odkrycie

Najważniejsze wydarzenia z Polski i ze świata, ciekawe rozmowy i tematy, które budzą emocje. WP News - nowy program Wirtualnej Polski i Telewizji WP. Prowadzący: Agnieszka Kopacz i Patrycjusz Wyżga dwa razy dziennie przedstawią państwu porcję gorących newsów i ciekawostek oraz połączą się na żywo z reporterami będącymi zawsze tam, gdzie dzieją się najważniejsze rzeczy. Dynamiczny program WP News codziennie o 11:50 i 16:50 na stronie głównej WP i w Telewizji WP.

To było przypadkowe odkrycie amerykańskiego turysty. Mężczyzna w ruinach starożytnej osady Kumran, znajdującej się na Pustyni Judzkiej w pobliżu Morza Martwego, trafił na coś zaskakującego. Odkrył dobrze zachowane naczynie ceramiczne z wczesnej epoki brązu. Odnaleziony dzban może mieć nawet 5 tysięcy lat i może być pierwszym kompletnym naczyniem odkrytym na tym obszarze, które w dodatku pochodzi z tak odległego okresu. Amir Ganor z Izraelskiego Urzędu ds. Starożytności, wyraził zdziwienie odkryciem Amerykanina: "To niesamowite. Jakieś dwa lata temu nasi archeolodzy prowadzili tu prace w ramach badania jaskiń Pustyni Judzkiej, które było prowadzone nieprzerwanie przez ostatnie pięć lat i miało na celu udokumentowanie i zlokalizowanie wszystkich starożytnych znalezisk w jaskiniach pustynnych”. Izraelski Urząd ds. Starożytności wezwał wszystkie osoby znajdujące podobne artefakty do natychmiastowego zgłaszania tego faktu. Przemyt bezcennych antyków to narastający problem zarówno w Izraelu, jak i w innych krajach Bliskiego Wschodu. Wiele skradzionych artefaktów kupują zamożni prywatni kolekcjonerzy na Zachodzie.

Krótkie skanowanie gałki ocznej może pomóc lekarzom w identyfikacji "szybko starzejących się osób", które są bardziej narażone na przedwczesną śmierć. Do takich wniosków doszedł międzynarodowy zespół naukowcy, który badał różnicę w wieku biologicznym a rzeczywistym siatkówki - tkanki znajdującej się w tylnej części oka. Okazuje się, że skanowanie siatkówki może wpłynąć na długość życia dzięki diagnostyce przedwczesnych schorzeń. W ramach badań stworzono algorytm, który określał wiek danej osoby na podstawie skanu tylnej części gałki ocznej. Łącznie w ciągu 11 lat skanowanie wykonano u prawie 47 tys. dorosłych Brytyjczyków, określając wiek każdego pacjenta z dokładnością do 3,5 roku. Następnie wiek biologiczny porównywano z tym rzeczywistym. W ciągu dekady zmarło 1871 badanych osób, u których wiek wyczytany z siatkówki okazał się być wyższym, niż rzeczywisty. Naukowcy ustalili, że każdy rok różnicy w wieku zwiększał ryzyko przedwczesnej śmierci o 2 proc., w przypadku chorób innych niż nowotwory lub choroby układu sercowo-naczyniowego o 3 proc. Skan siatkówki może mieć więc realny wpływ na szybką ocenę stanu zdrowia. W przyszłości może to być istotne narzędzie w diagnostyce np. chorób neurologicznych. Wyniki badań opublikowano w czasopiśmie "British Journal of Ophthalmology".

6,2 tys. metrów pod wodą, tuż nad dnem oceanu – na takiej głębokości odkryto niemal nieuchwytną kałamarnicę wielkopłetwą. To nowa rekordzistka i najgłębiej pływająca kałamarnica, jaką kiedykolwiek zarejestrowano. Ostatnio ten gatunek widziany był w 2014 r. w wodach Oceanu Spokojnego na głębokości 4,7 tys. m. Nowy rekord jest więc znaczący. Niezwykłego odkrycia dokonano przypadkowo w trakcie badań wraku zaginionego niszczyciela z czasów II wojny światowej. Badania prowadzono głęboko na Morzu Filipińskim, części zachodniego Oceanu Spokojnego. Kamera robota znajdowała się tuż nad dnem obok Rowu Filipińskiego. To w tym miejscu obiektywy zarejestrowały młodą kałamarnicę. Niedaleko naukowcom udało się nagrać także cztery ośmiornice z grupy cirrate (frędzlikowce), nazywane potocznie dumbo, ze względu na płetwy przypominające uszy słonia. Według współautora badania, Michaela Vecchione, to drugi w historii przypadek zaobserwowania tych ośmiornic na tak dużej głębokości. Kałamarnica wielkopłetwowa to przedstawicielka grupy rzadko spotykanych głowonogów. Jej ramiona i macki są niezwykle długie (4-8 m). Sposób ożywania się tego gatunku nie został jeszcze odkryty. Nigdy żaden osobnik tego gatunku nie został schwytany. Szczegółowe wyniki dotychczasowych badań opisano w czasopiśmie "Marine Biology".

