badania (strona 3 z 10)

Głodne mirungi polują w wodach, gdzie nie dociera światło słoneczne. Atakują gatunki bioluminescencyjne, które w 80 proc. są źródłem światła w wodach głębszych niż 500 m. Szkoccy naukowcy z uniwersytetu w St Andrews postanowili zbadać, jak znajdują swoje ofiary w głębinach. Mowa o rybach, jamochłonach, skorupiakach czy kałamarnicach. Do pięciu samic z Wyspy Kerguelena przymocowali czułe na błyski kamerki. W ten sposób udało się nagrać niesamowity moment polowania z perspektywy atakującej mirungi. Okazało się, że foki pokonywały 3 km, poszukując pożywienia na głębokości od 79 do 719 m. Z analizy 2 tys. błysków bioluminescencyjnych wynika, że ofiary błyskami broniły się przed atakiem.

Naukowcom udało się połączyć komórki człowieka i myszy, tworząc embrion-hybrydę. Badacze z Uniwersytetu Stanu Nowy Jork w Buffalo liczą, że ich badania posuną transplantologię do przodu. Stworzone przez nich chimery, najbardziej zaawansowane na świecie, mają być źródłem organów dla ludzi. Naukowcom udało się połączyć ludzkie komórki macierzyste z komórkami embrionu myszy poprzez dezaktywację proteiny zwanej mTOR w ludzkich komórkach. Białko to reguluje wzrost komórek. Pozbawione go komórki macierzyste powróciły do stanu „naiwnego”, czyli swojej najwcześniejszej formy, z której mogą swobodnie wyrosnąć nowe organy i tkanki. Choć to niewątpliwy sukces, do hodowania organów w chimerach jeszcze długa droga. W 2019 roku chińskim badaczom udało się stworzyć ok. 4 tysiące płodów hybryd świń i ludzi. Poród przeżyły jednak tylko dwa osobniki, które padły w ciągu dwóch tygodni. Wielu naukowców uważa badania na chimerami zwierząt i ludzi za wątpliwe etycznie.

Od 1997 r. leżały schowane w pudełku. Naukowcy myśleli, że nie są zapisane. Cztery fragmenty Zwojów znad Morza Martwego przechowywane przez Uniwersytet w Manchesterze zbadali ponownie naukowcy z Malty i Wlk. Brytanii. Eksperci znaleźli na pergaminie litery, zauważyli je dopiero pod lupą. Jeden z fragmentów ma cztery linijki tekstu z 15-16 literami i słowem "Szabat" z biblijnej Księgi Ezechiela. Inny fragment zawierał hebrajską literę L oraz aramejskie zwroty. Rękopisy znaleziono w latach 50. XX w., w 11 grotach jaskini Qumran. Przekazano je do szczegółowych badań, rozczytano i sfotografowano. Do Brytyjczyków trafiły cztery fragmenty uważane za puste. Miały one zostać pocięte do badań pergaminu. Dzięki nowym technikom, po latach odkryto, że są zapisane.

Naukowcy nie mają dobrych wieści. Z roku na rok huragany na całym świecie stają się coraz częstsze i silniejsze. Dane z ostatnich 40 lat zostały przebadane przez amerykańską Narodową Agencję Oceanów i Atmosfery. Ryzyko wystąpienia huraganu trzeciej kategorii, czyli wiejącego ponad 185 km/h, wzrosło aż o 15 proc. Jednocześnie ”wędrówki” huraganów po lądzie stały się wolniejsze, co skutkuje to zwiększonym ryzykiem powodzi. Z analiz wynika, że cyklony tropikalne z roku na rok migrują coraz dalej na północ i południe. Stwarza to nowe zagrożenia dla miejsc, które były do tej pory nie były podatne na uderzenia sił natury. Autorzy badań twierdzą, że zmiany spowodowane są przez katastrofę klimatyczną. Naukowcy przewidują, że wraz z dalszym wzrostem temperatur, sytuacja będzie się pogarszać.

