami Jowisza i Marsa. Wyjątkowe ostre zdjęcia pozwoliły na lepsze rozpoznanie kształtów oraz określenie gęstości ciał niebieskich. Asteroidy wyraźnie dzielą się na te bardzo symetryczne, zbliżone do koła, jak największa z planetoid Ceres oraz na te o wydłużonej strukturze, jak słynna Kleopatra (znana jako "Psia kość"). Naukowcy zauważyli różnice w gęstościach kosmicznych skał. W tym aspekcie część planetoid można porównać do diamentów, a resztę do węgla. Według ustaleń, Ceres ma 940 km średnicy. To ciało niebieskie jest uznawane już za planetę karłowatą. Kolejna co do wielkości planetoidą jest Westa, której średnica sięga 520 km. Najmniejsze asteroidy zarejestrowane w pasie to Ausonia i Urania (ok. 90 km). Tak ekstremalne różnice asteroid w jedynym pasie mogą świadczyć o tym, że powstały w zupełnie innych miejscach. - Tak ogromną różnorodność w ich składzie można zrozumieć tylko wtedy, gdy ciała pochodzą z różnych regionów Układu Słonecznego - tłumaczy magazynowi współautor badań Josef Hanuš z Uniwersytetu Karola w Pradze. Oznacza, to, że mniejsze asteroidy mogły dokonać migracji. ESO planuje do dalszych zdjęć wykorzystać Ekstremalnie Wielki Teleskop, którego ukończenie budowy planowane jest na 2025 rok.

Niezwykłe ujęcia z Kosmicznego Teleskopu Hubble’a, ukazane przez ESA (Europejską Agencję Kosmiczną) pokazuje dwie galaktyki, które są ze sobą silnie powiązane. Połączyły się one ze sobą na skutek przyciągania grawitacyjnego. Są oddalone o 100 milionów lat świetlnych od Ziemi. Galaktyki NGC 5953 i NGC 5954 zdarzyły się ze sobą, tworząc jeden masywny obiekt o nazwie Arp 91. Podczas tego rodzaju połączenia się konstelacji rezultat może być destrukcyjny dla jednej z nich. Mogą się też one połączyć w jedność, tworząc nową i większą galaktykę. - Arp 91 stanowi szczególnie żywy przykład interakcji galaktycznej. NGC 5954 jest wyraźnie ciągnięta w kierunku NGC 5953. Wygląda na to, że rozciąga się jedno ramię spiralne w dół – poinformowało ESA. Ujęcie pokazuje dolną galaktykę NGC 5953, która kształtem zbliżona jest do okręgu oraz górną NGC 5954, przypominającą elipsę. Obie galaktyki są spiralne i do siebie podobne. Ich odmienny wygląd na zdjęciu jest wynikiem ich ułożenia się względem Ziemi. Według naukowców, takie oddziaływania grawitacyjne między galaktykami są powszechne i stanowią ważną część "kosmicznej ewolucji". Tego typu zdarzenia są bardzo rozciągnięte w czasie, mogą trwać nawet setki milionów lat.

8 października francuski astronauta Thomas Pesquet opublikował zdjęcie z pokładu Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS), na którym uchwycił nad Europą coś niezwykłego. Fotografia jest pojedynczą klatką z dłuższego materiału i przedstawia niebieską poświatę, która może wyglądać jak tajemnicza eksplozja nad naszym kontynentem. W rzeczywistości niebieski "obiekt" na niebie nie wyrządził szkód, a dla ludzi na Ziemi był wręcz niewidoczny. To tzw. przejściowe zdarzenie świetlne – rzadkie zjawisko podobne do błyskawicy, które dotyczy górnej warstwy atmosfery. Thomas Pesquet uchwycił dokładnie uderzenie pioruna w górnej atmosferze. Tego typu błyski są niezwykle trudne do sfotografowania z Ziemi. Znajdują się bardzo wysoko na niebie i najczęściej zasłaniają je chmury burzowe. Sam rozbłysk trwa milisekundy lub dosłownie kilka sekund. Najlepszym miejscem do obserwacji takich zjawisk jest Międzynarodowa Stacja Kosmiczna, która dodatkowo posiada specjalne urządzenie do ich obserwacji. "Stacja Kosmiczna jest wyjątkowo dobrze przystosowana do tego obserwacji, ponieważ przelatuje nad równikiem, gdzie jest więcej burz" – napisał pod zdjęciem Pesquet. Francuski astronauta dodał, że duszki (sprite), elfy i inne zjawiska atmosferyczne związane z wyładowaniem elektrycznym w jonosferze - mogą mieć wpływ na nasz klimat. Do tej pory tylko kilku astronautom ISS udało się uchwycić podobne zdjęcia niewidzianych z Ziemi błysków.

Naukowcy NASA odkrywają kolejne potwierdzenia dotyczące tego, jak miliardy lat temu woda wpływała na kształtowanie się krajobrazu Marsa. Właśnie udało im się ustalić, że wymarła rzeka zasilała w kraterze Jezero potężne jezioro, pozostawiając osady w kształcie wachlarza widocznego z kosmosu. Potwierdzenie tego procesu było możliwe dzięki materiałom zebranym przez łazik NASA Perseverance. Badacze przeanalizowali wysokiej rozdzielczości zdjęcia klifów, które kiedyś prawdopodobnie były brzegami delty rzeki. Amy Williams, astrobiolog NASA, wraz z zespołem z Florydy, znalazła podobieństwa między cechami klifów widzianych z dna krateru a ziemskimi odpowiednikami ujścia rzeki. Odkrycie może pomóc naukowcom ustalić, gdzie dokładnie łazik powinien szukać marsjańskich śladów życia. Drobnoziarniste osady z zewnętrznej warstwy skał mogą być ich potencjalnym źródłem. W ciągu kilku lat łazik NASA Perseverance zbierze jeszcze 30 próbek skał i gleby, które po 2030 r. trafią do analiz laboratoryjnych. W ubiegłym miesiącu Amerykanie ogłosili, że łazik zebrał dwie próbki skał w kraterze Jezero, które wykazały "oznaki długotrwałego kontaktu z wodą gruntową". Badacze mają nadzieję, że w próbkach odnajdą ślady starożytnego mikrobiologicznego życia.