Dzięki pracy łazika NASA Curiosity na Marsie odkryto węgiel, który może mieć trzy źródła pochodzenia – podają amerykańscy naukowcy z Pennsylvania State. Badacze twierdzą, że jednym z nich mogą być chemiczne ślady po starożytnym życiu na Marsie w postaci mikroorganizmów. Pozostałe dwa źródła pochodzenia węgla mogą dotyczyć przemieszczającej się chmury pyłu galaktycznego lub rozpadu dwutlenku węgla. Wszystkie trzy scenariusze uznano za "niekonwencjonalne" oraz zupełnie "niepodobne do procesów powszechnych na Ziemi". Łazik NASA Curiosity bada krater Gale na Marsie od 6 sierpnia 2012 r. W pobranych przez niego próbkach osadu z marsjańskich skał odkryto węgiel, który posiada dwa izotopy: węgiel-12 i węgiel-13. Niektóre z tych próbek okazały się być ubogie w izotop węgla-13. Mogło to być związane z rozpadem metanu pochodzącego z bakterii żyjących pod ziemią, który na powierzchni zostawał rozłożony przez promieniowanie ultrafioletowe. - Próbki ekstremalnie ubogie w węgiel-13 przypominają trochę próbki z Australii pobrane z osadów sprzed 2,7 mld lat – skomentował kierujący badaniami prof. Christopher House z Penn State. - Tamte próbki były skutkiem aktywności biologicznej, gdy metan został skonsumowany przez starożytne maty mikrobiologiczne. Niekoniecznie musimy to powiedzieć o Marsie, ponieważ jest to planeta, która mogła uformować się z innych materiałów i procesów niż Ziemia – dodał naukowiec. Węgiel w marsjańskich skałach może być więc dowodem śladów życia mikrobiologicznego na Czerwonej Planecie. To jednak wciąż jedna z trzech hipotez. Szczegółowe wyniki najnowszych badań zostały opublikowane w czasopiśmie "Proceedings of the National Academy of Sciences".

To przykład najstarszej takiej udokumentowanej operacji czaszki. Peruwiańskiemu wojownikowi wszczepiono w głowę... kawałek metalu. Licząca 2 tys. lat czaszka wojownika zespolona metalem to jeden najlepiej zachowanych przykładów zaawansowania starożytnej chirurgii. W posiadaniu niezwykłej czaszki jest Muzeum Osteologii w Oklahomie. Amerykanie twierdzą, że to czaszka peruwiańskiego wojownika, który został ranny w głowę w trakcie bitwy. Mężczyznę poddano operacji, którą przeżył mimo braku nowoczesnych i sterylnych technik oraz znieczulenia. W miejscu złamania kości widać ścisłe zaślepienie metalem. To był udany zabieg po urazie głowy po strzale z procy. Znaleziona w Peru czaszka trafiła do prywatnej kolekcji muzeum. W 2020 r. została pierwszy raz zaprezentowana, ale dopiero teraz zyskała międzynarodową sławę. Zniekształcona głowa to przykład wydłużonej peruwiańskiej czaszki, która jest starożytną formą modyfikacji ciała. Członkowie plemion celowo deformowali czaszki małym dzieciom. Praktyka była popularna w różnych kulturach – od Majów do Hunów. Uznawano to za symbol wysokiego statusu społecznego. Starożytni Peruwiańczycy decydowali się na mocne wiązanie bandażami głowy dziecka lub wciskanie jej między dwa kawałki drewna.

Pogięty miecz, urna, grób ciałopalny, artefakty z okresu lateńskiego, a także ślady z neolitu to prawdziwa sensacja archeologiczna. Niezwykłego odkrycia ze starożytności dokonano w Głogowie, na Dolnym Śląsku, na placu budowy parku logistycznego Panattoni. Na Biechowie, w Miejskiej Strefie Inwestycyjnej, powstaną dwie hale. Okazało się, że teren budowy jest bogaty w bezcenne starożytne artefakty, o czym poinformowało Muzeum Archeologiczno-Historyczne w Głogowie. W styczniu zakończy się pierwszy etap badań w tym miejscu. - To jest duże i ważne zadanie dla nas. Teren, na którym prowadzone są badania, jest niezwykle interesujący – podkreśla Zenon Hendel, kierownik Pracowni Archeologicznych Badań Terenowych w Muzeum Archeologiczno-Historyczne w Głogowie. W trakcie badań odkryto tu także nóż, sprzączkę do pasa i dwie ostrogi. To nie jedyne artefakty. Ujawniono tu pozostałości pieców, prawdopodobnie służących do wypalania ceramiki – podał Aleksander Dobrowolski. Jak podkreślają archeolodzy, to ślad związany z kulturami naddunajskimi i neolitem, który na terenach polski trwał w okresie między 5200 a 1900 r. p.n.e.