Według australijskich naukowców efektem ubocznym u niewielkiej grupy pacjentów z COVID-19 jest psychoza. Eksperci z Uniwersytetu La Trobe twierdzą, że może się to objawiać halucynacjami lub słyszeniem głosów. Z analizy 14 dużych badań wynika, że objawy psychotyczne mogą dotyczyć ok. 4% pacjentów z koronawirusem. To niewielki odsetek, ale jest on dużym wyzwaniem dla lekarzy. Szczególnie w czasach izolacji i pandemii, przy wzroście liczby schorzeń takich jak depresja czy lęk. Na szczęście wg. ekspertów na objawy pomagają już nawet niewielkie dawki leków przeciwpsychotycznych.

Testy bomb atomowych na pustyni w Nevadzie w czasie Zimnej Wojny zmieniły częstotliwość opadów w oddalonej o 8 tys. km Wielkiej Brytanii. Zależność tę odkryła grupa naukowców z Uniwersytetu Reading w Anglii. Badacze sięgnęli po archiwalne dane z okresu Zimnej Wojny. Podczas analizy, skupili się na szkockim archipelagu Wysp Szetlandzkich. Ich położenie powoduje, że na pogodę nie wpływają żadne zanieczyszczenia wywołane przez człowieka. Okazało się, że w latach 1962–1964 chmury były tam wyraźnie grubsze. Ponadto, gdy w atmosferze występował wysoki poziom materiału radioaktywnego, opady wzrosły aż o 24 proc. Badacze uważają, iż radioaktywność jonizuje powietrze, co wpływa na wielkość kropel wody. Główny autor badań, prof. Giles Harrison potwierdził, iż zastosowanie materiału radioaktywnego, może pomóc podczas wywoływania deszczu podczas suszy lub na obszarach pustynnych.

Archeolodzy z Uniwersytetu w Tel Awiwie odkryli, że układ świątynny Göbekli Tepe w Turcji był skrupulatnie planowany. Obiekt ma aż 11,5 tys. lat. Niezwykłe kamienne i okrągłe konstrukcje zbudowano w neolicie. Analizy wykazały, że to nie konstrukcja o przypadkowo rozmieszczonych punkach. Kompleks dobrze zaplanowano. U jego podstaw leży zastosowany wzór geometryczny. Projektowano tu piętra, wprowadzono kwadratowe kształty. To tym bardziej zadziwia, bo obiekt wybudowano przed udomowieniem zwierząt i przed rozwojem rolnictwa. Eksperci uważali, że stosowanie kwadratowych kształtów było dopiero cechą wczesnych rolników. Tymczasem rozbudowana świątynia powstała przed rozwojem rolnictwa i aż 6 tys. lat przed słynnym Stonehenge. Naukowcy nazywają to miejsce cudem architektonicznym.

Naukowcy z Uniwersytetu Harvarda potwierdzili zbawienny wpływ modlitwy. Celem badaczy z USA było zbadanie powiązania między nabożeństwami, a zdrowiem psychicznym. Odkryto, że religijna aktywność jest sposobem na podtrzymanie nadziei. U kobiet uczestniczących w mszach co najmniej raz na tydzień, ryzyko śmierci z powodu depresji było niższe o 68 proc. Natomiast u religijnych mężczyzn o 33 proc. spadało ryzyko chorób związanych z narkotykami i alkoholem.

Spalanie paliw kopalnych nie tylko odpowiada za zamiany klimatu, ale może także szkodzić naszej zdolności myślenia. Do takich zaskakujących wniosków doszli amerykańscy naukowcy z Uniwersytetu Kolorado w Boulder. Według ich szacunków, przez rosnące na Ziemi stężenie CO2, w przyszłości podstawowe umiejętności decyzyjne człowieka zmniejszą się o 25 proc. Z kolei umiejętność strategicznego myślenia spadnie u ludzi nawet o 50 proc. Masowe spalanie węgla od XIX w. doprowadziło dziś do wzrostu CO2 do poziomu 400 ppm. Przy obecnej emisji w 2100 r. poziom dwutlenku węgla w atmosferze przekroczy 930 ppm. W zamkniętych pomieszczeniach będzie wynosić nawet 1400 ppm. To niespotykane wcześniej wartości. Rosnące stężenie dwutlenku węgla w powietrzu, podnosi jego poziom we krwi. Zmniejsza to ilość tlenu docierającego do mózgu, powodując otępienie, senność, ograniczając funkcje poznawcze. Można to porównać do uczucia siedzenia przez godzinę w dusznym pokoju. W takich warunkach człowiek w przyszłości może żyć na co dzień.