Asyryjska prehistoryczna zbroja w chińskim grobie. Ten niezwykły element ubioru żołnierza odkryto w grobowcu w północno-zachodnich Chinach. Badacze twierdzą, że to lekka, ale "wysoce skuteczna odzież ochronna", która powstała z małych nachodzących na siebie kawałków skóry. Strukturą przypomina rybie łuski. Fragment zbroi jeździeckiej znajdował się w grobie 30-letniego żołnierza na prehistorycznym cmentarzysku Yanghai w pobliżu miasta Turfan w Sinciang w Chinach. Konstrukcja zbroi wskazuje, że pochodzi ona z Imperium Nowoasyryjskiego i jest datowana na okres między 6 a 8 w. p.n.e. Z Bliskiego Wschodu trafiła do odległych Chin. Zbroja została odnaleziona w 2013 r. przez badaczy z Uniwersytetu w Zurychu. Jednak dopiero teraz naukowcy publikują szczegóły swoich wieloletnich analiz. Eksperci twierdzą, że bezcenne znalezisko dostarcza nowych informacji na temat technologii wojskowej w pierwszym tysiącleciu p.n.e. Odnaleziona konstrukcja jest fragmentem zbroi, której waga wynosiła 4-5 kg. Całość składała się z 5444 małych łusek i 140 większych. Łuski ze skóry zapewniały dodatkową ochronę przed ciosami wroga, bez dużego zwiększania wagi całego uzbrojenia. Dzięki datowaniu radiowęglowemu określono wiek artefaktu. Stworzono go między 786 a 543 r. p.n.e. Bezprecedensowe znalezisko przetrwało więc 2,7 tys. lat w ziemi dzięki jałowemu klimatowi w miejscu odkrycia. Ta forma zbroi była bardzo cenna ze względu na drogi materiał i pracochłonny czas produkcji. Noszenie takiej zbroi było przywilejem elit. W grobowcu chińskiego żołnierza znajdowała się jeszcze ceramika, czaszka owcy i elementy świadczące o tym, że pochowany mógł być żołnierzem-jeźdźcą. Zbroja mogła być transportowana tysiące km w trakcie wyprawy, mogła być też po prostu formą łupu. To, w jakiś sposób trafiła do Chin z terenów dzisiejszej Syrii i Egiptu pozostaje zagadką. Wyniki badań opublikowano w "Quaternary International".

Badacze na Antarktydzie byli zdumieni tym, co zobaczyli na dnie Morza Weddella. 60 mln gniazd przezroczystych ryb z rodziny bielankowatych. To odkrycie jest największą znaną kolonią lęgową ryb. Nietypowy widok zauważyła studentka z Instytutu Alfreda Wegenera na niemieckim lodołamaczu RV Polarstern. Poinformowała natychmiast o tym, co kamera rejestruje na dnie morza. Okazało się, że gniazda niezwykłego gatunku ryb znajdowały się co 25 cm na obszarze ok. 240 km. Każde gniazdo było pilnowane przez jedną dorosłą rybę, która chroniła średnio 1,7 tys. jaj. Badacze dopiero następnego dnia zdali sobie sprawę z tego, że zauważyli coś spektakularnego. Neopagetopsis ionah to gatunek głębinowej ryby z rodziny bielankowatych. Te białokrwiste ryby są jedynymi kręgowcami, które nie mają we krwi czerwonego barwnika – hemoglobiny, przez co ich krew jest niemalże przezroczysta. Przy okazji odkrycia niemieckich badaczy okazało się, że gatunek ten jest integralną częścią lokalnego ekosystemu. Monitorowany obszar był bowiem zaśmiecony resztkami ryb, którymi żywią się foki Weddella. Wyniki najnowszych badań opublikowano w czasopiśmie "Current Biology".

Rzymska osada handlowa w środkowej Anglii. Archeolodzy odkryli niezwykłe miejsce na trasie projektu budowy szybkiej kolei HS2 w hrabstwie Northamptonshire. Odkrycia dokonano w trakcie wykopalisk w pobliżu wsi Chipping Warden. Badacze ujawnili tu urny kremacyjne, fragmenty gier, kajdany, broszkę z głową węża i ponad 300 rzymskich monet. Dowody sugerują, że ok. 400 r. p.n.e. powstała tu osada składająca się z ponad 30 okrągłych domów, która znacznie rozrosła się w czasach rzymskich ok. 300-400 r. Powstała tu imponująca i szeroka na 10 m droga. Niewielka wieś przerodziła się w ważny punk handlowy. Odkryto tu obszary domowe i przemysłowe z dowodami istnienia warsztatów, pieców i studni. W jednej części stanowiska ziemia jest jasnoczerwona, co sugeruje, że obszar mógł być wykorzystywany do działalności związanej z wypalaniem – np. wypiekiem chleba lub odlewnią do obróbki metalu. Obecność ważnego stanowiska archeologicznego w tym miejscu jest znana już od XVIII wieku, ale dopiero najnowsze badania ujawniły część z epoki żelaza i artefakty z rzymskiej osady. James West, kierownik prac z Museum of London Archaeology Headland Infrastructure, przyznał, że wykopaliska "przekroczyły wszelkie oczekiwania". Zanim na trasie kolei HS2 powstaną mosty, tunele, tory i stacje, wzdłuż linii trasy odbywają się intensywne prace archeologiczne. W tym miejscu przez rok pracowało ok. 80 ekspertów, a to jedno z ponad 100 miejsc, które zostały zbadane na trasie między Londynem a Birmingham od 2018 roku.