Naukowcy sprawdzili jak różne rodzaje kawy wpływają na nasze zdrowie. Dowiedli, że niefiltrowana kawa zawiera 30 razy więcej szkodliwych substancji niż filtrowany odpowiednik. Badania ekspertów ze Szwecji skupiały się wpływie kawy na choroby układu krążenia. Przez 20 lat obserwowali kawowe zwyczaje pół miliona osób. Okazało się, że notoryczne picie niefiltrowanej kawy podnosi poziom złego cholesterolu aż 30 razy.

Amerykanie z Oregon State University badają populacje płetwali błękitnych pływających blisko Nowej Zelandii. Naukowcy odkryli, że te gigantyczne wieloryby polują na kryl na płytszych wodach, by oszczędzać energię. Niesamowite zdjęcia z momentu takiego polowania udało się zarejestrować dronami. Największe żyjące na Ziemi ssaki muszą ostrożnie równoważyć koszt pozyskiwanej i zużywanej energii. Często żerują więc na gęsto zbity kryl blisko powierzchni wody. To nie wymaga tracenia energii na zbędne nurkowanie, wstrzymywanie oddechu czy częste otwieranie pyska. Ich zdobycz jest niewielka, dlatego tylko duże skupiska małych skorupiaków dostarczają niezbędnej energii i kalorii.

Aż ponad 80 proc. Polaków stosuje się do rządowych zaleceń dot. ograniczenia skutków pandemii koronawirusa. Częściej restrykcje przestrzegają kobiety, osoby bardziej wykształcone oraz seniorzy - wynika z badań. Sondaż w panelu Ariadna opublikowały dr Katarzyna Hamer, dr Maria Baran i dr Marta Marchlewska, psycholożki z PAN i Uniwersytetu SWPS. Po ok. 10 dniach od wprowadzonych ograniczeń, większość z nas stosowała się do wydanych rozporządzeń. 81 proc. Polaków deklaruje brak podawania sobie dłoni, a 80 proc. bardziej dba o higienę i odkażanie. Osoby młodsze mniej stosują się do wszystkich zaleceń, niż starsi, ale to starsi częściej wychodzą do sklepów. 91 proc. badanych kobiet zasłania usta podczas kichania i kasłania, u mężczyzn tylko 78 proc. Niezależnie od wykształcenia, Polacy raczej nie robią zapasów żywieniowych (robi je 37 proc.).

Naukowcy chcą sprawdzić, czy krew robaka morskiego może pomóc pacjentom z koronawirusem. Chodzi o to, by dotlenić krew chorujących na COVID-19. Hemoglobina robaków morskich, np. arenikoli lub innych wieloszczetów, zawiera 40 razy więcej tlenu, niż u ludzi. Francuscy eksperci chcą sprawdzić, czy zmniejszy to potrzebę stosowania respiratorów u niektórych pacjentów. Testy kliniczne obejmą 10 chętnych pacjentów zakażonych koronawirusem z ostrą niewydolnością oddechową. Na początku innowacyjny produkt będzie testowany pod względem bezpieczeństwa i wydajności.

Zamieszkiwały Europę w okresie plejstocenu, ok. 300 tys. lat temu. Były ogromne i ważyły nawet tonę. Prehistoryczne niedźwiedzie jaskiniowe wyginęły pod koniec ostatniej epoki lodowcowej. Naukowcy z Uniwersytetu w Buffalo twierdzą, że poznali przyczynę ich śmierci. Badania kości czaszek wykazały, że zwierzęta te wykształciły duże zatoki przynosowe dla lepszej kontroli metabolicznej podczas hibernacji. Ta ewolucja zmieniła kształt ich czaszek, utrudniając im żucie mięsa. Brak zapasów zabił je podczas hibernacji. Wcześniejsze badania wykazały, że niedźwiedzie jaskiniowe były głównie roślinożerne. W okresach ochłodzenia zwierzęta próbowały sięgać po mięso. Poznanie dokładnej przyczyny śmierci tych ogromnych ssaków, może pomóc ustalić, co pomogło przetrwać naszym przodkom w tych samych warunkach.