Nawet 25 razy – tyle może być używana maseczka typu N95 po właściwym odkażeniu. Tak wynika z najnowszych badań ekspertów z Centrum Medycznego Beth Israel Deaconess w Bostonie (BIDMC). Ze względu na Omikron, wyjątkowo zaraźliwy wariant koronawirusa, zaleca się stosowanie certyfikowanych maseczek typu N95 z filtrem, które są grubsze, skuteczniejsze w ochronie i ściślej przylegają do twarzy. Naukowcy z Bostonu przebadali ich "żywotność", wielokrotnie je odkażając. W badaniu sprawdzono, czy jakość tego typu maseczek pogarsza się po dekontaminacji – procesie usunięcia drobnoustrojów przy pomocy promieniowania UV lub nadtlenku wodoru (VHP). Dotychczasowe badania wskazywały, że maskę można odkazić i użyć ponownie kilka razy. Według najnowszych analiz maska nawet po 25 cyklach noszenia i odkażania tak samo przylega do twarzy i filtruje cząsteczki. Testy trwały od czerwca do sierpnia 2020 r. na siedmiu ochotnikach. Maseczki przetrwały rekordową liczbę cykli odkażania z kontrolą szczelności. W warunkach domowych nie ma możliwości przeprowadzenia sterylnej dekontaminacji. Pomóc jednak może… piekarnik. Inne badanie opublikowane niedawno w "PLOS One" wykazało bowiem, że suche ciepło (takie jak w piekarniku) może być również skuteczne. Przy temperaturze 100 stopni Celsjusza wystarczyło 30 minut, by zabić cząsteczki wirusa SARS-CoV-2, ale nie uszkodzić maski. Najnowsze wyniki badań poświęcone maskom typu N95 opublikowano w "American Journal of Infection Control".

Zagadka tajemniczego obiektu na Księżycu rozwiązana. W grudniu chiński łazik Yutu-2 opublikował zdjęcie dziwnego obiektu o regularnym kształcie na powierzchni Księżyca. Określano go sześcianem, kostką lub tajemniczą chatką. Pojawiły się spekulacje, że to duży głaz powstały z uderzenia meteorytu. Chińska Narodowa Agencja Kosmiczna (CNSA) oszacowała, że dotarcie łazika do sześcianu zajmie dwa lub trzy miesiące. Pierwsze zdjęcie obiektu wykonano z odległości ok. 80 m. Po czterech tygodniach maszyna była wyjątkowo blisko, by już potwierdzić, że to… zwykła skała. "Tajemniczy obiekt" okazał się nawet nie mieć nic wspólnego z kształtem sześcianu. Geometryczny i ostro zarysowany wygląd skały na horyzoncie był skutkiem działania światła, cienia i perspektywy. Szczegóły odkrycia opisał na swoich mediach społecznościowych Andrew Jones, dziennikarz śledzący chiński program kosmiczny. Łazik Yutu-2 dotarł na Księżyc w styczniu 2019 roku w ramach misji Chang'e-4 – pierwszego w historii lądowania po niewidocznej stronie księżyca. Od tego czasu Yutu-2 przejechał ponad 1 km, penetrował grunt i odkrył głęboką warstwę księżycowej gleby.

Naukowcy kolejny raz przyjrzeli się ciężarnej mumii wystawionej w Muzeum Narodowym w Warszawie. Badacze z Warszawskiego Projektu Interdyscyplinarnych Badań Mumii (Warsaw Mummy Project) ustalili właśnie, dlaczego płód przetrwał w takiej formie ponad 2 tys. lat. Okazało się, że odpowiada za to nietypowy proces rozkładu. Kobiecie usunięto organy wewnętrzne, pozostawiono płód i obłożono natronem, czyli naturalną solą, która osusza ciało. Płód zaczął "kisić się" wewnątrz ciała matki, w kwaśnym środowisku. Antropolog i archeolożka Marzena Ożarek-Szilke w rozmowie z serwisem PAP "Nauka w Polsce" porównuje ten proces do "efektu beczki na ogórki". Kwas mrówkowy zmienił Ph w ciele kobiety. To spowodowało wypłukiwanie z kości płodu minerałów. Tkanki zaczęły wysychać i mineralizować się, a kości wypłukiwać. Badacze z reguły poszukują kości, a nie tkanek. To dlatego płód, mimo skanowania, pozostawał niezauważalny. Nowe ustalenia pozwolą lepiej przeanalizować mumie innych kobiet. Polscy badacze twierdzą, że to kwestia czasu, kiedy odkryte zostaną kolejne ciężarne mumie. Do Polski sarkofag z niezwykłą zawartością sprzed 2 tys. lat trafił w XIX w. Początkowo uważano, że pod bandażami znajduje się młoda dziewczyna. W okresie międzywojennym odczytano hieroglify wskazujące na mężczyznę - kapłana Hor-Dżehutiego. Dopiero kilka lat temu specjalistyczne skanowanie ujawniło, że to zabalsamowane ciało kobiety. Wiosną 2021 r. Polacy ogłosili, że to pierwsza mumia z zachowanym płodem, co okazało się światową sensacją. Pozostawienie płodu w brzuchu kobiety pozostaje zagadką. Płeć płodu jest nieznana. Wiadomo, że przyczyną śmierci kobiety nie był poród i ewentualne powikłania. Najnowsze wyniki badań naukowców z Uniwersytetu Warszawskiego opublikowano w czasopiśmie "Journal of Archaeological Science".