Okazuje się, że wirus przenoszony drogą kropelkową jest w stanie przetrwać na różnych powierzchniach do 24 godzin, do 72, a nawet do 7 dni. Właśnie dlatego tak ważne jest regularne mycie oraz dezynfekcja dłoni.

Naukowcy uzyskali najstarszą do tej pory informację generyczną od przodka gatunku ludzkiego. Pochodzi ona z liczącej 800 tys. lat skamieliny zęba należącego do gatunku Homo antecesor. Znaleziono go w górach Atapuerca na terenie Hiszpanii. Materiał genetyczny z czasem ulega degradacji. Naukowcy wykorzystali więc specjalną technikę - spektrometrię mas. Zsekwencjonowali starożytne białka ze szkliwa zębów, uzyskując w ten sposób kod genetyczny hominida. Uważa się, że Homo antecesor posiadał ludzkie cechy, choć bardziej przypominał małpę. Do tej pory twierdzono, że człowiek dzielił cechy z innym swoim praprzodkiem - neandertalczykiem. Tymczasem twarz hominida z Hiszpanii okazuje się bliższa wyglądem do Homo sapiens. Nowe odkrycie sugeruje więc, że współczesne, fizyczne cechy ludzkie rozwinęły się znacznie wcześniej.

Naukowcy z Nagoya City University badali możliwości zapobiegania nawrotom kamicy nerkowej. Przy okazji badań na myszach okazało się, że za tworzenie się kamieni nerkowych odpowiadają, wiążące kwasy tłuszczowe, białko FABP4. Niedobór tego białka w nerkach prowadzi do powstawania kamieni. Do tej pory za przyczynę kamicy nerkowej uważano tzw. zespół metaboliczny. To zaburzenie związane z otyłością brzuszną, nadciśnieniem czy podwyższonym poziomem glukozy. Dalsze badania mają wyjaśnić związek białka FABP4 z chorobami zespołu metabolicznego. Na choroby nerek w Europie cierpi 9-10 proc. populacji. W Polsce choruje ok. 3,5 mln obywateli. Atak kamicy jest bardzo bolesny. Może wymagać operacji.

Fizycy z Uniwersytetu Utah próbują dowiedzieć się, czy letnie upały zabiją koronawirusa. Chcą sprawdzić, jak wirus zachowuje się w różnych warunkach pogodowych. Naukowcy otrzymali 200 tys. dolarów grantu, by zbadać, jak zewnętrzna powłoka ochronna wirusa reaguje na zmiany temperatury i wilgotności. Wirus atakuje komórki gospodarza, replikując się. Bez gospodarza nie jest w stanie zbyt długo przeżyć. Eksperci chcą zbadać część zewnętrzną powłoki wirusa, tworząc jego syntetyczną wersję. Będzie ona bezpieczna w pracy i nieinfekcyjna dla naukowców. Dzięki temu dowiemy się, jak wirus może zachować się latem czy np. w klimatyzowanych pomieszczeniach.

Paleontolodzy z Australii i Kanady twierdzą, że odnaleźli zaginione "ogniwo ewolucji". Ma nim być przypominająca jaszczurkę ryba Elpistostege watsoni, która żyła 380 mln lat temu. Podczas badań skamieliny odkryto płetwy z kośćmi, jak te z naszych dłoni i rąk. Naukowcy uważają ją za pośredni etap ewolucji między rybami… a tetrapodami, czyli czworonogami. "Palce" pozwoliły wyjść tym organizmom z wody na ląd. Ich kości łączą cechy wczesnych płazów. Wiadomo, że kości rąk ewoluowały w wodzie, jeszcze przed wyjściem na ląd i służyły rybie do chodzenia po dnie rzek.

Wyglądają jak przyłapane na namiętnym pocałunku. Tymczasem w ten sposób przekazują sobie pokarm, spijając go z pyszczka. Naukowcy badali zachowania samic wampira zwyczajnego. Okazało się, że te nietoperze mogą rozwijać intensywne więzi - nawet z nieznajomymi. Wampiry są jedynymi ssakami, które żywią się wyłącznie krwią. Bez niej wytrzymają 3 dni i zdechną z głodu. Fenomen ich relacji opisała grupa międzynarodowych ekspertów z Ohio State University. Przedstawicielki wampirów opiekowały się słabszymi i karmiły je, przekazując krew z pyszczka do pyszczka. Eksperci obserwowali nawiązane w warunkach laboratoryjnych relacje. Przyjaźń przetrwała także na wolności.

Zatwardziali przestępcy mają inną strukturę mózgu i wykazują się agresją od dzieciństwa - sugerują nowe badania. Eksperci z University College London przez lata prowadzili badania na grupie 7 tys. osób z Nowej Zelandii. Skan mózgów osób, które miały za sobą notorycznie kryminalną przeszłość, wykazał, że posiadały one mniejsze i "cieńsze" mózgi, zwłaszcza w obszarach odpowiedzialnych za zachowanie się i kontrolę emocji.

Dla niektórych dżdżownice są ostatnią rzeczą, którą chcieliby zobaczyć na swoim talerzu. Tymczasem naukowcy z Łotwy pracują nad wykorzystaniem tych pierścienic w… codziennym menu. Łotewska badaczka dodaje sproszkowane dżdżownice do różnych produktów. Tak powstały "dżdżownicowe" chleby, lizaki, babeczki czy makarony. Owady są popularnym przysmakiem w innych częściach świata. Dla Europejczyków to wciąż coś nowego.

Nowe badania wykazują, że najlepszą porą do zajścia w ciążę jest okres późnej jesieni i wczesnej zimy. Do takich wniosków wspólnie doszli naukowcy z Uniwersytetu w Bostonie (USA) oraz w Aarhus (Dania). Eksperci przeanalizowali dane zebrane od około 14 tys. kobiet planujących zajście w ciążę.

Łazik Curiosity odkrył na Marsie ślady cząsteczek organicznych - twierdzą naukowcy. To kolejne odkrycie potwierdzające teorie o istnieniu życia na Marsie. Chodzi o tiofeny - cząsteczki zawierające węgiel i siarkę, które są niezbędne do życia. Występują one również na Ziemi. Znajdziemy je np. w grzybach, węglu czy ropie naftowej. Naukowcy twierdzą, że ich źródłem pochodzenia mogą być procesy biologiczne prymitywnych form życia. Badacze nie wykluczają, że tiofeny mogły się pojawić na Marsie po uderzeniu meteorytu. Jeśli powstały jednak w wyniku procesów biologicznych, to mogą to być ślady po organizmach, które zamieszkiwały Marsa w przeszłości. "Nadzwyczajne odkrycia wymagają nadzwyczajnych dowodów" - twierdzą eksperci NASA i kontynuują badania.

Naukowcy z Chin i USA dokonali niesamowitego odkrycia na chrząstce kaczodziobego hipakrozaura. To skupisko doskonale zachowanych chromosomów, białek, struktur DNA. "W tych komórkach jest coś, co jest chemicznie spójne i reaguje jak DNA" - ogłosili podekscytowani. Odkrycia dokonano przypadkowo, w trakcie odkurzania czaszek znalezionych w latach 80. XX w. Naukowcy zauważyli kilka okrągłych struktur z tyłu. Kręgi zawierały ciemny materiał, który natychmiast zbadano. To zadziwiające odkrycie, bo do tej pory uważano, że DNA jest w stanie przetrwać normalnie do 521 lat. W najlepszych warunkach DNA staje się nieczytelne po 5,3 mln lat. Przy hipakrozaurach żyjących 75 mln lat temu, ta norma zostałaby przekroczona aż 15-krotnie. Przez szybki rozkład DNA niemożliwy był scenariusz wskrzeszenia bohaterów "Parku Jurajskiego". Najnowsze odkrycie i dalsze badania dają nadzieję na odtworzenie całego łańcucha DNA dinozaura.