Paleontolodzy dokonali niezwykłego odkrycia na terenie parku paleontologicznego w Brazylii. W mieście Presidente Prudente natrafiono na gniazdo skamieniałych jaj dinozaurów, które liczą od 60 mln do 80 mln lat. Pięć dobrze zachowanych skamieniałych skorup początkowo uważano za jaja drapieżnych krokodylomorfów. Po głębszej analizie okazało się, że jaja są większe, mają grubszą skorupę o falistej strukturze i inny kształt. Mierzą ok. 13 cm, a jaja krokodylomorfów są niemal o połowę mniejsze. Badacze potwierdzili, że odkopane jaja należą do terpodów – grupy największych drapieżnych dinozaurów. Embriony nie miały szansy rozwinąć się i później wykluć, bo skorupy przykryła warstwa luźnych osadów. Z czasem przekształcająca się w piaskowiec. To dzięki tej "ochronnej warstwie" skamielina zachowała się w tak dobrym stanie. Badacze liczą teraz na odkrycie skamieniałego embrionu, podobnego do ujawnionego niedawno w Chinach owiraptorozaura, którego nazwano "Baby Yingliang". Odkrycia w południowo-wschodniej Brazylii dokonano w 2020 roku. Dopiero teraz Brazylijczycy pochwalili się pierwszymi wynikami badań. Szczegółowe analizy jeszcze przed nimi.

Po 3 tys. lat poznaliśmy tajemnicę mumii faraona Amenhotepa I. Dzięki najnowszej technologii skanowania cyfrowego egipscy naukowcy byli w stanie dowiedzieć się, co znajduje się pod zachowaną konstrukcją trumny z maską faraona. Skanowanie trójwymiarowe i tomografia komputerowa wykazały, że faraon Amenhotep I w chwili śmierci miał ok. 35 lat. Liczył 170 cm wzrostu, był obrzeżany i nie chorował. Mimo mumifikacji, władcę Egiptu pochowano z zachowanym mózgiem. Przyczyna śmierci faraona pozostaje nieznana. Naukowcy nie wykluczają nagłego ataku serca. - Okryliśmy wiele ważnych rzeczy dotyczących tej mumii. Wewnątrz znajdowało się ok. 30 amuletów i pas pokryty złotymi koralikami – podkreślał Zahi Hawass egipski archeolog i były minister ds. starożytności. - To odkrycie pokazuje, że przy pomocy technologii można dokonywać niezwykłych rzeczy, bez naruszania mumii – dodał. Mumię odkryto w 1881 r. Do tej pory zawartość kruchego płótna i wnętrza bogato zdobionej maski pozostawały nieznane. Szczegółowa analiza ujawniła nawet, że w środku znajduje się truchło osy, którą prawdopodobnie zwabił zapach kwiatów w trakcie ceremonii pochówku.

Elementy niemieckiego czołgu Panther o "znacznej wartości materialnej i historycznej" wydobył z rzeki na Mazowszu kolekcjoner z Pomorza. Teraz mężczyźnie postawiono za to zarzuty. Okazało się, że zrobił to nielegalnie, dodatkowo uszkadzając zabytek. Sprawę kolekcjonera prowadzą policjanci z wydziałów kryminalnego oraz dochodzeniowo-śledczego Komendy Stołecznej Policji i prokuratura w Wołominie na wniosek Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, który powiadomił organy ścigania. Elementy zabytkowego czołgu wydobyto z niewielkiej rzeki w pobliżu wsi Jasienica w powiecie wołomińskim koło Warszawy. Stamtąd zabytek trafił na działkę kolekcjonera na Pomorzu. W miejscowości Kłanino funkcjonariusze odkryli i zabezpieczyli stelaż siedziska, obudowę filtra wentylatora oraz 21 sztuk ogniw gąsienicy pojazdu z II wojny światowej. Zgodnie z przepisami, prawa do jakichkolwiek prac poszukiwawczych, a dalej wydobywczych - wymagane są niezbędne pozwolenia. Wszystkie odkrycia należą do Skarbu Państwa. Za niezgłoszenie lub przywłaszczenie zabytku grozi odpowiedzialność karna do 3 lat więzienia. W przypadku zniszczenia lub uszkodzenia zabytku do nawet 8 lat. Pomorski kolekcjoner nie posiadał kompletnej dokumentacji do prowadzonych przez niego prac. Okazało się, że miał podstawowe pozwolenie, ale nie mógł sam wydobywać zabytków podlegających ochronie. Mężczyzna nie przyznał się do zarzucanego mu czynu i odmówił składania wyjaśnień. Niemiecki czołg Panther został wprowadzony do służby w 1943 r., jako odpowiedź na radziecki czołg T-34. Wyprodukowano go w liczbie 5992 sztuk. Dwa takie pojazdy zdobyły m.in. oddziały AK w pierwszych dniach Powstania Warszawskiego, ratując 348 żydowskich więźniów z obozu koncentracyjnego przy ul. Gęsiej.

To kolejny przebadany grób z czasów II wojny światowej. Eksperci z Pracowni Badań Historycznych i Archeologicznych "Pomost" poinformowali o najnowszych pracach ekshumacyjnych. W dniach 14-15 grudnia w Białogórzu, w powiecie zgorzeleckim prowadzono je na cmentarzu parafialnym. Zlokalizowano tam 12 grobów żołnierzy niemieckich z 1945 r. Okazało się, że szczątki należą do poległych w trakcie bitwy lubańskiej, dokładnie z przełomu lutego i marca. Jak podaje "Pomost", przy szczątkach odkryto dziewięć znaków tożsamości. Kwatera wojenna na cmentarzu w Białogórzu składa się z 18 pochówków w rzędzie. Pracownicy "Pomostu" dzięki niemieckim materiałom dotarli do informacji o poległych. Okazało się, że pierwsze trzy pochówki to nieznani członkowie RAD (Służby Pracy Rzeszy). Pozostałe szczątki należą do żołnierzy 1459. Fortecznego Batalionu Piechoty. To była jednostka Wehrmachtu, którą sformowano w lutym 1945 r. i skierowano do walk w rejonie m.in. Zgorzelca. Sześciu żołnierzy poległo pod koniec lutego, pozostałych dziewięciu w marcu, tj. w trakcie niemieckiego kontrataku znanego jako operacja "Kozica". Eksperci z pracowni "Pomost" regularnie odkrywają i badają polskie i niemieckie mogiły z czasów II wojny światowej. Działają tym samym na rzecz pamięci i pokoju między dwoma narodami.

Izraelscy archeolodzy odkryli świątynię w miejscu narodzin Marii Magdaleny. Ruiny zostały odkryte w Magdali, starożytnej żydowskiej wiosce położonej na zachodnim brzegu Jeziora Galilejskiego. W trakcie badań odkryto liczącą 2 tys. lat synagogę. "Możemy sobie wyobrazić Marię Magdalenę i jej rodzinę przychodzącą do synagogi tutaj, wraz z innymi mieszkańcami Magdali, by uczestniczyć w wydarzeniach religijnych i wspólnotowych" – podsumowali wyniki badań naukowcy. Synagoga składała się z sali głównej i dwóch oddzielnych pomieszczeń. Całość powstała z bazaltu, wapienia i gipsu. W mniejszym pomieszczeniu odnaleziono kamienną ławkę z siedmioramienną menorą – podał "Times of Israel". Dach podtrzymywało sześć filarów. Niektóre z białych ścian były ozdobione kolorowymi wzorami. Archeolodzy odkryli też kilka cennych artefaktów - świeczniki z ceramiki, szklane miski, pierścienie i kamienne naczynia używane do rytuałów oczyszczania. To druga świątynia w Magdali odkryta w okolicy – pierwszą odkopano w 2009 r., ok. 200 m dalej. Maria Magdalena towarzyszyła Jezusowi, była przy jego śmierci, była też jedną z pierwszych osób, które dowiedziały się o jego zmartwychwstaniu.

Tajemniczy obiekt, który przetrwał bliskie spotkanie z supermasywną czarną dziurą właśnie został zdemaskowany. Mowa o G2, gazowym obłoku, który odkryto w 2011 r. Trzy lata później G2 przemknął obok Sgr A* - supermasywnej czarnej dziury w sercu Drogi Mlecznej. W momencie zbliżenia obiekt rozciągnął się, ale później nienaruszony powrócił do swojego zwartego kształtu. Nie został przy tym rozerwany ani wchłonięty. To zaskoczyło naukowców, którzy przez lata zastanawiali się, czym jest obiekt G2. Niemieccy badacze z Uniwersytetu w Kolonii właśnie ustalili, że to trzy młode gwiazdy otoczone gęstą chmurą gazu i pyłu. Ich wiek oszacowano na milion lat. W astrofizyce to bardzo młody wiek, jak na gwiazdy – dla porównania Słońce ma 4,6 mld lat. Badacze ustalili najpierw, że G2 jest bardzo gorącym obłokiem – bardziej, niż zwykłe mieszaniny pyłu i gazu. Źródło ciepła musiało pochodzić z samego obłoku, nie z zewnątrz. Temperatura i umiejętność powrotu do pierwotnego kształtu utwierdziły naukowców w przekonaniu, że wewnątrz kosmicznego pyłu i gazu znajdują się trzy pojedyncze gwiazdy. Dodatkowo najnowsze badania dostarczają naukowcom unikalnego wglądu w to, jak mogą działać czarne dziury. Wyniki badań opublikowano w czasopiśmie "The Astrophysical Journal".

Niezwykle zachowane skamieniałości dinozaurów – ślady i kości odkryto w Borkowicach na Mazowszu. To największe (do 40 cm) zarejestrowane tropy dinozaurów drapieżnych na ziemiach Polski. Wskazują one na obszar, który dinozaury zamieszkiwały ok. 200 mln lat temu. Odkrywkowa kopalnia gliny w Borkowicach okazała się prawdziwym skamieniałym skarbcem, który pozwoli naukowcom lepiej poznać wczesną ewolucję dinozaurów. Odkrycia dokonali prof. dr hab. Grzegorz Pieńkowski, geolog z Państwowego Instytutu Geologicznego – Państwowego Instytutu Badawczego (PIG-PIB) i dr Grzegorz Niedźwiedzki, geolog z Uniwersytetu w Uppsali. Badacze latem trafili na tropy odbite na płytach dolnojurajskich piaskowców w kamieniołomie. Okazało się, że ślady kończyn należą do mięsożernych i roślinożernych dinozaurów. Odkrycie z Polski dorównuje tym z Ameryki Północnej, Afryki Południowej. Oprócz śladów zachowały się tu także kości w formie pustek lub odlewów. Należą one do zwierząt lądowych i ryb. Zabezpieczono kilkaset tropów co najmniej siedmiu różnych gatunków zwierząt. Miejsce zostało zabezpieczone do dalszych badań. Na miejscu pracują ekipy z Polski i Szwecji. Odkrywcy podkreślają, że Borkowice mogą być jedną z "najbogatszych odnotowanych osad dolnojurajskich na świecie". O odkryciu śladów dinozaurów z Mazowsza mówi się jako "unikatowym w skali światowej".

Nowe odkrycie w Tarnogrodzie (powiat biłgorajski, woj. lubelskie). W trakcie dużej inwestycji drogowej, rozbudowy drogi wojewódzkiej nr 835, pracownicy zauważyli coś pod ziemią przy ul. 1-go Maja. Okazało się, że pod obecną drogą natrafiono na pozostałości nawierzchni historycznej drewnianej drogi, tzw. dylówki. O nowym odkryciu poinformował Lubelski Wojewódzki Konserwator Zabytków. Drewniane belki znajdowały się na głębokości 60-70 cm od poziomu dotychczasowej jezdni. Na miejscu archeolodzy wykonali dokumentację fotograficzną i rysunkową. Oprócz tego odkryto fragmenty ceramiki i przedmioty codziennego użytku. Jak podał LWKZ, drewnianą nawierzchnię drogi można wstępnie datować na XIX-XX w. Działania archeologów wspierali pasjonaci z Grupy "Eksploratorzy", którzy w Miejskim Domu Kultury w Tarnogrodzie przygotowali wystawę odkrytych zabytków i udostępnili zdjęcia z prac badawczych. Podobnego odkrycia w Tarnogrodzie dokonano już w maju. Archeolog Anna Jączek, która kieruje pracami w tym miejscu, wskazywała wtedy na trakt, który zbudowano w czasach niemieckiej okupacji na Lubelszczyźnie. Na liczącym 70 m odcinku odnaleziono naprzemiennie układane rzędy drewnianych belek w bardzo dobrym stanie.

Czekolada lekiem na poprawę nastroju? Tak, w końcu mamy na to naukowe dowody. Chodzi jednak wyłącznie o czekoladę gorzką o zawartości min. 85 proc. kakao. Naukowcy z Korei odkryli, że zdrowe i dorosłe osoby, które spożywały dziennie 30 g 85-proc. czekolady gorzkiej, były szczęśliwsze w porównaniu do osób, które jadły czekoladę z mniejszą zawartością kakao lub nie jadły jej wcale. Naukowcy z Narodowego Uniwersytety Seulskiego przeprowadzili szczegółowe analizy. Badanie dotyczyło 46 osób. Uczestnikom przez trzy tygodnie podawano 30 g dziennie czekolady gorzkiej (85 proc. kakao), tyle samo czekolady, ale o zawartości 70 proc. kakao lub nie podawano czekolady wcale. Słodkie i mleczne czekolady nie wchodziły w grę. Naukowcy twierdzą, że poprawa nastroju u badanych osób była związana ze zmianami mikrobiologicznymi w jelitach po spożyciu czekolady, co wykazały przebadane próbki kału. Ciemna czekolada od dawna jest uznawana za substancję poprawiającą nastrój. Jednak naukowe dowody dotyczące emocjonalnych skutków jej codziennego spożywania były ograniczone. Koreańczycy wykonali pierwsze takie badanie, które potwierdza wpływ 85-proc. gorzkiej czekolady na stany fizjologiczne i psychologiczne u człowieka. Produkty czekoladowe z wysokim procentem kakao w składzie zawierają mniej cukru, tłuszczu i innych dodatków, takich jak barwniki czy olej palmowy. Kakao używane do produkcji czekolady jest bogate w błonnik, żelazo i związki, które wspomagają m.in. układ odpornościowy i zmniejszają ryzyko chorób serca, nowotworów i demencji.

To nadzieja na walkę z chorobą Alzheimera. Zażywanie Viagry wiąże się z prawie 70 proc. niższym ryzykiem wystąpienia choroby Alzheimera. Wszystko za sprawą sildenafilu. To substancja czynna zawarta w lekach stosowanych na zaburzenie erekcji. Sildenafil trafił na rynek w 1998 r. To za sprawą koncernu Pfizer, który stworzył niebieską tabletkę. Według badań amerykańskich ekspertów z Kliniki Cleveland, przyjmowanie sildenafilu daje dużą szansę obniżenia ryzyka rozwoju postępującej choroby neurodegeneracyjnej (Alzheimera). Główna przyczyna starczego otępienia pozostaje dotąd nieuleczalna i jest przyczyną setek milionów zgonów na całym świecie. Najnowsze badanie opiera się o analizę wyników badań ponad 7,2 mln osób. Okazało się, że pacjenci przyjmujący Viagrę byli znacznie mniej narażani na rozwój choroby Alzheimera w ciągu 6 lat obserwacji, w porównaniu do osób, które nie stosowały sildenafilu. - Stosowanie sildenafilu zmniejszyło prawdopodobieństwo wystąpienia choroby Alzheimera u osób z chorobą wieńcową, nadciśnieniem tętniczym i cukrzycą typu 2, które są chorobami współistniejącymi, jak i u osób bez tych chorób – podsumował dr Feixiong Cheng, współautor badań z Kliniki Cleveland. Amerykanie podkreślają, że konieczne są badania kliniczne, które potwierdzą ich odkrycie. Do tej pory Viagra była skutecznym lekiem na zaburzenia erekcji, pierwotnie w nadciśnieniu płucnym i chorobach serca. Lek był już wcześniej badany w kontekście chorób nowotworowych czy malarii.

Niesamowite odkrycie w miejscowości Kurów w powiecie nowosądeckim w Małopolsce. W trakcie wyburzeń na starym moście przy DK75 odkryto schron. Pochodzi prawdopodobnie z czasów II wojny światowej. Tego przypadkowego odkrycia dokonali badacze Stowarzyszenia Historyczno-Eksploracyjnego Sądecczyzny. Odkrywcy opublikowali w sieci obszerną relację zdjęciową komory. Jak podali, przez dziesiątki lat schron znajdował się niezauważony pod powierzchnią drogi, tuż na początku mostu, jadąc od strony Krakowa. Członkowie lokalnej grupy z Sądecczyzny poszukiwali w tym miejscu reliktów II wojny światowej. Takiego odkrycia się nie spodziewali. Ujawnione pomieszczenie liczy ok. 5 m długości i 2 m szerokości. Znajduje się 80 cm pod powierzchnią. Internauci szybko zwrócili uwagę, że to być może nie schron, a komora minerska do przechowywania materiałów wybuchowych.

Niezwykłe odkrycie w pobliżu Pompejów. Włoscy badacze trafili na wyjątkowy szkielet w Herkulanum, starożytnym rzymskim mieście, które zostało zniszczone w wyniku erupcji Wezuwiusza w 79 r. To mężczyzna, który zginął, próbując uciec przed strumieniem piroklastycznym (mieszanką ekstremalnie gorących gazów, popiołów i kawałków skał). Szkielet odnaleziono niedawno w miejscu, w którym od ponad 30 lat odnajdowane są kolejne ofiary erupcji. To, co wyróżnia mężczyznę, to fakt, że miał on przy sobie rzeczy osobiste – uciekał ze skórzaną torbą i drewnianą skrzynką z biżuterią i monetami. Dodatkowo znajdował się już na plaży, dość daleko od innych ludzi. Ofiara miała ok. 40 lat. Szkielet odnaleziono w murach z lawy, które powstały w wyniku erupcji. Archeolodzy twierdzą, że fala uderzeniowa i ekstremalnie wysokie temperatury doprowadziły do natychmiastowego odparowania tkanek mężczyzny. Jego szkielet zachował się uwięziony w masie gruzu, popiołu i pyłu. - To szczególnie interesujące odkrycie, bo spośród wszystkich osób, które uciekły przed erupcją wulkanu, ten człowiek został znaleziony w najdalszym punkcie nadmorskiej części starożytnego miasta – powiedział Francesco Sirano, dyrektor Parku Archeologicznego Herkulanum. - Niezwykłe jest też to, że możemy poddać go teraz całej serii badań i analiz – dodał. - Najważniejszą informacją, jaką poznaliśmy z tego odkrycia jest obraz dramatycznej sytuacji, jakiej doświadczyli ludzie w kluczowych momentach erupcji. Ten mężczyzna zdążył zabrać z domu cenne przedmioty w skrzyni – tłumaczył fenomen odkrycia archeolog Domenico Camardo.